| YouTube Channel

सावर्ण (sAvarNa)

 
शब्दसागरः
English
सावर्ण
m.
 (-र्णः) The eighth Manu.
f.
 (-र्णी) Relating to one of the same
colour, tribe or caste.
E.
 सवर्ण the wife of sun, his mother, अण्
aff.
Yates
English
सावर्ण (र्णः) 1.
m.
 The second
Manu.
Wilson
English
सावर्ण
m.
 (-र्णः) The second Menu.
E.
 सवर्ण the father of this person, and अञ्
aff.
Apte
English
सावर्ण [sāvarṇa],
a.
 (-र्णा
f.
 ) Relating or belonging to one of the same colour, tribe or caste. -र्णः A metronymic of the eighth Manu
see सावर्णि.
Comp.
 लक्ष्यम् a mark of the sameness of colour or cast.
skin.
Apte 1890
English
सावर्ण a. (र्णी f.) Relating or belonging to one of the same colour, tribe or caste.
र्णः A metronymic of the eighth Manu
see सावर्णि.
Comp.
लक्ष्यं {1} a mark of the sameness of colour or caste. {2} the skin.
Monier Williams Cologne
English
सावर्ण
mfn.
 (fr. स-वर्ण) relating or belonging to one of the same colour or tribe or caste,
MW.
सावर्ण
m.
N.
 of a Ṛṣi,
VS.
MBh.
of the eighth Manu (cf. सावर्णि),
Hariv.
MārkP.
of the Saṃhitā traced back to Sāvarṇi (cf. under सावर्णक).
Monier Williams 1872
English
सावर्ण सावर्ण, अस्, ई, अम् (fr. स-वर्ण), re-
lating or belonging to one of the same colour or
tribe or caste
(अस्), m. (fr. स-वर्णा), a metronymic
of the eighth Manu, (see below.)
—सावर्ण-लक्-
ष्य, अम्, n. ‘mark of sameness of colour or caste, ’
the skin.
Macdonell
English
सावर्ण sāvarṇa, N. of a Ṛṣi
🞄ep. of a Manu.
Apte Hindi
Hindi
सावर्ण
वि* - सवर्ण + अण्
"एक ही रंग का, एक ही जाति का, एक ही रंग या जाति से संबद्ध"
सावर्णः
पुं*
 - सवर्ण + अण्
आठवें मनु का मातृपरक नाम
L R Vaidya
English
sAvarRa {% (I) a. (f. र्णी) %} Relating to one of the same colour, tribe or caste.
sAvarRa {% (II) m. %} A metronymic of the eighth Manu.
Mahabharata
English
Sāvarṇa, a ṛshi or a Manu. § 264 (Sabhākriyāp.): II, 4, 110 (waited upon Yudhishṭhira).--§ 730 (Ānuśāsanik.): XIII, 18, 1339 (ºsya Manor sarge, then Vyāsa will be one of the Saptarshis). Cf. next.
पुराणम्
English
सावर्ण १ / SĀVARṆA I. A hermit. This hermit shone in the council of yudhiṣṭhira. (mahābhārata, Sabhā Parva, Chapter 4, Verse 15.)
सावर्ण २ / SĀVARṆA II. (sāvarṇi). A manu. (For further details see under manvantara).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सावर्णः,
पुं,
 (सवर्ण एव । स्वार्थे अण् । सवर्णायाःछायाया अपत्यमिति अण् वा ।) अष्टममनुः ।यथा, --“छायासंज्ञासुतो योऽसौ द्वितीयः कथितो मनुःपूर्व्वजस्य सवर्णोऽसौ सावर्णस्तेन कथ्यते ॥
”इति देवीभागवतम् ॥
(तथाच हरिवंशे । ९ । १९ ।“पूर्व्वजस्य मनोस्तात सदृशोऽयमिति प्रभुः ।मनुरेवाभवन्नाम्ना सावणं इति चोच्यते ॥
”)यथाच मात्स्ते । ९ । ३१ -- ३३ ।“सावर्णस्य प्रवक्ष्यामि मनोर्भावि तथान्तरम् ।अश्वत्थामा शरद्वांश्च कौशिको गालवस्तथा ॥
सतानन्दः कश्यपश्च रासश्च ऋषयः स्मृताः ।धृतिर्व्वरीयान् यवसः सुवर्णो वृष्टिरेव च ॥
चरिष्णुरीड्यः सुमतिः वसुः सुभ्रुश्च वीर्य्यवान् ।भविष्या दशसावर्णा मनोः पुत्त्राः प्रकीर्त्तिताः ॥
”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सावर्ण
पु०
 सवर्णायां सूर्य्यपत्न्यां संज्ञायां भवः अण् । सव-र्णागर्भजे सूर्य्यजे अष्टमे मनौ इञ् । सावर्णिरप्यत्र “सा-वर्णिः सूर्यतनथो यो मनुः कथ्यतेऽष्टमः” “सूर्य्याज्जन्मसमासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः” देवीमा० । “छायासंज्ञासुतो योऽसौ द्वितीयः कथितो मनुः । पूर्बजस्य सवर्णोऽसौसावर्णस्तेन कय्यते” देवीभाग० तन्नामनिरुक्त्यन्तरमुक्तम्“विवस्वतश्च द्वे भार्य्ये विश्वकर्मसुते उभे । संज्ञा छायाच राजेन्द्र! ये प्रागहिते तव । तृतीयां बडवामेके तासांसंज्ञासुतास्त्रयः । यमोयमी श्राद्धदेवश्छायायाश्च सुतान्शृणु । सावर्णिस्तपती कन्या भार्य्या संवरणस्य या ।शनैश्चरस्तृतीयोऽभूत् अश्विनौ बडवात्मजौ । अष्टमेऽन्तरआयाते सावर्णिर्भविता मनुः” भाग० ८ । १३ अ० । कल्प-भेदादविरोधः ।
Burnouf
French
सावर्ण सावर्ण et सावर्णि
m.
 enfant de Savarṇā,
Vd.
Manu.
Stchoupak
French
सावर्ण-
m.
n.
 d'un Ṛṣi
d'un Manu
-ई- id.
-इक- a.
relatif à Manu S.