| YouTube Channel

सती (satI)

 
Spoken Sanskrit
English
सती - satI -
f.
- wife
सती - satI -
f.
- female ascetic
सती - satI -
f.
- two kinds of metre
सती - satI -
f.
- female
सती - satI -
f.
- her ladyship
सती - satI -
f.
- virtuous woman
सती - satI -
f.
- good and virtuous or faithful wife
सती - satI -
f.
- your ladyship
सती - satI -
f.
- fragrant earth
सती - satI -
f.
- her ladyship
सती - satI -
f.
- your ladyship
भवत् - bhavat -
adj.
- your lordship or ladyship
भवत्स्नेह - bhavatsneha -
m.
- love for your ladyship or for you
Apte
English
सती [satī], 1 A virtuous or good woman (or wife)
सती सती योगविसृष्टदेहा
Ku.*
1.21
Ki.*
11.5
esp. applied to one who burns herself with her husband's corpse.
A female ascetic.
N.
of the goddess Durgā or Pārvatī
पर्यस्तं नन्दया सत्या स्नानपुण्यतरोदया विलोक्य भूतेशगिरिम्
Bhāg.*
4.6.22
Ku.*
1.21.
A kind of fragrant earth.
A wife or female (of an animal).
Apte 1890
English
सती 1 A virtuous or good woman (or wife)
Ku. 1. 21.
2 A female ascetic.
3 N. of the goddess Durgā
Ku. 1. 21.
4 A kind of fragrant earth.
Monier Williams Cologne
English
सती॑ a (ई॑),
f.
, see सती॑ below
1. सती॑
f.
(fem. of सत्
for 2. See
p.
1138, col. 2) her ladyship, your ladyship (= भवती, sometimes
=
‘you’),
MBh.
a good and virtuous or faithful wife (esp. applied in later use to the faithful [popularly called Suttee] who burns herself with her husband's corpse,
W.
compar.
सती-तरा, सति-त्° or सत्-त्°),
Kāv.
VarBṛS.
Kathās.
&c.
a wife, female (of an animal),
BhP.
a female ascetic,
MW.
a fragrant earth,
L.
two kinds of metre,
Col.
N.
of the wife of Viśvāmitra,
RV.
of the goddess Durgā or Umā (sometimes described as Truth personified or as a daughter of Dakṣa and wife of Bhava [Śiva], and sometimes represented as putting an end to herself by Yoga, or at a later period burning herself on the funeral pyre of her husband),
Pur.
Kum.
of one of the wives of Aṅgiras,
BhP.
of various women of modern times (also -देवी),
Cat.
2. सती
f.
(for 1. See
p.
1135, col. 1)
=
साति,
L.
Monier Williams 1872
English
सती, f. (fem. of सत्), a virtuous wife (especially
applied in later use to the Suttee or faithful wife who
burns herself with her husband's corpse)
a female
ascetic
N. of the goddess Durgā or Umā (some-
times described as Truth personified or as daughter
of Dakṣa and wife of Bhava [Śiva], and sometimes
represented as putting an end to herself by Yoga, or
at a later period destroying herself on the funeral
pyre of her husband
also represented as one of
the wives of Aṅgiras)
N. of the mother of Nāgeśa
a fragrant earth (commonly called Surāt earth)
a
species of the Prati-ṣṭhā metre.
—सती-ता, f. or
सती-त्व, अम्, n. virtuousness, purity, chastity, fidelity
(especially as evinced by ascending the husband's
funeral pile).
—सती-देह-त्याग, अस्, m. ‘Satī's aban-
donment of the body, N. of the forty-third chapter of
the Gaṇeśa-khaṇḍa of the Brahma-vaivarta-Purāṇa.
—सती-पुत्र, अस्, m. the son of a virtuous woman.
—सतीश्वर-लिङ्ग (°ती-ईश्°), अम्, n., N. of a Liṅga.
—सती-सरस्, अस्, n., N. of a lake in Kaśmīra.
सती सती, सती-त्व। See p. 1053, col. 2.
Macdonell
English
सती sat-ī́,
f.
pr. pt. (√ as) being etc.
f.
you 🞄(= bhavatī)
good, virtuous, or faithful wife 🞄(ord. mg.)
wife (rare)
N. of Viśvāmitraʼs 🞄wife
N. of a daughter of Dakṣa and wife 🞄of Bhava (Śiva): -tva,
n.
wifely fidelity
🞄-vrata,
n.
id.: ā,
f.
faithful wife
-saras,
n.
🞄lake of Satī.
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
16,
पादेऽक्षराणि-
4
मात्राः - 5
मात्रा-विन्यासः
दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Hindi
Hindi
सती
Apte Hindi
Hindi
सती
स्त्री*
- सत् + ङीप्
साध्वी स्त्री
सती
स्त्री*
- सत् + ङीप्
सन्यासिनी
सती
स्त्री*
- सत् + ङीप्
दुर्गादेवी
L R Vaidya
English
sat {% (I) a. (f. ती) %} 1. Being, existing
2. real, essential, true
3. good, virtuous, chaste, सतीमपि ज्ञातिकुलैकसंश्रयां जनोऽन्यथा भर्तृमतीं विशकते Sak.v.
4. excellent, best
5. right, proper
6. handsome, beautiful
7. venerable, respectable
8. wise, learned
9. firm, steady.
satI {% f. %} 1. A virtuous wife, सती प्रियतमा Bhartr.ii.25
2. female ascetic
3. name of the goddess Durgā.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
सती
स्त्री
सती, दाक्षायणी, देवी, सच्चरित्रा-अबला
सती दाक्षायणी देवी सच्चरित्राबला सती २१
verse 2.1.1.21
page 0009
Indian Epigraphical Glossary
English
satī (EI 6, 30
CII 3, 4
BL
CITD), literally, ‘a chaste
woman’
really ‘a woman burning herself with her husband’.
(EI 6, 30), self-immolation of a widow usually on the
funeral pyre of her husband
usually spelt suttee in English.
Kridanta Forms
Sanskrit
अस् (अ꣡सँ꣡ भुवि - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = भवनम्
अनीयर् = भवनीयः - भवनीया
ण्वुल् = भावकः - भाविका
तुमुँन् = भवितुम्
तव्य = भवितव्यः - भवितव्या
तृच् = भविता - भवित्री
क्त्वा = भूत्वा
ल्यप् = प्रभूय
क्तवतुँ = भूतवान् - भूतवती
क्त = भूतः - भूता
शतृँ = सन् - सती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
पतिव्रता, स्वाम्यानुरक्ता, सती, साध्वी
adjective
पतिः व्रतमिव धर्म्मार्थकामेषु कायवाङ्मनोभिः सदा उपास्यः अस्याः।
"सावित्री पतिव्रता आसीत।"
Synonyms:
सती, दाक्षायणी, चन्द्रिका
noun
दक्षस्य कन्या।
"सत्याः विवाहः शिवेन सह अभवत्।"
Synonyms:
दुर्गा, उमा, कात्यायनी, गौरी, ब्रह्माणी, काली, हैमवती, ईश्वरा, शिवा, भवानी, रुद्राणी, सर्वाणी, सर्वमङ्गला, अपर्णा, पार्वती, मृडानी, लीलावती, चणडिका, अम्बिका, शारदा, चण्डी, चण्डा, चण्डनायिका, गिरिजा, मङ्गला, नारायणी, महामाया, वैष्णवी, महेश्वरी, कोट्टवी, षष्ठी, माधवी, नगनन्दिनी, जयन्ती, भार्गवी, रम्भा, सिंहरथा, सती, भ्रामरी, दक्षकन्या, महिषमर्दिनी, हेरम्बजननी, सावित्री, कृष्णपिङ्गला, वृषाकपायी, लम्बा, हिमशैलजा, कार्त्तिकेयप्रसूः, आद्या, नित्या, विद्या, शुभह्करी, सात्त्विकी, राजसी, तामसी, भीमा, नन्दनन्दिनी, महामायी, शूलधरा, सुनन्दा, शुम्यभघातिनी, ह्री, पर्वतराजतनया, हिमालयसुता, महेश्वरवनिता, सत्या, भगवती, ईशाना, सनातनी, महाकाली, शिवानी, हरवल्लभा, उग्रचण्डा, चामुण्डा, विधात्री, आनन्दा, महामात्रा, महामुद्रा, माकरी, भौमी, कल्याणी, कृष्णा, मानदात्री, मदालसा, मानिनी, चार्वङ्गी, वाणी, ईशा, वलेशी, भ्रमरी, भूष्या, फाल्गुनी, यती, ब्रह्ममयी, भाविनी, देवी, अचिन्ता, त्रिनेत्रा, त्रिशूला, चर्चिका, तीव्रा, नन्दिनी, नन्दा, धरित्रिणी, मातृका, चिदानन्दस्वरूपिणी, मनस्विनी, महादेवी, निद्रारूपा, भवानिका, तारा, नीलसरस्वती, कालिका, उग्रतारा, कामेश्वरी, सुन्दरी, भैरवी, राजराजेश्वरी, भुवनेशी, त्वरिता, महालक्ष्मी, राजीवलोचनी, धनदा, वागीश्वरी, त्रिपुरा, ज्वाल्मुखी, वगलामुखी, सिद्धविद्या, अन्नपूर्णा, विशालाक्षी, सुभगा, सगुणा, निर्गुणा, धवला, गीतिः, गीतवाद्यप्रिया, अट्टालवासिनी, अट्टहासिनी, घोरा, प्रेमा, वटेश्वरी, कीर्तिदा, बुद्धिदा, अवीरा, पण्डितालयवासिनी, मण्डिता, संवत्सरा, कृष्णरूपा, बलिप्रिया, तुमुला, कामिनी, कामरूपा, पुण्यदा, विष्णुचक्रधरा, पञ्चमा, वृन्दावनस्वरूपिणी, अयोध्यारुपिणी, मायावती, जीमूतवसना, जगन्नाथस्वरूपिणी, कृत्तिवसना, त्रियामा, जमलार्जुनी, यामिनी, यशोदा, यादवी, जगती, कृष्णजाया, सत्यभामा, सुभद्रिका, लक्ष्मणा, दिगम्बरी, पृथुका, तीक्ष्णा, आचारा, अक्रूरा, जाह्नवी, गण्डकी, ध्येया, जृम्भणी, मोहिनी, विकारा, अक्षरवासिनी, अंशका, पत्रिका, पवित्रिका, तुलसी, अतुला, जानकी, वन्द्या, कामना, नारसिंही, गिरीशा, साध्वी, कल्याणी, कमला, कान्ता, शान्ता, कुला, वेदमाता, कर्मदा, सन्ध्या, त्रिपुरसुन्दरी, रासेशी, दक्षयज्ञविनाशिनी, अनन्ता, धर्मेश्वरी, चक्रेश्वरी, खञ्जना, विदग्धा, कुञ्जिका, चित्रा, सुलेखा, चतुर्भुजा, राका, प्रज्ञा, ऋद्भिदा, तापिनी, तपा, सुमन्त्रा, दूती, अशनी, कराला, कालकी, कुष्माण्डी, कैटभा, कैटभी, क्षत्रिया, क्षमा, क्षेमा, चण्डालिका, जयन्ती, भेरुण्डा
noun
सा देवी यया नैके दैत्याः हताः तथा या आदिशक्तिः अस्ति इति मन्यते।
"नवरात्रोत्सवे स्थाने स्थाने दुर्गायाः प्रतिष्ठापना क्रियते।"
Synonyms:
वास्तविकम्, वास्तविकः, वास्तविकी, वास्तवः, वास्तवी, वास्तवम्, तथ्यः, तथ्यम्, तथ्या, यथार्थः, यथार्थम्, यथार्था, सन्, सत्, सती, सत्यः, सत्यम्, सत्या, प्रकृतः, प्रकृता, प्रकृतम्, अकल्पितः, अकल्पितम्, अकल्पिता
adjective
यद् यथार्थभूतम् अस्ति तद्।
"शशशृङ्गं वास्तविकः पदार्थः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dngos po dag
सती
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गौरी काली पार्वती मातृमातापर्णा रुद्राण्यम्बिका त्र्यम्बकोमा
दुर्गा चण्डी सिंहयाना मृडानीकात्यायन्यौ दक्षजार्या कुमारी २०३
सती शिवा महादेवी शर्वाणी सर्वमङ्गला
भवानी कृष्णमैनाकस्वसा मेनाद्रिजेश्वरा २०४
निशुम्भशुम्भमहिषमर्दिनी भूतनायिका
-wordlist-
गौरी (स्त्री), काली (स्त्री), पार्वती (स्त्री), मातृमातृ (स्त्री), अपर्णा (स्त्री), रुद्राणी (स्त्री), अम्बिका (स्त्री), त्र्यम्बका (स्त्री), उमा (स्त्री), दुर्गा (स्त्री), चण्डी (स्त्री), सिंहयाना (स्त्री), मृडानी (स्त्री), कात्यायनी (स्त्री), दक्षजा (स्त्री), आर्या (स्त्री), कुमारी (स्त्री), सती (स्त्री), शिवा (स्त्री), महादेवी (स्त्री), शर्वाणी (स्त्री), सर्वमङ्गला (स्त्री), भवानी (स्त्री), कृष्णस्वसृ (स्त्री), मैनाकस्वसृ (स्त्री), मेनाजा (स्त्री), अद्रिजा (स्त्री), ईश्वरा (स्त्री), निशुम्भमथनी (स्त्री), शुम्भमथनी (स्त्री), महिषमथनी (स्त्री), भूतनायिका (स्त्री)
--source--
कृतसापत्निकाध्यूढाधिविन्नाथ पतिव्रता ५२७
एकपत्नी सुचरित्रा साध्वी सत्यसतीत्वरी
पुंश्चली चर्षणी बन्धक्यविनीता पांसुला ५२८
स्वैरिणी कुलटा याति या प्रियं साभिसारिका
-wordlist-
कृतसापत्निका (स्त्री), अध्यूढा (स्त्री), अधिविन्ना (स्त्री), पतिव्रता (स्त्री), एकपत्नी (स्त्री), सुचरित्रा (स्त्री), साध्वी (स्त्री), सती (स्त्री), असती (स्त्री), इत्वरी (स्त्री), पुंश्चली (स्त्री), चर्षणी (स्त्री), बन्धकी (स्त्री), अविनीता (स्त्री), पांसुला (स्त्री), स्वैरिणी (स्त्री), कुलटा (स्त्री), अभिसारिका (स्त्री)
--source--
सौराष्ट्री पार्वती काक्षी कालिका पर्पटी सती १०५५
आढकी तुबरी कंसोद्भवा काक्षी मृदाह्वया
-wordlist-
सौराष्ट्री (स्त्री), पार्वती (स्त्री), काक्षी (स्त्री), कालिका (स्त्री), पर्पटी (स्त्री), सती (स्त्री), आढकी (स्त्री), तुवरी (स्त्री), कंसोद्भवा (स्त्री), काच्छी (स्त्री), मृदाह्वया (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पतिव्रता
पतिव्रता, सुचरिता, सती, साध्वी
कुलबालिका कुलस्त्री पतिव्रता सुचरिता सती साध्वी ४९५
verse 2.1.1.495
page 0057
नाममाला
Sanskrit
सती, पतिव्रता, साध्वी, पतिवती, एकपती, मनस्विनी, आर्या
सती पतिव्रता साध्वी पतिवत्येकपत्यपि
मनस्विनी भवत्यार्या विपरीता निरूप्यते ३४
verse 0.1.1.34
page 0017
Tamil
Tamil
ஸதீ : கற்புடைய மாது, பார்வதீ.
ஸதீ : கற்புடைய மாது, பார்வதீ.
पुराणम्
English
सती / SATĪ. A birth of devī pārvatī. (For more details see under pārvatī).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सती,
स्त्री,
(अस्तीति अस् + शतृ उगित्वात्ङीप् ।) दुर्गा साध्वी इति मेदिनी ।(यथा, कुमारे २१ ।“सती सती योगविसृष्टदेहातां जन्मने शैलबधूं प्रदेपे
”)सौराष्ट्रमृत्तिका इति हेमचन्द्रः
दानम् ।अवसानम् इति नानार्थसातिशब्दटीकायांभरतः
*
स्थानविशेषे सत्यष्टोत्तरशत-नामानि यथा, --देव्युवाच ।“सर्व्वगा सर्व्वभूतेषु द्रष्टव्या सर्व्वतो भुवि ।सप्तलोकेषु यत्किञ्चिद्रहितं मया विना
तथापि येषु स्थानेषु द्रष्टव्याः सिद्धिमीप्मुभिः ।स्मर्त्तव्या भूतिकामैर्व्वा ता वक्ष्यामि प्रयत्नतः
वाराणस्यां विशालाक्षी नैमिषे लिङ्गधारिणी ।प्रयागे ललिता देवी कामुका गन्धमादने
मानसे कुमुदा नाम विश्वकाया तथेश्वरे ।गोमन्ते गोमती नाम मन्दरे कामचारिणी
मदोत्कटा चैत्ररथे जयन्ती हस्तिनापुरे ।कान्यकुब्जे तथा गौरी रम्भा मलयपर्व्वते
एकाम्रके कीर्त्तिमती विश्वां विश्वेश्वरे विदुः ।पुष्करे पुरुहूतेति केदारे मार्गदायिनी
नन्दा हिमवतः पृष्ठे गोकर्णे भद्रकर्णिका ।स्थानेश्वरे भवानी तु विल्वके विल्वपत्रिका
श्रीशैले माधवी नाम भद्रा भद्रेश्वरे तथा ।जया वराहशैले तु कमला कमलालये
रुद्रकोट्यान्तु रुद्राणी काली कालञ्जरे तथा ।महालिङ्गे तु कपिला साकोटे कमलेश्वरी
”अत्र कपिलाम्बरा इति पाठः ।“शालग्रामे महादेवी शिवलिङ्गे जनप्रिया ।मायापूर्य्यां कुमारी तु सन्ताने ललिता तथा
उत्पलाक्षी सहस्राक्षे हिरण्याक्षे महोत्पला ।गयायां मङ्गला नाम विमला पुरुषोत्तमे
विपाशायामघोराक्षी पाटला पुण्ड्रवर्द्धने ।नारायणी सुपार्श्वे तु त्रिकूटे रुद्रसुन्दरी
विपुले विपुला नाम कल्याणी मलयाचले ।कौटवी कोटितीर्थेषु सुगन्धा माधवे वने
गोदाश्रमे त्रिसन्ध्या तु गङ्गाद्वारे रतिप्रिया ।शिवकुण्डे शिवानन्दा नन्दिनी देविकातटे
रुक्मिणी द्वारवत्यान्तु राधा वृन्दावने वने ।देवकी मथुरायान्तु पाताले परमेश्वरी
चित्रकूटे तथा सीता विन्ध्ये विन्ध्याधिवासिनीसह्यद्वारे करीरा तु हरिश्चन्द्रे तु चन्द्रिका
रमणा रामतीर्थे तु यमुनायां मृगावती ।करवीरे महालक्ष्मीरुमादेवी विनायके
अरोगा वैद्यनाथे तु महाकाले महेश्वरी ।अभयेत्युष्णतीर्थे तु अमृता विन्ध्यकन्दरे
”उष्णतीर्थेत्यत्र अश्वतीर्थेति पाठः ।“माण्डव्ये माण्डवी नाम स्वाहा माहेश्वरेपुरे ।छगलाण्डे प्रचण्डा तु चण्डिकामरकण्टके
सोमेश्वरे वरारोहा प्रभावे पुष्करावती ।देवमाता सरस्वत्यां पारा पारातटे मता
महालये महाभागा पयोष्ण्यां पिङ्गलेश्वरी ।सिंहिका कृतशौचे तु कार्त्तिकेये तु शङ्करी
उत्पलावत्तके लोला सुभद्रा शोणसङ्गमे ।महासिद्धवने लक्ष्मीरनङ्गा भरताश्रमे
जालन्धरे विश्वमुखी तारा किष्किन्धपर्व्वते ।देवदारुवने पुष्टिर्मेघा काश्मीरमण्डले
भीमादेवी हिमाद्रौ तुष्टिर्वस्त्रेश्वरे तथा ।कपालमोचने शुद्धिर्म्माया कायावरोहणे
शङ्खोद्धाने धनिर्नाम धृतिः पिण्डारके तथा ।काला तु चन्द्रभागायामच्छोदे शिवचारिणी ।वेण्वायाममृता नाम वदर्य्यां वर्च्चसी तथा ।औषधी चोत्तरकुरौ कुशद्वीपे कुशोदका ।मन्मथा हेमकुटे तु कुमुदे सत्यवादिनी
*
अश्वत्थे वन्दनोया तु निधिर्वैश्रवणालये ।गायत्त्री वेदवदने पार्व्वती शिवसन्निधौ
देवलोके तथेन्द्राणी ब्रह्मास्येषु सरस्वती ।सूर्य्यविम्बे प्रभा नाम मातॄणां वैष्णवी तथा
अरुन्धती सतीनान्तु रामासु तिलोत्तमा ।चित्ते ब्रह्मकला नाम शक्तिः सर्व्वशरीरिणाम्
एतदुद्देशतः प्रोक्तं नामाष्टशतमुत्तमम् ।अष्टोत्तरञ्च तीर्थानां शतमेतदुदाहृतम् ।यः पठेच्छृणुयाद्वापि सर्व्वपापैः प्रमुच्यते
एषु तीर्थेषु यः कृत्वा स्नानं पश्यति मानवः ।सर्व्वपापविनिर्म्मुक्तः कल्पं शिवपुरे वसेत्
यस्तु मत्परमः कालं करोत्येतेषु मानवः ।स भित्त्वा ब्रह्मसदनं पदमभ्येति शाङ्करम्
नामाष्टशतकं यस्तु श्रावयेच्छिवसन्निधौ ।तृतीयायामथाष्टम्यां बहुपुत्त्री भवेन्नरः
गोदाने श्राद्धकाले वा अहन्यहनि वा पुनः ।देवार्च्चनविधौ विद्वान् पठन् ब्रह्माधिगच्छति
एवं वदन्ती सा तत्र ददाहात्मानमात्मना ।स्वायम्भुवेऽपि काले दक्षप्राचेतसोऽभवत्
पार्व्वती चाभवद्देवी शिवदेहार्द्धधारिणी ।मेनागर्भसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा
अरुन्धती जपन्त्येतत्तदाप्ता योगमुत्तमम् ।पुरुरवाश्च राजषिर्लोकेषु जयतामगात्
ययातिः पुत्त्रलाभन्तु धनलाभन्तु भार्गवः ।तथान्ये देवदैत्याश्च ब्राह्मणाः क्षत्त्रियास्तथा ।वैश्याः शूद्राश्च बहवः सिद्धिमीयुर्यथेप्सिताम्
यत्रेतल्लिखितं तिष्ठेत् पूज्यते देवसन्निधौ ।न तत्र शोकदौर्गत्यं कदाचिदपि जायते
”इति मत्स्यपुराणे १३ अध्यायः
*
सावित्री यथा, --यम उवाच ।“सावित्रीवरदानेन त्वं सावित्रीकला सती ।प्राप्ता पुरा भूभृता तपसा तत्समा शुभे
यथा श्रीः श्रीपतेः क्रोडे भवानीव भवोरसि ।सौभाग्या सुप्रिया त्वञ्च भव सत्यवति प्रिये
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे २४ अध्यायः
*
विद्यमाना (यथा, --“तथा समक्षं दहता मनोभवंपिनाकिना भग्नमनोरथा सती ।निनिन्द रूपं हृदयेन पार्व्वतीप्रियेषु सौभाग्यफला हि चारुता
”इति कुमारसम्भवे
)
Stchoupak
French
सती-
(cf. सन्त्-)
f.
femme de qualité, dame, madame (souv. voc.)
femme chaste, épouse fidèle, femme en général
femelle d'un animal
autre
n.
d'Umā
-त्व- nt. qualité d'épouse fidèle, chasteté, fidélité
conjugale (de la femme).
°व्रता-
f.
épouse fidèle.