| YouTube Channel

श्रन्थ् (zranth)

 
शब्दसागरः
English
श्रन्थ् r. 9th cl. (श्रथ्नाति)
1. To set free, to let loose, to liberate.
2. To
gladden, to delight frequently.
3. To string, to tie together. r.
1st and 10th cls. (श्रन्थति श्रन्थयति-ते)
1. To arrange, to place in order.
2. To kill.
Yates
English
श्रन्थ् (ग) श्रथ्नाति 9.
a. To set free
to
gladden
to string together. (कि)
श्रन्थति, श्रन्थयति, 1. 10.
a. To ar-
range.
Apte
English
श्रन्थ् [śranth], I. 1 Ā. (श्रन्थते)
To be weak.
To be loose or relaxed.
To loosen, relax. -II. 9
P.
(श्रथ्नाति)
To loosen, liberate, release.
To delight repeatedly. -III. 1, 1
P.
To bind together, to compose
L.
D. B.
Apte 1890
English
श्रंथ् {vI.v} {c1c} A. (श्रंथते) 1 To be weak.
2 To be loose or relaxed.
3 To loosen, relax. {vII.v} {c9c} P. (श्रथ्नाति) 1 To loosen, liberate, release.
2 To delight repeatedly.
Monier Williams Cologne
English
श्रथ् or श्रन्थ् (cf. श्लथ्)
cl.
9.
P.
(Dhātup. xxxi, 39) श्रथ्नाति (Ved. also श्रथ्नीते and शृन्थति, and
accord.
to
Dhātup.
also श्रथति, श्राथयति, श्रन्थति, °ते
pf. शश्राथ or शश्रन्थ
Gr.
3. sg. -शश्रथे,
RV.
3.
pl.
श्रेथुः or शश्रन्थुः
Gr.
aor.
अश्रन्थीत्, °थिष्ट, ib.
fut. श्रन्थिष्यति, ib.
inf.
श्रथितुम् or श्रन्थितुम्, ib.
ind.
p.
श्रथित्वा or श्रन्थित्वा, ib.
-श्रथ्य,
Nir.
),
to be loosened or untied or unbent, become loose or slack, yield, give way,
RV.
(cf.
Pāṇ.
iii, 1, 89, Sch.)
to make slack, disable, disarm,
RV.
i, 171, 3
(Ā.) to loosen one's own (bonds
&c.
),
AV.
v.l. for ग्रथ्, ग्रन्थ्:
Caus.
श्रथ॑यति, °ते (in Saṃhitāpāṭha also श्रथायति and
accord.
to
Gr.
also श्राथयति and श्रन्थयति [cf. below]
aor.
अशिश्रथत् [3. sg. Subj. शिश्रथत् and 3.
pl.
Impv.
शिश्रथन्तु,
RV.
] or अशश्रन्थत्), to loosen, untie, unbend, slacken, relax (Ā. ‘to become loose, yield’),
RV.
AitBr.
to remit, pardon (sin),
RV.
(श्राथयति), to strive eagerly, endeavour, use exertion,
Dhātup.
xxxii, 13
to delight, gladden, ib.
(श्रन्थयति), to bind, tie, connect, arrange,
Dhātup.
xxxiv, 31
to hurt, kill, ib.
Benfey
English
श्रन्थ् श्रन्थ्, see श्रथ्।
Apte Hindi
Hindi
श्रन्थ्
भ्वा* आ* - -
दुर्बल होना
श्रन्थ्
भ्वा* आ* - -
निढाल या विश्रान्त होना
श्रन्थ्
भ्वा* आ* - -
"ढीला करना, विश्राम करना"
श्रन्थ्
क्र्या* पर* - -
"ढीला करना, स्वतन्त्र करना मुक्त करना"
श्रन्थ्
क्र्या* पर* - -
खूब प्रसन्न होना
L R Vaidya
English
SraMT {% vt. 9P (pres. श्रथ्नाति) %} 1. To loosen, to liberate
2. to gladden, to delight.
Bopp
Latin
1. श्रन्थ् 1. A. (शैथिल्ये
scribitur श्रथ्) laxum, solutum
esse. Cf. श्रथ्.
2. श्रन्थ् 1. et 10. P. (सन्दर्भे K. दर्भे वधे V.) jungere, nec-
tere, serere
occidere. Cf. 2. ग्रन्थ्, 1. श्रथ्.
3. श्रन्थ् 9. P. श्रथ्नामि (मोचनप्रतिहर्षयोः K. मोक्षे प्रति-
हृषि V.) solvere, exhilarare.
Kridanta Forms
Sanskrit
श्रन्थ् (श्र꣡थिँ॒ शैथिल्ये - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = श्रन्थनम्
अनीयर् = श्रन्थनीयः - श्रन्थनीया
ण्वुल् = श्रन्थकः - श्रन्थिका
तुमुँन् = श्रन्थितुम्
तव्य = श्रन्थितव्यः - श्रन्थितव्या
तृच् = श्रन्थिता - श्रन्थित्री
क्त्वा = श्रन्थित्वा
ल्यप् = प्रश्रन्थ्य
क्तवतुँ = श्रन्थितवान् - श्रन्थितवती
क्त = श्रन्थितः - श्रन्थिता
शानच् = श्रन्थमानः - श्रन्थमाना
श्रन्थ् (श्र꣡न्थँ꣡ विमोचनप्रतिहर्षयोः - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = श्रन्थनम्
अनीयर् = श्रन्थनीयः - श्रन्थनीया
ण्वुल् = श्रन्थकः - श्रन्थिका
तुमुँन् = श्रन्थितुम्
तव्य = श्रन्थितव्यः - श्रन्थितव्या
तृच् = श्रन्थिता - श्रन्थित्री
क्त्वा = श्रन्थित्वा / श्रथित्वा
ल्यप् = प्रश्रथ्य
क्तवतुँ = श्रथितवान् - श्रथितवती
क्त = श्रथितः - श्रथिता
शतृँ = श्रथ्नन् - श्रथ्नती
श्रन्थ् (श्र꣡न्थँ꣡ सन्दर्भे - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = श्रन्थनम्
अनीयर् = श्रन्थनीयः - श्रन्थनीया
ण्वुल् = श्रन्थकः - श्रन्थिका
तुमुँन् = श्रन्थितुम्
तव्य = श्रन्थितव्यः - श्रन्थितव्या
तृच् = श्रन्थिता - श्रन्थित्री
क्त्वा = श्रन्थित्वा / श्रथित्वा
ल्यप् = प्रश्रथ्य
क्तवतुँ = श्रथितवान् - श्रथितवती
क्त = श्रथितः - श्रथिता
शतृँ = श्रथ्नन् - श्रथ्नती
श्रन्थ् (श्र꣡न्थँ꣡ सन्दर्भे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = श्रन्थनम्
अनीयर् = श्रन्थनीयः - श्रन्थनीया
ण्वुल् = श्रन्थकः - श्रन्थिका
तुमुँन् = श्रन्थयितुम् / श्रन्थितुम्
तव्य = श्रन्थयितव्यः / श्रन्थितव्यः - श्रन्थयितव्या / श्रन्थितव्या
तृच् = श्रन्थयिता / श्रन्थिता - श्रन्थयित्री / श्रन्थित्री
क्त्वा = श्रन्थयित्वा / श्रन्थित्वा / श्रथित्वा
ल्यप् = प्रश्रथ्य
क्तवतुँ = श्रन्थितवान् / श्रथितवान् - श्रन्थितवती / श्रथितवती
क्त = श्रन्थितः / श्रथितः - श्रन्थिता / श्रथिता
शतृँ = श्रन्थयन् / श्रन्थन् - श्रन्थयन्ती / श्रन्थन्ती
शानच् = श्रन्थयमानः / श्रन्थमानः - श्रन्थयमाना / श्रन्थमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
श्रन्थ्
मूलधातुः:
श्रथि
धात्वर्थः:
शैथिल्ये
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
श्रन्थते
धातुः:
श्रन्थ्
मूलधातुः:
श्रन्थ
धात्वर्थः:
विमोचन-प्रतिहर्षयोः, सन्दर्भे
गणः:
क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
श्रथ्नाति
धातुः:
श्रन्थ्
मूलधातुः:
श्रन्थ
धात्वर्थः:
सन्दर्भे
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
श्रन्थयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
आधृषीयः
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
उद्ग्रथ्, शिथिलीकृ, शिथिलय, प्रमुच्, उन्मुच्, निर्भिद्, मोक्षय, विभिद्, विदा, अनुश्रथ्, उच्छ्रथ्, उच्छ्वस्, निश्चृत्, प्रचृत्, विचृत्, विश्रथ्, विश्रम्भय, विस्रंसय, श्रथ्, श्रन्थ्
verb
बन्धनात् वा ग्रन्थेः वा शिथिलीकरणानुकूलः व्यापारः।
"पादत्राणस्य ग्रन्थिं उद्ग्रथ्नातु।"
Burnouf
French
*श्रन्थ् श्रन्थ्। श्रथ्नामि 9
p. शश्रन्थ [3.
p. pl. शश्रन्थुस् et श्रेथुस्]. Lier
délier.
Réjouir.
Cf. श्रथ्। -- श्रन्थे 1, être lâche, détendu
cf. श्रथ्।
-- श्रन्थयामि 10, tuer, cf. श्रथ्।