| YouTube Channel

समुदयः (samudayaH)

 
Apte
English
समुदयः [samudayḥ], 1 Ascent, rising up (of the sun).
Rise (in general).
A collection, multitude, number, heap
सामर्थ्यानामिव समुदयः संचयो वा गुणानाम्
U.*
 6.9.
Combination.
The whole.
Revenue
Ms.*
 7.56 (com. समुदयन्त्युत्पद्यन्ते$स्मादर्था इति समुदयः).
Effort, exertion.
War, battle
महासमुदयं चक्रे शरैः सन्नतपर्वभिः
Mb.
 * 6.116.45.
Day.
The rear of an army.
Finance, account
सर्वं राज्ञः समुदयमायं च व्ययमेव च । एका$हं वेद्मि कल्याणि पाण्डवानां यशस्विनि ॥
Mb.
 * 2.233.53.
A producing cause
आश्रमेषु चतुर्ष्वाहुर्दममेवोत्तमं व्रतम् । तस्य लिङ्गं प्रवक्ष्यामि येषां समुदयो दमः ॥
Mb.
 * 5.63.13.
यम् The rising of a planet
&c.
An auspicious moment (लग्न).
Apte 1890
English
समुदयः 1 Ascent, rising up(of the sun).
2 Rise (in general).
3 A collection, multitude, number, heap
सामर्थ्यानामिव समुदयः संचयो वा गुणानां U. 6. 9.
4 Combination.
5 The whole.
6 Revenue.
7 Effort, exertion.
8 War, battle.
9 Day.
10 The rear of an army.
यं 1 The rising of a planet &c.
2 An auspicious moment (लग्न).
Apte Hindi
Hindi
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
"चढ़ाई, (सूर्य का) उदय होना"
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
उगना
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
"संग्रह, समुच्चय, संख्या, ढेर"
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
सम्मिश्रण
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
संपूर्ण
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
राजस्व
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
"प्रयत्न, चेष्टा"
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
संग्राम युद्ध
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
दिन
समुदयः
पुं*
 - सम् + उद् + इ + अच्
सेना का पिछला भाग
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 युद्धम्, संग्रामः, समरः, समरम्, आयोधनम्, आहवम्, रण्यम्, अनीकः, अनीकम्, अभिसम्पातः, अभ्यामर्दः, अररः, आक्रन्दः, आजिः, योधनम्, जम्यम्, प्रधनम्, प्रविदारणम्, मृधम्, आस्कन्दनम्, संख्यम्, समीकम्, साम्यरायिकम्, कलहः, विग्रहः, संप्रहारः, कलिः, संस्फोटः, संयुगः, समाघातः, संग्रामः, अभ्यागमः, आहवः, समुदायः, संयत्, समितिः, आजिः, समित्, युत्, संरावः, आनाहः, सम्परायकः, विदारः, दारणम्, संवित्, सम्परायः, बलजम्, आनर्त्तः, अभिमरः, समुदयः, रणः, विवाक्, विखादः, नदनुः, भरः, आक्रन्दः, आजिः, पृतनाज्यम्, अभीकम्, समीकम्, ममसत्यम्, नेमधिता, सङ्काः, समितिः, समनम्, मीऴ् हे, पृतनाः, स्पृत्, स्पृद्, मृत्, मृद्, पृत्, पृद्, समत्सु, समर्यः, समरणम्, समोहः, समिथः, सङ्खे, सङ्गे, संयुगम्, सङ्गथः, सङ्गमे, वृत्रतूर्यम्, पृक्षः, आणिः, शीरसातौ, वाजसातिः, समनीकम्, खलः, खजः, पौंस्ये, महाधनः, वाजः, अजम्, सद्म, संयत्, संयद्, संवतः
noun
शत्रुतावशाद् अन्यराज्यैः सह सशस्त्रसेनाबलेन धर्मलाभार्थम् अर्थलाभार्थं यशोलाभार्थं वा योधनम्।
"यत्र अयुद्धे ध्रुवं नाशो युद्धे जीवितसंशयः तं कालम् एकं युद्धस्य प्रवदन्ति मनीषिणः।"
Synonyms:
 समुदायः, सङ्घः, समूहः, सङ्घातः, समवायः, सञ्चयः, गणः, गुल्मः, गुच्छः, गुच्छकः, गुत्सः, स्तवकः, ओघः, वृन्दः, निवहः, व्यूहः, सन्दोहः, विसरः, व्रजः, स्तोमः, निकरः, वातः, वारः, संघातः, समुदयः, चयः, संहतिः, वृन्दम्, निकुरम्बम्, कदम्बकम्, पूगः, सन्नयः, स्कन्धः, निचयः, जालम्, अग्रम्, पचलम्, काण्डम्, मण्डलम्, चक्रम्, विस्तरः, उत्कारः, समुच्चयः, आकरः, प्रकरः, संघः, प्रचयः, जातम्
noun
एकस्मिन् स्थाने स्थापितानि स्थितानि वा नैकानि वस्तूनि।
"अस्मिन् समुदाये नैकाः महिलाः सन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
समुदयः,
पुं,
 (सम् + उत् + इण् + अच् ।) समूहः ।इत्यमरः । २ । ५ । ४० ॥
(यथा, कथासरित्-सागरे । १० । १९६ ।“तमुपाजग्मतुस्तौ च सेनासमुदयान्वितौ ।तं विज्ञायैव संबन्धं मुदा दुहितृवत्सलौ ॥
”)युद्धम् । (यथा, महाभारते । ६ । ११३ । ४४ ।“द्रोणः पाञ्चालपुत्त्रेण समागम्य महारणे ।महासमुदयं चक्रे शरैः सन्नतपर्व्वभिः ॥
”)समुद्गमः । इति मेदिनी ॥
दिवसः । इतिशब्दचन्द्रिका ॥