| YouTube Channel

शूरण (zUraNa)

 
शब्दसागरः
English
शूरण
m.
 (-णः)
1. An esculent root, (Arum campanulatum, Rox.) “ओल.”
2. A plant, (Bignonia Indica.)
E.
 शूरी to hurt, (some diseases, )
aff.
 युच्
or शूर्-ल्यु ।
Capeller Eng
English
शू॑रण
a.
 impetuous, fiery (horse).
Yates
English
शूरण (णः) 1.
m.
 An esculent root
a plant,
Bignonia.
Wilson
English
शूरण
m.
 (-णः)
1 An esculent root, (Arum campanulatum, Rox.)
2 A plant, (Bignonia Indica.)
E.
 शूरी to hurt, (some diseases, )
aff.
 युच्.
Apte
English
शूरणः [śūraṇḥ], [शूर्-ल्यु] A kind of esculent root (Mar. सुरण).
Apte 1890
English
शूरणः [शूर्-ल्यु] A kind of esculent root.
Monier Williams Cologne
English
शू॑रण
mfn.
 high-spirited, fiery (said of horses),
RV.
 i, 163, 10 (= विक्रम-शील,
Sāy.
 )
शू॑रण
m.
 (also written सूरण) Amorphophallus Campanulatus (the Telinga potato),
Hcar.
Suśr.
Bignonia Indica,
L.
Monier Williams 1872
English
शूरण, अस्, आ, अम्, high-spirited (Ved., said of
horses
Sāy. = विक्रम-शील, Ṛg-veda I. 163, 10)
(अस्), m. a kind of esculent root, Arum Campanu-
latum
the plant Bignonia Indica.
—शूरणोद्भुज
(°ण-उद्°), अस्, m. ‘feeding on Arum Campanu-
latum, ’ a kind of yellow bird (= हरिद्राङ्ग).
Macdonell
English
शूरण śūr-aṇa,
a.
 spirited (steed
RV.¹)
m.
 🞄(C.) an esculent root (also spelt sūr-).
Apte Hindi
Hindi
शूरणः
पुं*
 - शूर् + ल्युट्
"सूरन नामक एक खाद्यमूल, कंद"
L R Vaidya
English
SUraRa {% m. %} A kind of esculent root.
Kridanta Forms
Sanskrit
शूर् (शू꣡रीँ॒ हिंसास्तम्भनयोः हिंसस्तम्भयोः - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = शूरणम्
अनीयर् = शूरणीयः - शूरणीया
ण्वुल् = शूरकः - शूरिका
तुमुँन् = शूरितुम्
तव्य = शूरितव्यः - शूरितव्या
तृच् = शूरिता - शूरित्री
क्त्वा = शूरित्वा
ल्यप् = प्रशूर्य
क्तवतुँ = शूर्णवान् - शूर्णवती
क्त = शूर्णः - शूर्णा
शानच् = शूर्यमाणः - शूर्यमाणा
शूर (शू꣡र॒ विक्रान्तौ - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = शूरणम्
अनीयर् = शूरणीयः - शूरणीया
ण्वुल् = शूरकः - शूरिका
तुमुँन् = शूरयितुम्
तव्य = शूरयितव्यः - शूरयितव्या
तृच् = शूरयिता - शूरयित्री
क्त्वा = शूरयित्वा
ल्यप् = प्रशूर्य
क्तवतुँ = शूरितवान् - शूरितवती
क्त = शूरितः - शूरिता
शानच् = शूरयमाणः - शूरयमाणा
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शूरणः,
पुं,
 (शूर्य्यते इति । शूर हिंसे + ल्युः ।)मूलविशेषः । ओल इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।अर्शोघ्नः २ कन्दः ३ । इत्यमरः ॥
सूरणः ४ ।इति तट्टीका ॥
ओलः ५ । इति जटाधरः ॥
ओल्लः ६ । इति मेदिनी ॥
कण्डूलः ७ कन्दी ८सुकन्दी ९ स्थूलकन्दकः १० द्गर्नामारिः ११सुवृत्तः १२ वातारिः १३ कन्दशूरणः १४तीव्रकण्ठः १५ कन्दार्ह्यः १६ कन्दवर्द्धनः १७बहुकन्दः १८ रुच्यकन्दः १९ शूरणकन्दः २० ।अस्य गुणाः । कटुत्वम् । रुच्यत्वम् । दीपनत्वम् ।पाचनत्वम् । कृमिकफानिलश्वासकासवमनार्शःशूलगुल्मनाशित्वम् । अस्रदोषकारित्वञ्च । इतिराजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“शूरणो दीपनो रूक्षः कषायः कण्डुकृत् कटुःविष्टम्भी विषदो रुच्यः कफार्शः कृन्तनो लघुः ॥
विशेषादर्शसे पथ्यः प्लीहगुल्मविनाशनः ।सर्व्वेषां कन्दशाखानां शूरणः श्रेष्ठः उच्यते ॥
दद्रूणां रक्तपित्तानां कुष्ठानां न हितो हि सः ।सन्धानयोगसंप्राप्तः शूरणो गुणकृत्तमः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
अन्यच्च ।“शूरणो दीपनो रुच्यः कफघ्नो विशदो लघुः ।विशेषादर्शसां पथ्यो ग्राम्यकन्दस्तु दोषलः ॥
”इति राजवल्लभः ॥
श्योनाकवृक्षः । इति शब्दमाला ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शूरण
पु०
 शूर--ल्यु । (ओल) १ मूलभेदे अमरः “शूरणोदीपनो रूक्षः कषायः कण्डुकृत् कटुः । विष्टम्भीबिशदो रुच्यः कफार्शःकृन्तनो लघुः । विशेषादर्शसेपथ्यः प्लोहगुल्नविनाशनः । सर्वेषां कन्दशाकानां शूरणःश्रेष्ठ उच्यते । दद्रूणां रक्तपित्तानां कुष्ठानां न हितोहि सः । सन्धानयोगसंप्राप्तः शूरणो गुणकृत्तमः”भावप्र० । २ शोणाकवृक्षे च शब्दमाला ।
Capeller
German
शू॑रण = vor. Adj.
Grassman
German
śū́raṇa, a. [von śū́ra], stark, schnell(?).
-āsas diviā́sas átyās {163, 10}.
Stchoupak
French
शूरण-
m.
n.
 de la plante Amorphophallus Campanulatus.