| YouTube Channel

षड्गव (SaDgava)

 
Capeller Eng
English
षड्गव॑
m.
n.
 six bulls or cows.
Spoken Sanskrit
English
षड्गव SaDgava
m.
n.
 yoke of six oxen
षड्गव SaDgava
n.
 six cows
षड्गव SaDgava
n.
 yoke of six animals of any kind
Monier Williams Cologne
English
षड्—गव॑ mn. a yoke of six oxen,
TS.
Kāṭh.
ŚBr.
ŚrS.
षड्—गव॑
n.
 six cows,
KātyŚr.
 , Sch.
(ifc. ) a yoke of six animals of any kind,
MBh.
Macdonell
English
षड्गव ṣaḍ-gavá,
m.
n.
 team of six bulls
🞄n. six cows
—°, aggregate of six (animals)
🞄-guṇa,
a.
 sixfold
having six good qualities
🞄m.
pl.
 qualities perceived by the six (i. e. the 🞄five senses and Manas)
six excellences
six 🞄expedients (of a king in foreign politics)
🞄-guṇī-kṛ, multiply by six
-guru-śiṣya, 🞄m. (pupil of six teachers), N. of a commentator 🞄on Kātyāyanaʼs Sarvānukramaṇī (12th century)
🞄-ja,
m.
 (produced from or based on the 🞄other six notes), the first note of the Indian 🞄gamut
-darśana,
n.
 the six philosophical 🞄systems
a.
 coversant with the six philosophical 🞄systems
-bhāga,
m.
 sixth part, one-sixth, 🞄sp. as a tax imposed by kings (w. ab. 🞄[Page324-2] 🞄or g.): -bhāj,
a.
 receiving one-sixth of (g.)
🞄-bhuja,
a.
 six-armed
hexagonal
-rasa,
a.
 🞄having the six tastes (food)
-rātrá,
m.
 period 🞄or celebration of six days
-vaktra,
a.
 having 🞄six months
m.
 ep. of Skanda: ī,
f.
 six 🞄faces
-varga,
m.
 aggregate or group of six
🞄the five senses and Manas
the six inward 🞄enemies of man (kāma, krodha, lobha, harṣa, 🞄māna, mada
sts. —° with ripu- or śatru-)
🞄-viṃśá,
a.
 (ī) twenty-sixth
consisting of 🞄twenty-six
-viṃśati,
f.
 twenty-six: -tama, 🞄a. twenty-sixth
-viṃśat-ka,
a.
 consisting of 🞄twenty-six
-viṃśat-ka,
a.
 consisting of 🞄twenty-six
(ṣáḍ) -vidha,
a.
 sixfold
(ṣáḍ)- 🞄vidhāna,
a.
 forming a sixfold order.
Apte Hindi
Hindi
षड्गवम्
नपुं*
 षष्-गवम् -
छः बैलों की जोड़ी
षड्गवम्
नपुं*
 षष्-गवम् -
वह जुवा जिसमें छः बैल जोते जायं
L R Vaidya
English
zaqgava {% n. %} a yoke of six oxen, (the word is sometimes used after the names of other animals to denote ‘a group of six, ’ e.g. अश्वषड्गव ‘six horses’).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पशुभ्यो गोयुगं युग्मपरं षट्त्वे तु षड्गवम् ॥ १४२४ ॥
-wordlist-
गोयुग (क्ली), षड्गव (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
षड्गव
षड्गव
पशूनां षट्कसंख्यायां षड्गवं स्मर्यते बुधैः ।
verse 2.1.1.283
page 0034
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
षड्गवं, त्रि, (षट् गावो यत्र । सम्यसे अच् ।)गोषट्कयुक्तहलादि । यथा, --“अष्टागवं धर्म्म्यहलं षड्गवं जीविकार्थिनाम् ।चतुर्गवं नृशंसानां द्विगवं ब्रह्मघातिनाम् ॥
”इत्याह्निकाचारतत्त्वम् ॥
* ॥
प्रत्ययविशेषः । (सतु । “प्रकृत्यर्थस्य षट्त्वेषड्गवच् ।” ५ । २ । २९ । इत्यस्य वार्त्तिकोक्त्याभवति ॥
) यथा, --“पशुभ्यो गोयुगं युग्मे परं षट्त्वे तु षड्गवम् ॥
”इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा च महाभारते । ८ । ३८ । ६ ।“अन्यं तस्मै वरं दद्यां सौवर्णं हस्तिषड्गवम् ॥
”)षण्णां गवां समाहारः । इति द्विगुसमासनिष्प-न्नम् । तत्र, क्ली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
षड्गव
त्रि०
 षड्भिर्गोभिराकृष्टः शकटः हलो व शाक०अच् समा० । षड्भर्गोभिराकृष्टे १ हलादौ “अष्टा-गवं धर्म्यहलं षड्गवं जीविकार्थिनाम्” इति स्मृतिः ।षणां गवां समाहारः षच्समा० । २ षटषुगोषु
न०
 ।
Capeller
German
षड्गव॑
m.
n.
 sechs Stiere o. Kühe.