| YouTube Channel

सरलः (saralaH)

 
Apte Hindi
Hindi
सरलः
पुं*
 - -
चीड़ का वृक्ष
सरलः
पुं*
 - -
आग
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सरलः, देवदारुः
noun
एकः सांवत्सरः वृक्षविशेषः।
"सरलस्य कोमलेभ्यः काष्ठेभ्यः स्वीकृतं तैलं देवदारुतैलम् इति कथ्यते।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सरलः
Root: सरल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Saral
Pinus longifolia
Tamil Candanabhēdam
Shloka(s):
3|3|74|2 ► कर्कशी मधुबीजश्च सरले पूतिकाष्ठकम्॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|74|2 ⇢ सरलः (सरल) (पुं) ⇒ Saral
Pinus longifolia
Tamil Candanabhēdam ⇒
➠ 3|3|74|2 ⇢ पूतिकाष्ठकम् (पूतिकाष्ठक) (नपुं) ⇒ Saral
Pinus longifolia
Tamil Saralam ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सरलः,
पुं,
 (सरतीति । सृ + “वृषादिभ्यश्चित् ।”उणा० १ । १०८ । इति कलच् । बाहुलकात् गुणः ।इत्युज्ज्वलदत्तः ।) वृक्षविशेषः । (यथा, कुमारे ।१ । ९ ।“कपोलकण्डूः करिभिर्विनेतुंविघट्टितानां सरलद्रुमाणाम् ।यत्र स्रुतक्षीरतया प्रसूतःसानूनि गन्धः सुरभीकरोति ॥
”)तत्पर्य्यायः । पीतद्रुः २ पूतिकाष्ठम् ३ । इत्य-मरः । २ । ४ । ६० ॥
धूपवृक्षकः ४ । इति शब्द-रत्नावली ॥
पीतदारुः ५ भद्रदारुः ३ मनोज्ञः ७ ।इति रत्नमाला ॥
पीतः ८ स्निग्धदारुसंज्ञः ९स्निग्धः १० मरिचपत्रकः ११ पीतवृक्षः १२सुरभिदारुः १३ । अस्य गुणाः । कटुत्वम् ।तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् । कफवातत्वग्दोषशोफ-कण्डूतिव्रणनाशित्वम् । कोष्ठशुद्धिदातृत्वम् । इतिराजनिर्घण्टः ॥
अन्यच्च भावप्रकाशे ।“सरलः पीतवृक्षः स्यात् तथा सुरभिदारुकः ।सरलो मधुकस्तिक्तः कटुपाकरसो लघुः ॥
स्निग्धोष्णः कर्णकण्ठाक्षिरोगरक्षोहरः स्मृतः ।कफानिलस्वदयूककामलाक्षिव्रणापहः ॥
”बुद्धः । अग्निः । इति धरणिः ॥
सरलः, त्रि, (सृ + कलच् । बाहुलकात् गुणः ।)उदारः । अवक्रः । इति मेदिनी ॥
(यथा, कथासरित्सागरे । ४ ।“आदिश्यानाययामास गणकान् सरलाशयः ॥
”)