श्रोत्र (zrotra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 श्रोत्र n.
  (-त्रं)
	 1. The ear.
	 2. The veda.
 E.
  श्रु to hear,  Unādi aff.
   ष्ट्रन् ।

Capeller Eng

English

 श्रोत्र n.
  ear,  hearing. 

Yates

English

 श्रोत्र (त्रं) 1.
n.
  The ear.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   श्रोत्र  zrotra n.
   auricle    
   श्रोत्रशुक्तिपुट  zrotrazuktipuTa m.
   hollow of the ear or auricle     

Wilson

English

 श्रोत्र
n.
  (-त्रं) The ear.
E.
  श्रु to hear,  Uṇādi aff.
   त्रन्.

Apte

English

श्रोत्रम् [śrōtram],  [श्रूयते$नेन श्रु-करणे-ष्ट्रन्]

The ear
 श्रोत्रं श्रुतेनैव न कुण्डलेन Bh.*
  2.71.

Proficiency in the Vedas.

The Veda.  Comp.
   -पदवी the range of hearing. -परम्परा successive oral report. -पालिः,  -पुटः the lobe of the ear. -पेय a.
  to be imbibed by the ear,  to be attentively heard
 संदेशं मे तदनु जलद श्रोष्यसि श्रोत्रपेयम् Me.*
  13.-मूलम् the root of the ear. -वादिन् a.
  obedient. -सुखa.  melodious,  agreeable to the ear.

Apte 1890

English

 श्रोत्रं [श्रूयतेऽनेन श्रु-करणे-ष्ट्रन्] 1 The ear
 Bh. 2. 71. 
2 Proficiency in the Vedas. 
3 The Veda. 
Comp. 
पेय a. to be imbibed by the ear,  to be attentively heard
 संदेशं मे तदनु जलद श्रोष्यसि श्रोत्रपेयं Me. 13. 
मूलं the root of the ear. 
सुख a. melodious,  agreeable to the ear. 

Monier Williams Cologne

English

 श्रो॑त्र n.
  the organ of hearing,  ear,  auricle,  RV.
   &c.
   &c.
  

 the act of hearing or listening to,  AV.
   &c.
   &c.
  

 conversancy with the Veda or sacred knowledge itself,  MW.
  

Monier Williams 1872

English

 श्रोत्र,  अम्,  n. the organ of hearing,  ear
 con-
versancy with the Veda or sacred revelation
 the
Veda
 [cf. Angl. Sax. hleodhor.]
—श्रोत्र-पदा-
नुग,  अस्,  आ,  अम्,  agreeable to the ear.
—श्रोत्र-
पेय,  अस्,  आ,  अम्,  to be imbibed by the ear,  i. e. to
be heard respectfully.
—श्रोत्र-भिद्,  त्,  त्,  त्,  splitting
the ears.
—श्रोत्र-मूल,  अम्,  n. the root of the
ear.
—श्रोत्र-सुख,  अस्,  आ,  अम्,  sounding agreeably, 
melodious,  musical.
—श्रोत्रादि (°र-आदि),  इ,  n.
‘the ear and the other senses, ’ i. e. the five senses, 
(see इन्द्रिय।)

 श्रोत्र श्रोत्र,  श्रौत,  &c. See p. 1028.

Macdonell

English

 श्रोत्र śró-tra,  n.
  [√ 1. śru] ear
 hearing: -jña,  🞄a.  perceiving by the ear: -tā,  f.
  hearing
 -tā,  🞄f.  condition of ears
 -netra-maya,  a.
  consisting 🞄of ears and eyes
 -pati,  m.
  lord of hearing 🞄(a form of Īśvara)
 -padavī,  f.
  range of 🞄hearing: -m upa‿ā-yā,  come to the ears of 🞄(g.)
 -paraṃparā,  f.
  hearsay
 -pā́,  a.
  protecting 🞄the ear (V.)
 -pāli,  f.
  lobe of the ear
 🞄-puṭa,  m.
  id.
 -peya,  fp. to be imbibed by the 🞄ear,  — attentively heard
 -mārga,  m.
  range 🞄of hearing: -ṃ gam,  come to the ears of (g.)
 🞄-mūla,  n.
  root of the ear
 -vartman,  n.
  range 🞄of hearing
 -śukti-puṭa,  m.
  hollow of the 🞄external ear.

Benfey

English

 श्रोत्र श्रोत्र,  i. e. श्रु + त्र,  n.
  The
ear,  Pañc. v. d. 15. -- Cf.  A.S. hleo-
dhor.

Apte Hindi

Hindi

श्रोत्रम्
नपुं*
   - श्रूयतेऽनेन-श्रु करणे + ष्ट्रन्
कान

श्रोत्रम्
नपुं*
   - श्रूयतेऽनेन-श्रु करणे + ष्ट्रन्
वेदों में प्रवीणता

श्रोत्रम्
नपुं*
   - श्रूयतेऽनेन-श्रु करणे + ष्ट्रन्
वेद

L R Vaidya

English

 Srotra {% n. %} 1. The ear,  श्रोष्यसि श्रोत्रपेयम् Megh.i.13
 2. the Veda
 3. conversancy with the Veda.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

२,  अंस,  अक्षि,  अन्तक,  अम्बक,  अयन,  अश्वि,  अश्विनी,  ईक्षण,  ओष्ठ,  कर,  कर्ण,  कुच,  कुटुम्ब,  गरुत्,  गुल्फ,  चक्षु,  जङ्घा,  जानु,  दस्र,  दृश् ,  दृष्टि,  दोः,  द्वन्द्व,  द्वय,  द्वि,  ध्रुव,  नय,  नयन,  नासत्य,  नेत्र,  पक्ष,  पाणि,  बाहु,  भुज,  भुजा,  यम,  यमल,  युग,  युगल,  युग्म,  रविचन्द्रौ,  रविपुत्र,  लोचन,  श्रोत्र,  स्तन,  हस्त

Bopp

Latin

 श्रोत्र n. (r. श्रु s. त्र) auris.

Indian Epigraphical Glossary

English

 śrotra (IE 8-5
 EI 32),  probably,  a tax in kind collected
from farmers by a lessee of State lands
 same as Marāṭhī
śilotara,  śilotarī or śilotrī
 cf. śrotaka.

Lanman

English

 śrótra,  n. ear
 hearing. [√śru,  1185a.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
भाले गोध्यलिकालीकललाटानि श्रुतौ श्रवः ।
शब्दाधिष्ठानपैञ्जूषमहानादध्वनिग्रहाः ॥ ५७३ ॥
कर्णः श्रोत्रं श्रवणं च वेष्टनं कर्णशष्कुली ।
-wordlist-
 
भाल (पुंक्ली),  गोधि (स्त्री),  अलिक (क्ली),  अलीक (क्ली),  ललाट (क्ली),  श्रुत (स्त्री),  श्रव (क्ली),  शब्दाधिष्ठान (क्ली),  पैञ्जूष (पुंक्ली),  महानाद (पुं),  ध्वनिग्रह (पुं),  कर्ण (पुं),  श्रोत्र (क्ली),  श्रवण (पुंक्ली),  वेष्टन (क्ली),  कर्णशष्कुली (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कर्ण
कर्ण,  श्रोत्र,  श्रुति,  श्रव,  श्रवण
अङ्गुल्यः करशाखाः कर्णः श्रोत्रं श्रुतिः श्रवः श्रवणम् ।
verse 2.1.1.516
page 0059

नाममाला

Sanskrit

श्रवण,  श्रोत्र,  श्रव,  कर्ण,  श्रुति
श्रवणं श्रोत्रं श्रवश्चापि कर्णं चैव श्रुतिं विदुः ॥ ९८ ॥
verse 0.1.1.98
page 0049

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 श्रोत्रं,  क्ली,
   (श्रू यतेऽनेनेति । श्रु + “हुयामाश्रु-भसिभ्यस्त्रन् ।” उणा ०५ । १६७ । इति त्रन् ।)कर्णम् । इत्यमरः ॥
 (यथा,  रघुः । ७ । १६ ।“इत्युद्गताः पौरबधूमुखेभ्यःशृण्वन् कथाः श्रोत्रसुखाः कुमारः ॥
”)श्रोत्रियता । इति त्रिकाण्डशेषः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 श्रोत्र न०
  श्र्यतेऽनेन श्रु--करणे ष्ट्रन् । १ शब्दज्ञानसाधनेइन्द्रियभेदे अमरः । २ तदाधारे गोलके च कर्णशब्दे१७०६ पृ० दृश्यम् ।

Capeller

German

 श्रो॑त्र n.
  Ohr,  Gehör.

Grassman

German

 śrótra,  n.,  Ohr [von 1. śru],  insbesondere 2〉 in Verbindung mit as ganz Ohr sein.
-am 2〉 {911, 11} 〰 te cakré āstām.
-āt {916, 14}.

Burnouf

French

 श्रोत्र श्रोत्र n.
  (श्रु
 sfx. त्र) oreille,  organe de
l'ouïe.
श्रोत्रिय a. (sfx. इय) qui écoute,  docile,  obéissant.
-- S. m.
  brâhmane instruit par la श्रुति,  versé dans le Veda.
श्रोत्रियता f.
  (sfx. ता) état d'un homme versé dans le
Veda.

Stchoupak

French

 श्रोत्र-
 nt. oreille 
 ouïe 
 -ता- f.
  fait d'être une oreille 
-मय- -ई- a. consistant en ouïe.
°नेत्रमय- -ई- a. qui consiste en oreilles et en yeux.
°पति- m.
  seigneur de l'oreille.
°परंपरया adv. par des successifs rapports oraux.
°पेय- a. v. qui doit être bu par l'oreille,  écouté avec attention. 
°मार्ग- m.
  °वर्त्मन्- nt. = °श्रुतिमार्ग-।
°संवाद- m.
  agrément pour l'oreille.
°स्पर्शिन्- ag. qui touche (qui pénètre dans) l'oreille.
श्रोत्रानुकूल- a. agréable à l'oreille 
 श्रोत्राभिराम- id.
श्रोत्राशय-सुख- a. mélodieux.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.