| YouTube Channel

श्वेतः (zvetaH)

 
Apte Hindi
Hindi
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
सफ़ेद रङ्ग
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
शङ्ख
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
कौड़ी
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
रति कूट पौधा
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
"शुक्र ग्रह, शुक्र ग्रह की अधिष्ठात्री देवता"
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
सफ़ेद बादल
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
जीरा
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
पर्वतश्रेणी
श्वेतः
वि* - "श्वित् + घञ्, अच् वा"
ब्रह्माण्ड का एक प्रभाग
श्वेतः
पुं*
 - "श्वित्+अच्, घञ् वा"
सफेद बकरी
श्वेतः
पुं*
 - "श्वित्+अच्, घञ् वा"
"धूमकेतु, पुच्छलतारा"
श्वेतः
पुं*
 - "श्वित्+अच्, घञ् वा"
चाँदी का सिक्का
श्वेतः
पुं*
 - "श्वित्+अच्, घञ् वा"
जीरे का बीज
श्वेतः
पुं*
 - "श्वित्+अच्, घञ् वा"
शंख
श्वेतः
पुं*
 - "श्वित्+अच्, घञ् वा"
सफेद रंग
श्वेतः
पुं*
 - "श्वित्+अच्, घञ् वा"
शुक्र तारा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 श्वेतः
noun
सः पुरुषः यः श्वेतवर्णीयः अस्ति।
"श्वेतेषु कृष्णः झटिति ज्ञायते।"
Synonyms:
 श्वेतवर्णः, श्वेतः
noun
वर्णविशेषः- यस्य वर्णः दुग्धवत् अस्ति।
"पीतवर्णस्य स्थाने श्वेतवर्णः उपयुज्यताम्।"
Synonyms:
 जीरकः, जीरः, जीर्णः, दीप्यः, जीरणः, सुगन्धम्, सूक्ष्मपत्रः, कृष्णसखी, दूता, सुषवी, अजाजी, श्वेतः, कणा, अजाजीका, वह्निशिखः, मागधः, दीपकः
noun
वणिग्द्रव्यविशेषः अस्य गुणाः गन्ध-युक्तत्व-रुचि-स्वर-कारित्व-वात-गुल्मध्मान-अतीसारग्रहणी-क्रिमिनाशित्वादयः।
"माता जीरकेण आम्लसूपं भाजयति।"
Synonyms:
 शङ्खः, अम्भोजः, कम्बुः, कम्बोजः, अम्बुजः, अब्जः जलजः, अर्णोभवः, पावनध्वनिः, अन्तकुटिलः, महानादः, श्वेतः, पूतः, मुखरः, दीर्घनादः, बहुनादः, हरिप्रियः
noun
समुद्रोद्भवः जलजन्तुः यः पवित्रः मन्यन्ते तथा च यस्य धार्मिकादिषु अनुष्ठानेषु नादः क्रियते।
"पण्डितः सत्यनारायणकथायां शङ्खस्य नादः करोति।"
Synonyms:
 शङ्खः, कम्बुः, कम्बोजः, अब्जः, अर्णोभवः, पावनध्वनाः, अन्तकुटिलः, महानादः, श्वेतः, पूतः, मुखरः, दीर्घनादः, बहुनादः, हरिप्रियः, कस्रुः, दरम्, जलजः, रेवटः
noun
जन्तुविशेषः, समुद्रोद्भवजन्तुः।
"शङ्खः जलजन्तुः अस्ति। / भक्ततूर्यं गन्धतूर्यं रणतूर्यं महास्वनः संग्रामपटहः शङ्खस्तथा चाभयडिण्डिम।"
Synonyms:
 श्वेतः
noun
क्षुपनामविशेषः ।
"श्वेतः इति नैकेषां क्षुपाणां नाम अस्ति"
Tamil
Tamil
ச்’வேத: : வெண்மை வர்ணம், சுக்ரன், சோழி, சங்கு, வெண்மேகம், ஜீரகம்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
श्वेतः,
पुं,
 (श्वेतते इति । श्वित शौक्ल्ये + पचाद्यच् ।)शुक्लवर्णः । द्वीपविशेषः (यथा, महाभारते ।१२ । ३३५ । ८ ।“क्षीरोदवेर्योत्तरतो हि द्वीपःश्वेतः स नाम्ना प्रथितो विशालः ॥
”)पर्व्वतभेदः । इति मेदिनी ॥
(स तु जम्बुद्वीप-पर्व्वतानामन्यतमः । यथा, मार्कण्डेये । ५४ । ९ ।“हिमवान् हेमकूटश्च ऋषभो मेरुरेव च ।नीलः श्वेतस्तथा शृङ्गी सप्तास्मिन् वर्षपर्व्वताः ॥
”श्वेतपर्व्वतस्य परिमाणादि यथा । “उत्तरोत्तरेणेलावृतं नीलः श्वेतः शृङ्गवानिति त्रयोरम्यकहिरण्मयकुरूणां मर्य्यादागिरयः प्रागा-यताः उभयतः क्षारोदावधयो द्विसहस्रयोजन-पृथव एकैकशः पूर्व्वस्मात् पूर्व्वस्मादुत्तरोत्तरोदशांशाधिकांशेन दैर्घ्य एव ह्रसन्ति । एवंदक्षिणेनेलावृतं निषधा हेमकूटो हिमालय इतिप्रागायत्ना यथा नोलादयः । अयुतयोजनोत्सेधाहरिवर्षकिंपुरुषभारतानां यथासंख्यम् ।” इतिश्रीभागवते ५ स्कन्धे १६ अध्यायः ॥
* ॥
कपर्द्दकः । इति हेमचन्द्रः ॥
शुक्रग्रहः ।श्वेताभ्रः । इति शब्दरत्नावली ॥
शङ्खः । इतिराजनिर्घण्टः ॥
जीवकः । इति जटाधरः ॥
शिवावतारविशेषः । यथा, --“वेदव्यासावताराणि द्वापरे कथितानि तु ।महादेवावताराणि कलौ शृणुत सुव्रताः ॥
आदौ कलियुगे श्वेतो देवदेवो महाद्युतिः ।नाम्ना हिताय विप्राणामभूद्वैवस्वतेऽन्तरे ॥
हिमवच्छिखरे रस्ये छगले पर्वतोत्तमे ।तस्य शिष्याः शिखायुक्ता बभूवुरमितप्रभाः ॥
श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः ।चत्वारस्ते महात्मानो व्राह्मणा वेदपारगाः ॥
सुभावो दमनश्चाथ सुहोत्रः कङ्कणस्तथा ।लोकाक्षिरथ योगीन्द्रो जैगीषव्यस्तु सप्तमे ॥
अष्टमे दधिबाहुः स्यान्नवमे वृषभप्रभुः ।भृगुस्तु दशमे प्राक्तस्तस्तादुग्रः परः स्मृतः ॥
द्वादशेऽत्रिः समाख्यातो बाली चाथ त्रयो-दशे ।चतुर्दशे गौतमस्तु वेदशीर्प्रा ततः परम् ॥
गोकणश्चाभवत्तस्मात् गुहावासः शिखण्ड्यथ ।जटामाल्यट्टहासश्च दारुको लाङ्गलो क्रमात् ॥
श्व तस्तथापरः शूली तिण्डी मुण्डी च वै क्रमात्साहष्णुः सोमशर्म्मा च नकुलीशोऽन्तिमे प्रभुः ॥
ववस्वतेऽन्तरे शम्भोरवतारास्त्रिशूलिनः ।अष्टाविंशतिराख्याता ह्यन्ते कलियुगे प्रभोः ॥
”इति कौर्म्मे ५० अध्यायः ॥
* ॥
राजविशेषः । यथा, --ब्रह्मोवाच ।“श्वेताभिजनसम्पन्नः सत्यवागनसूयकः ।त्वयाधीतं हुतं दत्तं गुरवः परितोषिताः ॥
न ते दत्तं द्विजेभ्योऽन्नं कदाचिद्धि बुभुक्षिते ।तस्मात्तोव्रेह संजाता क्षुधा ते नृपसत्तम ॥
अन्नदानादृते पुंसां न स्यात्तृप्तिर्महीतले ।सर्गे वापि तथा नात्र अन्नदानं ततोऽधिकम् ॥
”इति वह्निपुराणे अन्नदाननामाध्यायः ॥
(नागविशेषः । यथा, भागवते । ५ । २४ । ३१ ।“ततोऽधस्तात् पाताले नागलोकपतयो वासुकि-प्रमुखाः शङ्खकुलिकमहाशङ्खश्वेतधनञ्जयधृत-राष्ट्रशङ्खचूडकम्बलाश्वतरदेवदत्तादयो महा-भोगिनो महामर्षा निवसन्ति ॥
”)
श्वेतः, त्रि, (श्वेतो वर्णोऽस्यास्तीति । श्वेत + अर्शआद्यचु ।) शुक्लवर्णयुक्तः । इत्यमरः ॥
* ॥
(यथा, रघुः । १ । ८३ ।“ललाटोदयमाभुग्नं पल्लवस्निग्धपाटला ।बिभ्रती श्वेतरोमाङ्कं सन्ध्येव शशिनं नवम् ॥
”)श्वेतवस्तूनि यथा । अथ श्वेतानि ।“सुधांशूच्चैःश्रवः शम्भुकीर्त्तिज्योत्स्नाशरद्घनाः ।प्रासादसौधतगरमन्दारद्रुहिमाद्रयः ॥
सूर्य्येन्दुकान्तकर्पूरकरम्भारजतं हली ।हिर्म्मोकभस्म हिण्डीरचन्दनं करका हिमम् ॥
हारोर्णनाभतन्त्वस्थि स्वर्गङ्गेभरदाभ्रकम् ।शेषाहिः शर्करा दुग्धं दधि गङ्गा सुधाजलम् ॥
मृणालसिकता हंसवककैरवचामरम् ।रम्भागर्भपुण्डरीककेतकोशङ्खनिर्झराः ॥
लोध्रसिंहध्वजच्छत्रचूर्णसूक्तिकपर्द्दकाः ।मुक्ताकुसुमनक्षत्रदन्तपुण्योशनोगुणाः ॥
कलासकासकार्पासहासवासवकुञ्जराः ।नारदः पारदः कुन्दखटिका स्फाटिकादयः ॥
”इति कविकल्पलतायां द्वितीये श्लेषस्तवके वर्णोनाम द्वितीयं कुसुमम् ॥