| YouTube Channel

सप्तर्षयः (saptarSayaH)

 
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सप्तर्षयः
Root: सप्तर्षि
Gender: पुं
Number: बहु
अर्थः ⇒ खे तारारूपाः सप्तर्षयः
Meaning(s):
⇒ 7 stars of the constellation Ursa Major
Shloka(s):
2|1|50|1 ► सप्तर्षयस्तु खे तारारूपाश्चित्रशिखण्डिनः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|50|1 ⇢ सप्तर्षयः (सप्तर्षि) (पुं) ⇒ 7 stars of the constellation Ursa Major ⇒ खे तारारूपाः सप्तर्षयः
➠ 2|1|50|1 ⇢ चित्रशिखण्डी (चित्रशिखण्डिन्) (पुं) ⇒ Epithet of Saptarṣi ⇒ खे तारारूपाः सप्तर्षयः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ नक्षत्रम्
जातिः ➡ नक्षत्रम्
उपाधि ➡ समूहः
अमरकोशः
Sanskrit
Word: सप्तर्षयः
Root: सप्तर्षयः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ None
Shloka(s):
1|3|27|1 ► सप्तर्षयो मरीच्यत्रिमुखाश्चित्रशिखण्डिनः। (दिग्वर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|3|27|1 ⇢ चित्रशिखन्डी (चित्रशिखन्डिन्) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ सप्तर्षिषु_एकः
जातिः ➡ नक्षत्रम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सप्तर्षयः,
पुं,
 भूम्नि, (सप्त ऋषयः ।) सप्तसंख्यकर्षयःतेषां नामानि यथा । मरीचिः १ अत्रिः २अङ्गिराः ३ पुलस्त्यः ४ पुलहः ५ क्रतुः ६ वशिष्ठः ७ ।इत्यमरः ॥
अपि च ।“मप्तर्षिमण्डलं तस्माद्दृश्यते सर्व्वतोपरि ।तत्र सप्तर्षयः सन्ति विनियुक्ताः प्रजासृजा ॥
मरीचिरत्निः पुलहः पुलस्त्यः क्रतुरङ्गिराः ।वशिष्ठश्च महाभाग ब्रह्मणो मानसाः सुताः ॥
सप्तब्राह्मण इत्येते उच्यन्ते ब्रह्मवादिभिः ।संभूतिरनसूया च क्षमा प्रीतिश्च सन्नतिः ॥
अरुन्धतिस्तथा लज्जा तत्पत्न्यौ लोकमातरः ।एतासां तपसा चैतद्धार्य्यते भुवनत्रयम् ॥
सन्ध्यात्रयमुपासीना गायत्त्रीजपतत्पराः ।तस्मिन्लोके वसन्त्येते ब्राह्मणाः ब्रह्मवादिनः ॥
”इति पाद्मे स्वर्गखण्डे ११ अध्यायः ॥
(प्रतिमन्वन्तरे सप्तर्षयो भिन्ना एवासन् । तद्-वृत्तान्तस्तु ऋषिशब्दे द्रष्टव्यः ॥
)