श्वसन (zvasana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 श्वसन m.
  (-नः)
	 1. Air,  wind.
	 2. A thorny plant,  (Vangueria spinosa.)
	 n.
 
(-नं)
	 1. Breathing,  breath.
	 2. Sighing.
 E.
  श्वस् to breathe,  aff.
   ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 श्वसन॑ a.
  blowing,  hissing,  snorting,  breathing deep.  m.
 
wind or the god of wind
 n.
  hissing (of a serpent),  breathing,  esp.
    deep
breath,  sigh.

Yates

English

 श्वसन (नः) 1.
m.
  Air,  wind
 thorny
plant.
n.
  Breathing,  breath, 
sighing.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

श्वसन 	-	 zvasana 	-	 adj.
  	-	  blowing
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 adj.
  	-	  panting
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 adj.
  	-	  breathing heavily
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 adj.
  	-	  hissing
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 adj.
  	-	  breathing
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 m.
  	-	  air
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 m.
  	-	  wind or the god of wind
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 m.
  	-	  myna tree  [ Vangueria Spinosa - Bot. ]
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 n.
  	-	  respiration
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 n.
  	-	  clearing the throat
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 n.
  	-	  sighing
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 n.
  	-	  heavy breathing
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 n.
  	-	  breath
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 n.
  	-	  sigh
श्वसन 	-	 zvasana 	-	 n.
  	-	  feeling or an object of feeling
कोशा-श्वसन 	-	  kozA-zvasana 	-	 n.
  	-	  cellular respiration
नाल-श्वसन 	-	  nAla-zvasana 	-	 n.
  	-	  tubular breathing

Wilson

English

 श्वसन
m.
  (-नः)
1 Air,  wind.
2 A thorny plant,  (Vangueria spinosa.)
n.
  (-नं)
1 Breathing,  breath.
2 Sighing.
E.
  श्वस to breathe,  aff.
   ल्युट्.

Apte

English

श्वसनः [śvasanḥ],  [श्वसित्यनेन श्वस्-ल्युट्]

Air,  wind
 श्वसनसुरभि- गन्धिः Śi.*
  11.21.

N.
  of a demon killed by Indra. 

नम् Breath,  breathing,  respiration
 श्वसनचलितपल्लवा- घरोष्ठ Ki.*
  1.34
 Ratn.*
  2.4 (where it has sense 1 also)
 Śi.*
  9.52.

Sighing.

Feeling
 an object of feeling
 घ्राणेन गन्धं रसनेन वै रसं रूपं तु दृष्ट्या श्वसनं त्वचैव Bhāg.*
  2.2.29. Comp.
   -अशनः a serpent. -ईश्वरः the Arjuna tree. -उत्सुकः a serpent. -ऊर्मिः f.
  a gust of wind.  -मनोग a.
  moving as wind or thought.-रन्ध्रम् a.
  nostril. -समीरणम् breath.

Apte 1890

English

 श्वसनः [श्वसित्यनेन श्वस्-ल्युट्] 1 Air,  wind
 श्वसनसुरभिगंधिः Śi. 11. 21. 
2 N. of a demon killed by Indra. 
नं 1 Breath,  breathing,  respiration
 श्वसनचलितपल्लवाधरोष्ठे Ki. 10. 34
 Ratn. 2. 4 (where it has sense 1 also)
 Śi. 9. 52. 
2 Sighing. 
Comp. 
अशनः a serpent. 
ईश्वरः the Arjuna tree. 
उत्सुकः a serpent. 
ऊर्मिः f. a gust of wind. 

Monier Williams Cologne

English

 श्वसन॑ mfn.
   blowing,  hissing,  panting,  breathing,  RV.
  
 ŚāṅkhBr.
  
 VarBṛS.

 breathing heavily,  Suśr.
 

 श्वसन॑ m.
  air,  wind (also of the body) or the god of wind,  MBh.
  
 R.
 
 Suśr.

 N.
  of a Vasu (son of Śvāsā),  MBh.
   i,  2583

 (श्व॑स्°),  N.
  of a serpent-demon,  Suparṇ.
 

 Vangueria Spinosa,  Car.
 

 श्वसन॑ (अम्),  n.
  breathing,  respiration,  breath,  Kāv.
 
 Pur.
 
 Suśr.

 heavy breathing,  Suśr.
 

 clearing the throat,  ib.

 hissing (of a serpent),  Śiś.
 

 sighing,  a sigh,  Ratnāv.
 

 feeling or an object of feeling,  BhP.
   (Sch.)

Monier Williams 1872

English

 श्वसन,  अस्,  m. air,  wind
 epithet of a demon
of drought vanquished by Indra [cf. शुष्ण]
 the
thorny plant Vangueria Spinosa
 (अम्),  n. breathing, 
respiration,  breath
 sighing.
—श्वसनासन (°न-
अस्°),  अस्,  m. ‘air-eater,  breath-eater, ’ a snake,  serpent.
—श्वसनेश्वर (°न-ईश्°),  अस्,  m. ‘breath-lord, ’
the tree Pentaptera Arjuna.
—श्वसनोत्सुक (°न-
उत्°),  अस्,  m. ‘eager for air’ or ‘fond of hissing, ’ a
snake.
—श्वसनोर्मि (°न-ऊर्°),  इस्,  m. f. a wave
or gust of wind.

Macdonell

English

 श्वसन śvas-aná,  a.
  hissing,  panting
 m.
  (C.) 🞄wind
 god of wind
 vital air
 n.
  (C.) hissing 🞄(of a serpeat)
 heavy breathing
 breathing,  🞄breath
 sighing,  sigh: -samiraṇa,  m.
  🞄breath
 -aśana,  m.
  (living on air),  serpent.

Benfey

English

 श्वसन 1. श्वस् + अन, 
 I. m.
 
 1. Air, 
wind,  breath,  Śiś. 9,  52
 Kir. 10,  34.
 2.
A plant,  Vangueria spinosa.
 II. n.
 
 1.
Breathing,  MBh. 8,  4205.
 2. Sighing.

Apte Hindi

Hindi

श्वसनः
पुं*
  - श्वसित्यनेन-श्वस् + ल्युट्
"हवा,  वायु "

श्वसनः
पुं*
  - श्वसित्यनेन-श्वस् + ल्युट्
एक राक्षस का नाम जिसे इन्द्र ने मार गिराया था

श्वसनम्
नपुं*
   - -
"श्वास,  साँस लेना,  साँस निकालना"

श्वसनम्
नपुं*
   - -
आह भरना

L R Vaidya

English

 Svasana {% (I) m. %} 1. Air,  wind,  श्वसनचलितपल्लवाधरोष्ठे Kir.x.34,  Sis.xi.21
 2. name of a demon vanquished by Indra.

 Svasana {% (II) n. %} 1. Breathing,  respiration,  Sis.ix.52
 2. sighing.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

५,  अक्ष,  अनिल,  अनुत्तर,  अर्थ,  असु,  आशुग,  इन्द्रिय,  इषु,  कङ्कपत्री,  करणीय,  कलङ्क,  कामगुण,  कामदेव,  खग,  तत्त्व,  तन्मात्र,  धी,  नाराच,  नालीक,  पक्षि,  पञ्च,  पतङ्ग,  पत्रिन्,  पर्व,  पवन,  पाण्डव,  पुत्र,  पृषत्क,  प्राण,  बाण,  भाव,  भूत,  भेदक,  मरुत्,  महाभूत,  महाव्रत,  मार्गण,  रत्न,  लेय,  लेयक,  वध,  वर्ष्मन्,  वात,  वायु,  विशिख,  विषय,  व्रत,  शर,  शरीर,  शस्त्र,  शिलीमुख,  शूक,  श्वसन,  समिति,  सायक,  स्मरबाण,  स्मरेषु

Bopp

Latin

 श्वसन I. m. ventus. AM. II. n.
1) spiratio,  respiratio.
2) gemitus.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 śvasana,  trunk of an elephant
 see gaja-śv°.

Kridanta Forms

Sanskrit

श्वस् (श्व꣡सँ꣡ प्राणने - अदादिः - सेट्)
ल्युट् =  श्वसनम्
अनीयर् =  श्वसनीयः - श्वसनीया
ण्वुल् =  श्वासकः - श्वासिका
तुमुँन् =  श्वसितुम्
तव्य =  श्वसितव्यः - श्वसितव्या
तृच् =  श्वसिता - श्वसित्री
क्त्वा =  श्वसित्वा
ल्यप् =  प्रश्वस्य
क्तवतुँ =  श्वसितवान् - श्वसितवती
क्त =  श्वसितः - श्वसिता
शतृँ =  श्वसन् - श्वसती

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वायुः समीरसमिरौ पवनाशुगौ नभःश्वासो नभस्वदनिलश्वसनाः समीरणः ।
वातोऽहिकान्तपवमानमरुत्प्रकम्पनाः कम्पाङ्कनित्यगतिगन्धवहप्रभञ्जनाः ॥ ११०६ ॥
मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वो महाबलः ।
मारुतः स्पर्शनो दैत्यदेवो झञ्झा स वृष्टियुक् ॥ ११०७ ॥
-wordlist-
 
वायु (पुं),  समीर (पुं),  समिर (पुं),  पवन (पुं),  आशुग (पुं),  नभःश्वास (पुं),  नभस्वत् (पुं),  अनिल (पुं),  श्वसन (पुं),  समीरण (पुं),  वात (पुं),  अहिकान्त (पुं),  पवमान (पुं),  मरुत् (पुं),  प्रकम्पन (पुं),  कम्पाङ्क (पुं),  नित्यगति (पुं),  गन्धवह (पुं),  प्रभञ्जन (पुं),  मातरिश्वन् (पुं),  जगत्प्राण (पुं),  पृषदश्व (पुं),  महाबल (पुं),  मारुत (पुं),  स्पर्शन (पुं),  दैत्यदेव (पुं),  झञ्झा (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पवन
पवन,  श्वसन,  वायु,  मरुत्,  अनिल,  मारुत,  जगत्प्राण,  पृषदश्व,  पवमान,  प्रभञ्जन,  स्पर्शन,  वात,  नभस्वत्,  मातरिश्वन्,  समीर,  समीरण,  सदागति,  गन्धवह,  हरि,  महाबल
पवनः श्वसनो वायुर्मरुदनिलो मारुतो जगत्प्राणः ।
पृषदश्वः पवमानः प्रभञ्जनः स्पर्शनो वातः ॥ ७५ ॥
नभस्वान्मातरिश्वा च समीरश्च समीरणः ।
सदागतिर्गन्धवहो हरिः प्रोक्तो महाबलः ॥ ७६ ॥
verse 1.1.1.75
page 0010

नाममाला

Sanskrit

पवन,  पवमान,  वायु,  वात,  अनिल,  मरुत्,  समीरण,  गन्धवाह,  श्वसन,  सदागति,  नभस्वत्,  मातरिश्वन्,  चरण्यु,  जवन,  प्रभञ्जन
पवनः पवमानश्च वायुर्वातोऽनिलो मरुत् ।
समीरणो गन्धवाहः श्वसनश्च सदागतिः ॥ ६२ ॥
नभस्वान् मातरिश्वा च चरण्युर्जवनस्तथा ।
प्रभञ्जनः अस्य पर्यायपुत्रौ भीमाञ्जनात्मजौ ॥ ६३ ॥
verse 0.1.1.62
page 0033

Mahabharata

English

*Śvasana = Vāyu (the Wind): I,  1489,  2583 (son of Śvāsā)
 III,  770
 VIII,  1511.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 श्वसनं,  क्ली,
   (श्वस + ल्युट् ।) श्वसितम् । निश्वासः ।इति मेदिनी ॥
 (यथा,  किराते । १० । ३४ ।“श्वसनचलितपल्लवाधरोष्ठेनवनिहितेर्ष्यमिवावधूनयन्ती ॥
” * ॥
स्पर्शनम् । इति श्रीधरस्वामी ॥
 यथा,  भागवते२ । २ । २९ ।“ध्राणेन गन्धं रमनेन वै रसंरूपञ्च दृष्ट्या श्वसनं त्वचैव ॥
”)

 श्वसनः,  पुं,
   श्वसितीति । श्वस + ल्युः ।) वायुः ।(यथा,  बृहत्संहितायाम् । ३४ । २ ।“इन्द्रयमवरुणनिरृति-श्वमनेशपितामहाग्निकृताः ॥
”)मदनवृक्षः । इत्यमरः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 श्वसन पु०
  श्वसित्यनेन श्वस--ल्युट् । १ वायौ २ मदनवृक्षे चअमरः । भावे ल्युट् । ३ निश्वामे न०
  मेदि० ।

Capeller

German

 श्वसन॑ blasend,  zischend,  schnaufend. m.
 
Wind o. Windgott. n.
  das Zischen, 
(heftiges) Atmen,  Seufzen. 

Grassman

German

 śvasaná,  a.,  schnaufend [von śvas].
-ásya śúṣṇasya {54, 5}.

Burnouf

French

 श्वसन श्वसन n.
  (sfx. अन) respiration
		 soupir
souffle. -- M. vent.
		 Vangueria spinosa,  bot.
श्वसनाशन m.
  (अश्
 sfx. अन) serpent.
श्वसनेश्वर m.
  (ईश्वर) pentaptera arjuna,  bot.
श्वसनोत्सुक m.
  (उत्सक) serpent.

Stchoupak

French

 श्वसन-
 m.
  vent (aussi du corps) 
 dieu du vent 
 nt. souffle, 
respiration 
 soupir 
 sifflement (d'un serpent) 
 toucher (?).
°रन्ध्र- nt. narine.
°समीरण- nt. souffle.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.