साल (sAla)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 साल m.
  (-लः)
	 1. A wall surrounding a building,  &c.
	 2. A tree in
general.
	 3. The Śal tree,  (Shoroa robusta.)
	 4. A fish,  (Ophioce-
phalus Wrahl,  HAM.)
	 f.
  (-ला)
	 1. A house.
	 2. A rampart
 more
usually शाला.
 E.
  षल् to go,  घञ् aff.
  
 also शाल ।

Capeller Eng

English

 †साल m.
  = 1 शाल (& f.
  आ).

Yates

English

 साल (लः) 1.
m.
  A wall surround-
ing a building
Sāl tree
 a tree
a gilt-head. 1.
f.
  A house,  &c.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

साल 	-	  sAla 	-	 m.
  	-	  for these and other meanings and compounds such as salagrAma

साल 	-	 sAla 	-	 m.
  	-	  Sal tree
साल 	-	 sAla 	-	 m.
  	-	  for these and other meanings and compounds such as salagrAma
साल 	-	 sAla 	-	 m.
  	-	  fence
साल 	-	 sAla 	-	 m.
  	-	  wall

Wilson

English

 साल
m.
  (-लः)
1 A wall surrounding a building,  &c.
2 A tree in general.
3 The Śāl tree,  (Shorea robusta.)
4 A fish (Ophiocephalus Wrahl,  HAM.)
f.
  (-ला) A house
 more usually
शाला.
E.
  षल to go,  घञ् aff.
  
 also शाल.

Apte

English

सालः [sālḥ],  1 N.
  of a tree or its resin
 Bhāg.*
  8.2.12.

A tree in general,  as in कल्पसाल,  रसालसाल
 सायंतनाभ्रसम- शोभमशोकसालम् Rām.  ch.5.22
 आकाशमार्गे$भिकुलायसालं मन्दं विचेलुर्मधुरं रुवन्तः ibid.
  6.4.

A rampart,  a fence or wall round a building.

A wall in general.

A kind of fish. (For compounds see under शाल).

Apte 1890

English

 सालः 1 N. of a tree or its resin. 
A tree in general,  as in कल्पसाल,  रसालसाल. 
A rampart,  a fence or wall round a building. 
A wall in general. 
A kind of fish. (For compounds see under शाल). 

Monier Williams Cologne

English

 1. साल m.
  (often incorrectly written for 1. शाल) the Śāl tree

 a wall,  fence &c.
  

 for these and other meanings and compounds such as सलग्राम &c.
  ,  See 1. शाल

 2. साल m.
  N.
  of a king,  Rājat.
 

Monier Williams 1872

English

 साल साल,  अस्,  m. (= शाल,  q. v.),  the Śāl
tree or its resin
 any tree
 a fence or wall surround-
ing a building
 any wall
 a kind of fish,  Ophio-
cephalus Wrahl
 (आ),  f. a house (more usually written
शाला).
—साल-ग्राम,  अस्,  m.,  N. of a sacred place
the Śāla-grāma stone,  (see शाल-ग्राम।)
—साल-
ग्राम-क्षेत्र,  अम्,  n.,  N. of a district.
—साल-
ज्य,  अम्,  n.,  N. of a place.
—साल-निर्यास,  see
शाल-निर्यास.
—साल-पर्णी,  see शाल-पर्णी।
—साल-पुष्प,  अम्,  n. a flower of the Sāl tree
the shrub Hibiscus Mutabilis.
—साल-भञ्जिका,  see
शाल-भञ्जिका.
—साल-रस,  अस्,  m. the resin of
the Sāl or Śāl tree.
—साल-वाहन,  incorrect for
शालि-वाहन.
—साल-वेष्ट,  see शाल-वेष्ट.
—सा-
ल-शृङ्ग,  अम्,  n. ‘wall-pinnacle, ’ the coping of a
wall.
—साल-सार,  see शाल-सार.
—साला-करी,  f.
(according to some) ‘house-worker, ’ a female cap-
tive (especially one won in battle).
—साला-वृक,  अस्, 
m. (see शाला-वृक),  a dog
 a jackal
 a hyena
 a
wolf
 a wolf-like or cruel man.

Macdonell

English

 साल sāla,  m.
  a tree (Vatica robusta = śāla)
 🞄fence,  rampart
 N. of a prince.

Benfey

English

 साल साल (cf.  शाल), 
 I. m.
 
 1. A
wall surrounding a building,  a wall in
general,  Daśak. in Chr. 201,  1.
 2. A
tree,  Shorea robusta,  Man.  8,  246.
 3.
A tree in general.
 4. A fish,  Ophio-
cephalus Wrahl.
 II. f.
  ला,  A house.

Apte Hindi

Hindi

सालः
पुं*
  - सल् + घञ्
"एक वृक्ष का नाम,  या उसकी राल"

सालः
पुं*
  - सल् + घञ्
वृक्ष

सालः
पुं*
  - सल् + घञ्
"किसी भवन की चार दिवारी या फसील,  परकोटा"

सालः
पुं*
  - सल् + घञ्
"भीत,  दीवार"

सालः
पुं*
  - सल् + घञ्
एक प्रकार की मछली

L R Vaidya

English

 sAla {% m. %} 1. Name of a tree or its resin
a tree in general,  e.g. रसालसालः समदृश्यतामुना
a fence or wall surrounding a building,  a rampart
a wall in general
a kind of fish. Cf. शाल.

Bopp

Latin

 साल m. nomen arboris (Wils.: Shorea robusta). N.
12. 4. H. 2. 1.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Sāla (see also s.v. Sālarāja),  n. of a former Buddha: Mv 〔iii.236.13〕.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 साल m. °Baum,  H V,  103 [सालास् तरवस् तरुविशेषा वा).

Sanskrit Tibetan

Tibetan

sa la
१) शाला २) साल

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्राकारो वरणः साले चयो वप्रोऽस्य पीठभूः ॥ ९८० ॥
-wordlist-
 
प्राकार (पुं),  वरण (पुं),  साल (पुं),  चय (पुं),  वप्र (पुंक्ली),  प्राकारपीठभू (स्त्री)

--source--
 
वृक्षोऽगः शिखरी च शाखिफलदावद्रिर्हरिद्रुर्द्रुमो
जीर्णो द्रुर्विटपी कुठः क्षितिरुहः कारस्करो विष्टरः ।
नन्द्यावर्तकरालिकौ तरुवसू पर्णी पुलाक्यंह्रिपः
सालानोकहगच्छपादपनगा रूक्षागमौ पुष्पदः ॥ १११४ ॥
-wordlist-
 
वृक्ष (पुं),  अग (पुं),  शिखरिन् (पुं),  शाखिन् (पुं),  फलद (पुं),  अद्रि (पुं),  हरिद्रु (पुं),  द्रुम (पुं),  जीर्ण (पुं),  द्रु (पुं),  विटपिन् (पुं),  कुठ (पुं),  क्षितिरुह (पुं),  कारस्कर (पुं),  विष्टर (पुं),  नन्द्यावर्त (पुं),  करालिक (पुं),  तरु (पुं),  वसु (पुं),  पर्णिन् (पुं),  पुलाकिन् (पुं),  अंह्रिप (पुं),  साल (पुं),  अनोकह (पुं),  गच्छ (पुं),  पादप (पुं),  नग (पुं),  रूक्ष (पुं),  अगम (पुं),  पुष्पद (पुं)

--source--
 
कर्कन्धुः कुवली कोलिर्बदर्यथ हलिप्रियः ।
नीपः कदम्बः सालस्तु सर्जोरिष्टस्तु फेनिलः ॥ ११३८ ॥
-wordlist-
 
कर्कन्धु (पुं),  कुवली (स्त्री),  कोलि (स्त्री),  बदरी (स्त्री),  हलिप्रिय (पुं),  नीप (पुं),  कदम्ब (पुं),  साल (पुंक्ली),  सर्ज (पुं),  अरिष्ट (पुं),  फेनिल (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

साल
साल,  सर्ज
अर्जुनं ककुभं प्राहुः सालं सर्जं च सूरयः ।
verse 2.1.1.195
page 0024

नाममाला

Sanskrit

प्राकार,  परिधि,  साल
प्राकारः परिधिः सालः प्रतोली गोपुराकृतिः ॥ १३४ ॥
verse 0.1.1.134
page 0067

साल,  परिधि,  वृक्ष
सालं परिधि वृक्षं च कुल्यां स्त्रीं सारणीं विदुः ॥ १८१ ॥
verse 0.1.1.181
page 0086

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: सालः
Root: साल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Shorea robusta
 Tamil Āccā
Shloka(s):
3|3|38|2 ► सर्जेऽश्वकर्णः साले तु कार्ष्यकः सस्यसंवरः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|38|2 ⇢ सालः (साल) (पुं) ⇒ Shorea robusta
 Tamil Āccā ⇒ 
Related word(s):
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सालः,  पुं,
   (शल्यते इति । शल गतौ + घञ् ।)शालमत्स्यः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
 वृक्ष-मात्रम् । प्राकारः । इति मेदिनी ॥
 रालः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
 (सारोऽस्त्यत्रेति । अच् ।रस्य लः ।) स्वनामख्यातवृक्षः । इत्यमरः । २ । २ ।३ ॥
 सखुया इति हिन्दी भाषा । तत्पर्य्यायः ।सर्ज्जः २ सर्ज्जरसः ३ कलः ४ कललजोद्भवः ५वल्लीवृक्षः ६ चौरपर्णः ७ रालकार्य्यः ८ पुस्तका-न्तरे रालः कर्य्यश्चेति शब्दद्वयम् । अजकर्णकः९ वस्तकर्णः १० कषायी ११ ललनः १२ गन्ध-वृक्षकः १३ वंशः १४ रालनिर्यासः १५ दिव्य-सारः १६ सुरेष्टकः १७ शूरः १८ अग्निवल्लभः१९ यक्षधूपः २० सिद्धिकः २१ । अस्य गुणाः ।कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् । हिमत्वम् ।स्निग्धत्वम् । अतिसारपित्तास्रदोषकुष्ठकण्डूवि-स्फोटवातनाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“सालस्तु सर्ज्जकार्य्याश्वकर्णकाः शस्यसम्बरः ।अश्वकर्णः कषायः स्याद्व्रणस्वेदकफक्रिमीन् ॥
व्रध्नविद्रधिवाधिर्य्ययोनिकर्णगदान् हरेत् ॥
”अथ सालप्रभेदाः ।“सर्ज्जकोऽन्योऽजकर्णः स्याच्छालो मरिचपत्रकःअजकर्णः कटुस्तिक्तः कषायोष्णो व्यपोहति ।कफपाण्डश्रतिगदान् मेहकुष्ठविषव्रणान् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 साल पु०
  सल--घञ् । १ वृक्षमात्रे “रसालसालः समदृश्य-तामुना” नैषधम् । २ स्वनामख्याते वृक्षभेदे “सालस्तु सर्ज-कार्य्यश्वकर्णकः सस्यसंवरः । अश्वकर्णः कषायः स्याद्व्रणस्वेदकफक्रमीन् । ब्रध्नविद्रधिबाधिर्य्ययोनिकर्णगदान् हरेत् । सर्जकोऽन्योऽजकर्णः स्यात् सालो मरिचपत्त्रकः । अजकर्णः कटुस्तिक्तः कषायोष्णो व्यपोहति ।कफपाण्डुश्रुतिगदान् मेहकुष्ठविषव्रणान्” भावप्र० ।एतत्परत्वे तालव्यादिताऽवि । ३ प्राकारे मेदि० ४ साल-मत्स्ये भरतः० ५ राले राजनि० ।

Capeller

German

 साल m.
  = 2. शाल m.
 

Burnouf

French

 साल साल m.
  shorea robusta,  bot.
		 Sparus spilotus,  esp.
de dorade.
		 Mur de clôture.
		 Arbre,  en gén.  -- F. साला, 
salle
 maison. 
		 Cf.  शाल।
सालन m.
  résine de sāla.
सालनिर्यास m.
  mms.
सालपुष्प m.
  hibiscus mutabilis.
सालरस m.
  résine de साल।
सालवाहन m.
  Śālivāhana.
सालशृङ्ग n.
  chaperon d'un mur.
सालाकरी f.
  (कृ) femme faite prisonnière dans une
bataille.
सालार n.
  (ऋ) clou ou crochet planté dans un mur.

Stchoupak

French

 साल-
 m.
  n.
  d'un arbre,  Vatica robusta 
 -आ- f.
  qqf.  pour
शाला-।
°वृक्ष- m.
  = साल-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.