| YouTube Channel

सान्त्वन (sAntvana)

 
शब्दसागरः
English
सान्त्वन
n.
 (-नं) Conciliation, reconcilement.
nf. (-नं-ना)
1. Friendly or
affectionate salutation and enquiry.
2. Speaking in a kindly and
conciliatory manner.
E.
 सान्त्व् to console, &c.,
aff.
 ल्युट् ।
Capeller Eng
English
सान्त्वन
n.
 °ना
f.
 appeasing by kind words.
Yates
English
सान्त्वन (नं) 1.
n.
 Idem. 1.
f.
n.
 Kind
or comforting address or speech.
Wilson
English
सान्त्वन
n.
 (-नं) Conciliation, reconcilement.
nf. (-नं-ना)
1 Friendly or affectionate salutation and enquiry.
2 Speaking in a kindly and conciliatory manner.
E.
 सान्त्व to console or appease,
aff.
 युच्.
Monier Williams Cologne
English
सान्त्वन,
n.
 (sg. and
pl.
 ) or सान्त्व°ना,
f.
 the act of appeasing or reconciling, soothing with kind words, consolation or conciliation of (gen. or comp. ),
MBh.
R.
&c.
Macdonell
English
सान्त्वन sāntvana,
n.
 (sts.
pl.
 ), ā,
f.
 soothing 🞄with kind words, conciliation, of (g., —°).
Benfey
English
सान्त्वन सान्त्व् + अन,
I.
n.
1. Concilia-
tion, reconcilement.
2. Appeasing,
Rājat. 5, 345 (at the end of a comp.
adj.
 ).
II.
n.
 , and
f.
 ना।
1. Speaking
kindly and in a conciliatory manner.
2. Mildness, Daśak. in Chr. 185, 21 (n. )
kind or deceiving words, Pañc. iv. d.
1 (n. pl.).
3. Friendly salutation and
enquiry.
Apte Hindi
Hindi
सान्त्वनम्
नपुं*
 - सान्त्व् + ल्युट्
"खुश करना, शान्त करना, ढाढस बँधाना, आराम पहुँचाना"
सान्त्वनम्
नपुं*
 - सान्त्व् + ल्युट्
"सुलह करना, मृदु या हल्का उपाय"
सान्त्वनम्
नपुं*
 - सान्त्व् + ल्युट्
कृपापूर्ण या ढाढस बँधाने वाले शब्द
सान्त्वनम्
नपुं*
 - सान्त्व् + ल्युट्
मृदुता
सान्त्वनम्
नपुं*
 - सान्त्व् + ल्युट्
अभिवादन एवं कुशलक्षेम
L R Vaidya
English
sAMtvana {% n. %} 1. Conciliation, reconcilement
2. appeasing
3. conciliatory or kind words
4. mildness
5. friendly salutation.
Kridanta Forms
Sanskrit
सान्त्व् (षा꣡न्त्वँ꣡ सामप्रयोगे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = सान्त्वनम्
अनीयर् = सान्त्वनीयः - सान्त्वनीया
ण्वुल् = सान्त्वकः - सान्त्विका
तुमुँन् = सान्त्वयितुम्
तव्य = सान्त्वयितव्यः - सान्त्वयितव्या
तृच् = सान्त्वयिता - सान्त्वयित्री
क्त्वा = सान्त्वयित्वा
ल्यप् = प्रसान्त्व्य
क्तवतुँ = सान्त्वितवान् - सान्त्वितवती
क्त = सान्त्वितः - सान्त्विता
शतृँ = सान्त्वयन् - सान्त्वयन्ती
शानच् = सान्त्वयमानः - सान्त्वयमाना
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सामदानभेददण्डा उपायाः साम सान्त्वनम् ।
-wordlist-
सामन् (क्ली), दान (क्ली), भेद (पुं), दण्ड (पुं), उपाय (पुं), सामन् (क्ली), सान्त्वन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रणति
प्रणति, अनुनय, प्रणिपात, सान्त्वन
प्रणतिः स्यादनुनयः प्रणिपातश्च सान्त्वनम् ॥ ७४९ ॥
verse 4.1.1.749
page 0086
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
व, वात, वरुण, रुद्र, सान्त्वन
वो वाते वरुणे रुद्रे सान्त्वने वाऽव्ययः पुनः ॥ ३९ ॥
verse 1.1.1.39
page 0122
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सान्त्वनं,
क्ली,
 (सान्त्व + ल्युट् ।) सामोपायः ।इति हेमचन्द्रः ॥
प्रियकरणम् । इति सान्त्व-धातुटीकायां दुर्गादासः ॥
(यथा, महाभा-रते । २ । ३८ । ६ ।“नास्मै देयो ह्यनुनयो नायमर्हति सान्त्वनम् ।लोकवृद्धतमे कृष्णे योऽर्हनां नाभिमन्यते ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सान्त्वन
न०
 सान्त्व--ल्युट् । १ आनुकूल्यकरणे प्रियवादा-दिना क्रोधाद्युपशमने च । युच् । अत्रैव स्त्री ।
Capeller
German
सान्त्वन
n.
 ,
°ना
f.
 freundliches Zureden.
Stchoupak
French
सान्त्वन-
nt. (rar. -आ-
f.
 ) fait de rassurer, de concilier par de
bonnes paroles, d'adresser des paroles conciliantes (à, gén. ifc.).