| YouTube Channel

सदानीरा (sadAnIrA)

 
शब्दसागरः
English
सदानीरा
f.
 (-रां) The Karatoya, a small river in the north of Bengal.
E.
 सदा always, नीर water.
Capeller Eng
English
सदानीरा॑
f.
N.
 of a river.
Yates
English
सदा-नीरा (रा) 1.
f.
 Idem.
Wilson
English
सदानीरा
f.
 (-रा) The Karatoya, a small river in the north of
Bengal.
E.
 सदा always, नीर water.
Monier Williams Cologne
English
सदा—नीरा॑
f.
N.
 of a river (= कर-तोया,
L.
 ),
ŚBr.
MBh.
Pur.
Apte Hindi
Hindi
सदानीरा
स्त्री*
 सदा-नीरा -
करतोया नदी का नाम
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सदानीरा
noun
एका नदी ।
"सदानीरायाः उल्लेखः शतपथ-ब्राह्मणे महाभारते पुराणेषु च अस्ति"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
करतोया सदानीरा चन्द्रभागा तु चन्द्रका ।
-wordlist-
करतोया (स्त्री), सदानीरा (स्त्री), चन्द्रभागा (स्त्री), चन्द्रका (स्त्री)
Mahabharata
English
Sadānīrā, a river. § 276 (Jarāsandhavadhap.): II, 20, 794 (crossed by Kṛshṇa, etc., on their way from Indraprastha to Girivraja).--§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 332 (in Bhāratavarsha).
पुराणम्
English
सदानीरा / SADĀNĪRĀ. A river in india very famous in the Purāṇas. Mention is made of this river in mahābhārata, bhīṣma Parva, Chapter 9, Stanza 204. Some scholars are of opinion that this river is the same as the karatoyā of Modern india.
Vedic Reference
English
Sadā-nīrā, ‘having water always’ (‘perennial’), is the name
of a stream which, according to the Śatapatha Brāhmaṇa, ^1 was
the boundary between the Kosalas and the Videhas. The
river is identified by the native lexicographers with the Kara-
toyā, ^2 but this seems to be too far east. Weber's^3 identification
of it with the Gaṇḍakī^4 is probably correct
for though the
Mahābhārata^5 distinguishes the two rivers, there is nothing to
show that this is due to any good tradition.
1) i. 4, 1, 14 et seq.
2) See Imperial Gazetteer of India, 15, 24.
3) Indische Studien, 1, 172, 181.
4) See s.v. Great Gandak, Imperial
Gazetteer of India, 12, 125.
5) ii. 794.
Cf. Oldenberg, Buddha, 398, n.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सदानीरा,
स्त्री,
 (सदा नीरं यस्याः ।) करतोयानदी । इत्यमरः ॥
गौरीविवाहसयये शङ्कर-करगलितसम्प्रदानतोयप्रभवत्वात् करस्य तोयंविद्यते अत्रेति करतोया अर्श आदित्वादः ।श्रावणे एतद्वर्ज्जं सर्व्वा नद्यो रजस्वला इयन्तुन रजस्वला । अतएव सदा सर्व्वदा नीरमस्याइति सदानीरा । तथा च स्मृतिः ।“अथादौ कर्क्कटे देवी त्र्यहं गङ्गा रजस्वला ।सर्व्वा रक्तवहा नद्यः करतोयाम्बुवाहिनी ॥
”इति भरतः ॥
(यथा, महाभारते । २ । २० । २७ ।“गण्डकीञ्च सदानीरां शर्करावर्त्तमेव च ।एकपर्व्वतके नद्यः क्रमेनैत्याव्रजन्तु ते ॥
”निरन्तरजलपूर्णे अश्रुजलपूर्णे च त्रि । यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् । २२४ ।“चिरपथिकद्राघिममिलदलकलताशै-बलावलिग्रथिता ।करतोयेव मृगाक्ष्या दृष्टिरिदानीं सदानीरा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सदानीरा स्त्री सदा नीरं पेयमस्याः । करतोयानद्याम्अमरः । “अथादौ कर्कटे देवी त्र्यहं गङ्गा रजस्वला ।सर्वा रक्तवहा नद्यः करतोयाम्बुवाहिनी” स्मृत्युक्तेःतन्नदीजलस्य सदापेयत्वात् तस्यास्तथात्वम् ।
Capeller
German
सदानीरा॑
f.
 N. eines Flusses.