| YouTube Channel

सरण (saraNa)

 
शब्दसागरः
English
सरण
mfn.
 (-णः-णा-णं) Going, moving, who or what goes or moves.
n.
(-णं)
1. Oxidized iron, either in the state of rust or filings.
2. Go-
ing.
f.
 (-णा or -णी)
1. A plant, (Pæderia fetida.)
2. A sort of Teori.
E.
 सृ to go,
aff.
 युच् or ल्युट्, fem.
aff.
 टाप् or ङीष्
also शरण, &c.
Capeller Eng
English
सरण
a.
 &
n.
 running.
Yates
English
सरण (णः-णा-णं) 1.
n.
 Oxidized iron
proceeding. 1.
f.
 (आ-ई) A plant.
Poederia fetida. a. Going on.
Wilson
English
सरण
mfn.
 (-णः-णा-णं) Going, moving, who or what goes or moves.
n.
(-णं)
1 Oxidized iron, either in the state of rust or filings.
2 Going, proceeding.
f.
 (-णा or णी)
1 A plant, (Pæderia fetida.)
2 A sort of Teori.
E.
 सृ to go,
aff.
 युच्, or ल्युट् fem.
aff.
 टाप् or ङीष्
also
शरण, &c.
Apte
English
सरण [saraṇa],
a.
 [सृ-ल्युट्] Going, moving, flowing.
णम् Proceeding, going or flowing.
Running, quick motion
आजेः सरणम् Ch.
Up.*
 1.3.5
आरोहे पर्यवस्कन्दे सरणे सान्तरप्लुते
Mb.
 * 6.76.8
7.114.5.
Locomotion.
Iron rust.
Apte 1890
English
सरण a. [सृ-ल्युट्] Going, moving, flowing.
णं 1 Proceeding, going or flowing.
2 Iron rust.
Monier Williams Cologne
English
सरण a
mfn.
 (for स-रण See
p.
 1183) going, moving, running,
GopBr.
सरण
m.
 a kind of tree,
Col.
 (perhaps w.r. for सोरल)
N.
 of a king,
Buddh.
सरण f(आ or ई). Paederia Foetida,
L.
सरण
n.
 running, quick motion (with आजेः, ‘a foot-race’, ‘running-match’),
GṛŚrS.
ChUp.
MBh.
moving from one place to another, locomotion,
VarBṛS.
running after, following,
R.
iron rust or filings,
L.
स—रण b
mfn.
 (for सरण See
p.
 1182, col. 1) connected with war or conflict,
Lalit.
सरण c, °णि
&c.
 See
p.
 1182, col. 1,
सरण d
&c.
 See
p.
 1182, col. 1.
Monier Williams 1872
English
सरण, अस्, आ, अम्, going, moving, proceeding,
flowing, who or what goes or moves
(अम्), n. the
act of going, flowing, proceeding
iron rust or filings
(आ), f. the creeping plant Pæderia Fetida
a sort of
convolvulus (= त्रि-वृता, commonly called Tëori).
सरण सरण, &c. See p. 1092, col. 2.
Macdonell
English
सरण sar-aṇa,
a.
 running
n.
 id.
locomotion
🞄following: -jīvin,
a.
 living by running.
Benfey
English
सरण सरण, i. e. सृ + अन,
I.
adj.
Who or what goes.
II.
n.
1. Going.
2. Oxidised iron.
III.
f.
 णा and णि,
A plant, Pæderia fetida.
Apte Hindi
Hindi
सरण
वि* - सृ + ल्युट्
"जाने वाला, गतिशील"
सरण
वि* - सृ + ल्युट्
बहने वाला
सरणम्
नपुं*
 - सृ + ल्युट्
"प्रगतिशील, जानेवाला, वहनशील"
सरणम्
नपुं*
 - सृ + ल्युट्
"लोहे का जंग, मुर्चा"
L R Vaidya
English
saraRa {% (I) a. (f. णा) %} Moving, flowing.
saraRa {% (II) n. %} 1. The act of going or flowing
2. oxidized iron.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
sa-raṇa, adj. Bhvr. (see raṇa, and a-raṇa), affected by impurity, passion, depravity: Mvy 〔618〕
〔2158〕
sabhayāḥ saraṇāḥ sādīnavāḥ sadoṣā(ḥ) LV 〔213.1〕 (prose). In SP 〔112.6〕 (vs) sa śuṣyate parasaraṇeṣu, he withers in the houses of others (so Tib. gzhan gyi khyim na), saraṇa = Skt. śaraṇa (rightly Burnouf
wrongly Kern).
Lanman
English
saraṇa, a. running
as n. a running.
[√sṛ, 1150. 1a.]
Kridanta Forms
Sanskrit
सृ (सृ॒ गतौ - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = सरणम्
अनीयर् = सरणीयः - सरणीया
ण्वुल् = सारकः - सारिका
तुमुँन् = सर्तुम्
तव्य = सर्तव्यः - सर्तव्या
तृच् = सर्ता - सर्त्री
क्त्वा = सृत्वा
ल्यप् = प्रसृत्य
क्तवतुँ = सृतवान् - सृतवती
क्त = सृतः - सृता
शतृँ = धावन् / सरन् - धावन्ती / सरन्ती
सृ (सृ॒ गतौ - जुहोत्यादिः - अनिट्)
ल्युट् = सरणम्
अनीयर् = सरणीयः - सरणीया
ण्वुल् = सारकः - सारिका
तुमुँन् = सर्तुम्
तव्य = सर्तव्यः - सर्तव्या
तृच् = सर्ता - सर्त्री
क्त्वा = सृत्वा
ल्यप् = प्रसृत्य
क्तवतुँ = सृतवान् - सृतवती
क्त = सृतः - सृता
शतृँ = सस्रत् / सस्रद् - सस्रती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गतिमत्, चल, चर, सर, सरण, चलत्, सरत्, चरत्, चलन, जङ्गम, कम्पन, गामी, चारी, सारी, यायी, सर्पी, गत्वर, सृत्वर
adjective
यस्मिन् गतिः अस्ति।
"कालः गतिमान् अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सिंहानधूर्तमण्डूरसरणान्यस्य किट्टके ॥ १०३८ ॥
-wordlist-
सिंहान (क्ली), धूर्त (क्ली), मण्डूर (क्ली), सरण (क्ली), लोहकिट्टक (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सरणं,
क्ली,
 (सरतीति । सृ गतौ + “जुचङ्क्रम्य-दन्द्रम्यसृगृधीति ।” ३ । २ । १५० । इति युच् ।)लोहमलम् । इति हेमचन्द्रः ॥
(सृ + ल्युट् ।)गमनम् ॥
(यथा, महाभरते । १ । २३१ । ५ ।“अजातपक्षाश्च सुता न शक्ताः सरणे मम ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सरण
न०
 सृ--ल्युट् । १ गमने २ लोहमले हेमच० । (गन्धभा-दाल) ३ लतायां स्त्री अमरः टाप् । ४ त्रिवृतायां शब्दमा० ।
Capeller
German
सरण laufend
n.
 das Laufen, Folgen.
Grassman
German
(saraṇa), n. [von sṛ], das Eilen, sich — rasch — fortbewegen, enthalten in su-saraṇá.
Burnouf
French
सरण सरण a. (सृ
sfx. अन) qui va. -- S.
n.
action d'aller.
Fer oxidé. -- S.
f.
 [इ ou ई] voie, chemin
ligne continue.
Maladie de la gorge. -- [आ ou ई]
pæderia fetida, bot.
Stchoupak
French
सरण-
nt. course, mouvement rapide, poursuite
courses (de chevaux,
etc.)
qqf. err. pour {%-śaraṇa-
-i- %} (-ई-)
f.
 route, voie (aussi
fig.).