| YouTube Channel

शेषशयन (zeSazayana)

 
शब्दसागरः
English
शेषशयन
m.
(-नः) An epithet of VISHṆU.
Apte Hindi
Hindi
शेषशयनः
पुं*
शेष-शयनः -
विष्णु के विशेषण
L R Vaidya
English
Seza-Sayana {% m. %} an epithet of Vishṇu.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
°शेषशयन Adj. Beiname Hari's, Viṣṇubh. VIII, 16a.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शेषशयन
पु०
शेषः अनन्तः शयनमस्य नारायणे तच्छयन० प्रकारकालादि कालिकापु० २७ अ० उक्तं यथा“अनन्तस्तत्र गत्वा तु यत्र क्षीरोदसागरः तत्र स्वयंस्त्रिया युक्तं सुषुप्सन्तं जनार्दनम् तस्योपधानमकरोदनन्तो दक्षिणां फणाम् उत्तरां पादयोश्चक्रे उपधानंमहाबलः तालवृन्तं तदा चक्रे शेषः पश्चिमांफणाम् स्वयन्तु वीजयामास शेषरूपी जनार्दनम् ।शङ्खं चक्रं नन्दकादिमिषुधी द्वे महाबलः ऐशान्याफणया चाथ दध्रे गरुडं तदा गदां पद्मञ्च शार्ङ्गंच तथैव विविधायुधम् यानि चान्यानि तस्यासन्ना-ग्व्येय्या फणया दधौ एवं कृत्वा स्वकं कायं शयनीयंतदा हरेः भूतभव्यजगन्नाथं परापरगतिं हरिम् ।दधार शिरसातन्तः स्वयमेव स्वकां तनुम् एवं ब्रह्म-दिनस्यैव प्रसाणेन निशां हरिः सन्ध्यां समधिप्राप्यशेते नारायणोऽव्ययः” मनुना “शर्वरी नस्य तावतो”इत्युक्तम् “यदा देवोजागर्त्ति तदेदं चेष्ठत जगत ।यदा स्वपिति शान्तात्मा तदा सर्वं प्रणश्यति” इत्युक्तंतेन प्रलयकाले एव तस्य शयनम्