| YouTube Channel

श्वल (zvala)

 
Wilson
English
श्वल r. 1st cl. (श्वलति) To run, to go quickly.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 श्वल्
मूलधातुः:
 श्वल
धात्वर्थः:
 आशुगमने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 श्वलति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
श्वलँ श्वल
मानकरूपान्तरम् - श्वल्लँ
श्वल्ल आशुगमने
- श्वलति । अश्वालीत् । श्वल्लति । शश्वल्ल । अश्वल्लीत् ।। 550, 551 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
श्वल, वेगे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-अक०-सेट् । वकारयुक्तादिः । श्वलति । वेगःशीघ्रगतिः । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
श्वल वेगे
भ्वा०
पर०
 अक० सेट् । श्वलति अश्वालीत् ।
धातुवृत्तिः
Sanskrit
श्वलँ श्वल
मानकरूपान्तरम् - श्वल्लँ
श्वल्ल (अर्थः) आशुगमने
( श्वलति शश्वाल अश्वालीत् शिश्वलिषति शाश्वल्यते शाश्वल्ये श्वालयति अश्श्विलत् श्वल्लति अश्वल्लीत् ) अत्राङ्गान्त्यस्य लकारस्याकारसमीयत्वाभावात् "अतो ल्रान्तस्य'' इति वृद्धिर्न भवति 543
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“श्वल आशुगमने”@} 2 ‘शल--’ इति क्षीरस्वामी।
‘आशुगतौ’ इति काशकृत्स्न-कातन्त्र- शाकटायनादयः।
‘--वेगे’ इति वोपदेवः।
श्वालकः-लिका, श्वालकः-लिका, शिश्वलिषकः-षिका, शाश्वलकः-लिका
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकक्लथतिवत् 3 ऊह्यानि।
औणादिके 4 वन्प्रत्यये उपधाया उत्वे च रूपमेवम्--शुल्वम् = स्त्रीपुरुषयोगः।
कर्तरि क्तप्रत्यये-- 5 प्रश्वलितः।
घटादित्वप्रयुक्तकार्याणि न संभवन्ति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१७९९)
02
=>
 (१-भ्वादिः-५४९। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (२८०)
04
=>
 (द। उ। ८-१३२)
05
=>
 [[B। ‘दलत्तनु प्रश्वलितान् परान् प्रति…।।’ धा। का। १-७०।]]