| YouTube Channel

संवत् (saMvat)

 
शब्दसागरः
English
संवत् Ind.
1. A year.
2. A year of Vikramāditya's era.
Capeller Eng
English
1 संव॑त्
f.
 side, stretch, streak.
2 संवत् abbrev. for संवत्सरे in the year (of Vikrama's
era, 56 B.C. ).
Spoken Sanskrit
English
संवत् - saMvat -
adj.
 - containing the word sam
संवत् - saMvat -
f.
 - side
संवत् - saMvat -
f.
 - region
संवत् - saMvat -
f.
 - tract
संवत् - saMvat -
ind.
 - a year
संवत् - saMvat -
ind.
 - in the year
Apte
English
संवत् [saṃvat],
ind.
A year.
Especially a year of the Vikramāditya era (commencing 56 years before the Christian era).
Apte 1890
English
संवत् ind. 1 A year.
2 Especially a year of the Vikramāditya era (commencing 56 years before the Christian era).
Monier Williams Cologne
English
1. सं-व॑त्
f.
 (fr. 2. सम्
cf.
 नि-व॑त्, प्र-व॑त्) a side, region, tract,
RV.
AV.
=
 संग्राम,
Naigh.
 ii, 17.
2. सं-वत्
ind.
 (a contraction of सं-वत्सर below) a year, in the year (in later times
esp.
 of the Vikrama era [beginning in 58 B.C. See विक्रमादित्य] as opp. to the Śaka era [in modern times supposed to be founded by Śāli-vāhana
See 3. शक]
sometimes
=
 ‘in the year of the reign of’),
Inscr.
&c.
 ,
IW.
 494.
3. सं-वत्
mfn.
 containing the word सम्,
ŚāṅkhBr.
सं-वत्
n.
N.
 of a Sāman,
PañcavBr.
Monier Williams 1872
English
संवत् सं-वत्, f. (probably connected with
2. सं-वस्), Ved. a region, (Sāy. = संविभाग-
वत्, i. e. दिश्, Ṛg-veda I. 191, 15)
an assemblage
or host of people (come together for battle, &c.,
Sāy. संवतः = सङ्गताञ् शत्रून्, Ṛg-veda V.
15, 3
in Naigh. II. 17. संवतः is enumerated
among the सङ्ग्राम-नामानि)
(त्), ind. (probably
a contraction of सं-वत्सर below), a year
a
year of Vikramāditya's era (commencing B. C. 57,
as opposed to a year of the era of Śāli-vāhana, com-
monly called Śaka or Śāka, q. v.)
[cf. Gr. ἔτος,
ἐνιαυτός.]
Macdonell
English
संवत् 1. saṃ-vát,
f.
 (V.) side
region, tract.
संवत् 2. saṃ-vat, abbreviation for saṃvatsare, 🞄in the year (sp. of the Vikrama era)
🞄sts. in the year of the reign of.
Benfey
English
संवत् संवत्, probably सम्-*वत् (cf.
परुत्), indecl.
1. A year.
2. A year
of विक्रमादित्यऽस् era. -- Cf. ἔτος, ἐνιαυτός.
Apte Hindi
Hindi
संवत्
अव्य* - "सम् + वय् + क्विप्, यलोपः तुक् च"
वर्ष
संवत्
अव्य* - -
विशेष कर विक्रमादित्य वर्ष
L R Vaidya
English
saMvat {% ind. %} 1. A year
2. a year of Vikramāditya’s era.
Indian Epigraphical Glossary
English
saṃvat (IE 8-1), originally an abbreviation of saṃvatsara
(a year) or any of its declensional cases that can be used in ex-
pressing a date
later stereotyped in the sense of ‘a year’ or
‘an era’. It was generally regarded as indeclinable
but we
have some cases of the use of forms with case-endings, e. g.,
saṃvataḥ, saṃvatā, saṃvati and saṃvatām. See also saṃvate (IE
8-1), the seventh case-ending of saṃvata, a corrupt form of
saṃvat. Since the late medieval age, the word specially indi-
cates the Vikrama era, although originally it was used with the
name of any reckoning in quoting the dates of records, especially
the regnal reckoning. The word is used in inscriptions in a
large number of corrupt forms, e. g., samvata, samvatta, samata,
samanta, samatta, saṃmat, samasta, smat, samvatu, samvatū, etc., etc.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 संवत्सर, संवत्
noun
सङ्ख्यानुसारी कालगणनायाम् एकं वर्षम्।
सः चत्वाराधिकद्विसहस्रे संवत्सरे जातः।
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्राक्पुरा प्रथमे संवद्वर्षे परस्परं मिथः ॥ १५३५ ॥
-wordlist-
प्राञ्च् (अ), पुरा (अ), प्रथम (क्ली), संवत् (अ), वर्ष (क्ली), परस्पर (क्ली), मिथस् (अ)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
हिमागमस्तु हेमन्ते वसन्ते पिकवान्धवः ।
पुष्पसाधारणश्चापि ग्रीष्मे तूष्मायणो मतः ॥ २४ ॥
आखोरपद्मौ वर्षे तु ऋतुवृत्तिर्युगांशकः ।
कालग्रन्थिर्मासमलः संवत्सर्वर्तुशारदौ ॥ २५ ॥
वत्स इद्वत्सर इडावत्सरः परवाणिवत् ।
-wordlist-
हिमागम (पुं), पिकबान्धव (पुं), पुष्पसाधारण (पुं), उष्मायण (पुं), आखोर (पुं), पद्म (पुं), ऋतुवृत्ति (स्त्री), युगांशक (पुं), कालग्रन्थि (स्त्री), मासमल (पुं), संवत् (स्त्री), सर्वर्तु (पुं), शारद (पुं), वत्स (पुं), इद्वत्सर (पुं), इडावत्सर (पुं), परवाणिवत् (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
संवत्,
व्य,
 वत्सरः । इत्यमरः ॥
अधुना विक्रि-मादित्यराजवत्सरः संवत् इति ख्यातः ॥
(स्त्रीभूमिविशेषः । यथा, वाजेसनेयसंहितायाम् ।११ । १२ ।“वरिष्ठामनु संवतम् ।”“वन सम्भक्तौ संवन्यते सम्यग्भज्यते मृद्धरणार्थंसेव्यते इति संवत् संपूर्वस्य वनतेः छिप्येतदूपम् ।मृत्खननयोग्या भूमिः संवत् । सा च पाषाणाद्य-भावेनातिप्रशस्तत्वाद्वरिष्ठेत्युच्यते ।” इति तद्-भाष्यम् ॥
* ॥
संग्रामः । इति निघण्टुः । २ । १७ ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
संवत्
अव्य०
 सम् + वय--क्विप् यलोपे तुक् । विक्रमादित्यराज्यावधिके तत्प्रवर्त्तितवत्सरे ।
Capeller
German
1. संव॑त्
f.
 Seite, Strecke.
2. संवत् = संवत्सरे im Jahre (der Ära des
Vikrama).
Grassman
German
saṃ-vát, f., Strecke, Landstrich [von sám].
(-átam) prá pata pṛthivyā́s ánu 〰 AV. 6, 105, 2
párācīm ánu 〰 AV. 6, 29, 3.
-átas [Ab.] párasyās ádhi 〰 {684, 15}.
-átas [A. p.] párācīs ánu 〰 {191, 15}
sá 〰 návajātas tuturyāt {369, 3}.
Stchoupak
French
सं-वत्
(abréviation du suiv.) indécl. telle année, désignation de
la date, not. de l'ère Vikrama.