| YouTube Channel

शून (zUna)

 
शब्दसागरः
English
शून
mfn.
(-नः-ना-नं)
1. Swelled, increased, grown.
2. Morbidly swollen.
f.
(-ना)
1. A shambles, a slaughter-house.
2. The soft palate.
3. A
piece of house-hold furniture which destroys animal life. viz:--
“पञ्च शुना गृहस्थस्य चुल्लीपेषण्युपस्करः
कण्डनीचोदकुम्भश्च बध्यते यास्तुवाहयन् ॥”
E.
श्वि to increase,
aff.
क्त, form
irr
.
Capeller Eng
English
1 शून
a.
swollen
abstr.
°त्व
n.
2 शू॑न
n.
emptiness, absence, want.
Yates
English
शून (नः-ना-नं)
a. Swelled, grown.
1.
f.
Slaughter house, shambles
soft palate.
Spoken Sanskrit
English
शून - zUna -
adj.
- turgid
शून - zUna -
adj.
- grown
शून - zUna -
adj.
- puffed
शून - zUna -
adj.
- bulgy
शून - zUna -
adj.
- swollen
शून - zUna -
adj.
- swelled
शून - zUna -
adj.
- puffy [ face ]
शून - zUna -
adj.
- tumescent
शून - zUna -
adj.
- bloated
शून - zUna -
adj.
- tumid
शून - zUna -
adj.
- increased
शून - zUna -
adj.
- distended
शून - zUna -
m.
- particular incorrect pronunciation
शून - zUna -
n.
- lack
शून - zUna -
n.
- want
शून - zUna -
n.
- emptiness
शून - zUna -
n.
- absence
शून - zUna -
adj.
- puffed
फुत्कृत - phutkRta -
adj.
- puffed
उद्धत - uddhata -
adj.
- puffed up
आध्मात - AdhmAta -
adj.
- puffed up
मदोद्धत - madoddhata -
adj.
- puffed up
अनुधूपित - anudhUpita -
adj.
- puffed up
आपीत - ApIta -
adj.
- puffed up
उत्फुल्ल - utphulla -
adj.
- puffed up
उत्सिक्त - utsikta -
adj.
- puffed up
प्रस्फार - prasphAra -
adj.
- puffed up
समाध्मात - samAdhmAta -
adj.
- puffed up
साटोप - sATopa -
adj.
- puffed up
स्तम्भिन् - stambhin -
adj.
- puffed up
स्तब्ध - stabdha -
adj.
- puffed up
उत्सिच्यते { उत्सिच् } - utsicyate { utsic } - verb pass. - be puffed up
विदह्यते { विदह् } - vidahyate { vidah } - verb pass. - be puffed up
अनुत्सेकिन् - anutsekin -
adj.
- not puffed up
औत्सेकिन् - autsekin -
adj.
- not puffed up
फुल्ल - phulla -
adj.
- puffed inflated
दर्पध्मात - darpadhmAta -
adj.
- puffed up with pride
मदोद्धत - madoddhata -
adj.
- puffed up with pride
मानध्मात - mAnadhmAta -
adj.
- puffed up with pride
विद्याचित् - vidyAcit -
adj.
- puffed up by science
समुद्धत - samuddhata -
adj.
- puffed up with pride
उद्वर्तते { उद्वृत् } - udvartate { udvRt } - verb - be puffed up with pride
अनुत्सेकिन् - anutsekin -
adj.
- not arrogant or puffed up
शून - zUna -
adj.
- tumescent
शून - zUna -
adj.
- turgid
परिस्फीत - parisphIta -
adj.
- turgid
वाक्याडम्बर - vAkyADambara -
m.
- turgidity
शून - zUna -
adj.
- bulgy
शून - zUna -
adj.
- tumid
शून - zUna -
adj.
- distended
आपीत - ApIta -
adj.
- distended
प्रपीत - prapIta -
adj.
- distended
प्रप्यायते { प्रप्यै } - prapyAyate { prapyai } - verb - be distended or exuberant
रप्शदूधन् - rapzadUdhan -
adj.
- having a full or distended udder
Wilson
English
शून
mfn.
(-नः-ना-नं)
1 Swelled, increased, grown.
2 Morbidly swollen.
f.
(-ना)
1 A shambles, a slaughter-house.
2 The soft palate.
E.
श्वि to increase,
aff.
क्त, form
irr
.
Apte
English
शून [śūna], p. p. [श्वि-क्त]
Swollen.
Increased, grown, prospered.
Morbidly swollen.
Apte 1890
English
शून p. p. [श्वि-क्त] 1 Swollen.
2 Increased, grown, prospered.
3 Morbidly swollen.
Monier Williams Cologne
English
शून a
mfn.
(Pāṇ. vii, 2, 14) swelled, swollen (esp. ‘morbidly’), increased, grown,
Suśr.
शून
m.
N.
of a man,
MBh.
शू॑न
n.
emptiness (orig. ‘swollen state’, ‘hollowness’
cf.
शून्य below), lack, want, absence,
RV.
शून
m.
a partic. incorrect pronunciation (esp. of vowels),
RPrāt.
शून b See
p.
1085, col. 1.
शून c
&c.
See
p.
1085, col. 1.
Monier Williams 1872
English
शून शून, अस्, आ, अम् (fr. rt. श्वि, q. v.),
swelled, swollen, increased, grown, prospered
mor-
bidly swollen
empty, vacant (Ved., Sāy. = शून्य)
(अम्), n., Ved. swelling, increase, (Sāy. = सम्-ऋद्-
धि, Ṛg-veda III. 33, 13)
emptiness, poverty, (Sāy.
= शून्य, दारिद्र्य, Ṛg-veda II. 27, 17)
an in-
correct pronunciation (in Vedic phonetics).
शून, अस्, आ, अम्, swollen, &c. See s. v.
Macdonell
English
शून 1. śūna, pp. (√ śvā) swollen.
शून 2. śū́na, (pp.)
n.
[swelling, hollowness: 🞄√ 2. śū] emptiness, lack, want.
Benfey
English
शून शून,
I. see श्वि।
II. (cf. सुन),
f.
ना।
1. A slaughter-house, Man. 4,
85
Mālav. 25, 2
cf. the next.
2. The
soft palate.
Apte Hindi
Hindi
शून
भू* क* कृ* - श्वि + क्त
सूजा हुआ
शून
भू* क* कृ* - श्वि + क्त
"वर्धित उगा हुआ, समृद्ध"
L R Vaidya
English
SUna {% a. (f. ना) %} 1. Swollen
2. increased, prospered.
Bopp
Latin
शून part. pass. r. श्वि.
Lanman
English
śū́na, n. emptiness. [√śū, 1177a.]
Kridanta Forms
Sanskrit
श्वि (टुओँश्वि꣡ गतिवृद्ध्योः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = श्वयनम्
अनीयर् = श्वयनीयः - श्वयनीया
ण्वुल् = श्वायकः - श्वायिका
तुमुँन् = श्वयितुम्
तव्य = श्वयितव्यः - श्वयितव्या
तृच् = श्वयिता - श्वयित्री
क्त्वा = श्वयित्वा
ल्यप् = प्रशूय
क्तवतुँ = शूनवान् - शूनवती
क्त = शूनः - शूना
शतृँ = श्वयन् - श्वयन्ती
Abhyankara Grammar
English
शून utterance with a swollen mouth which is looked upon as a fault of Vedic recital: cf. दुष्टं मुखेन सुषिरेण शूनम् R.Pr.XIV.2.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
उच्छून, उत्पीन, उत्फुल्ल, उद्वृत्त, परिस्फीत, पीन, प्रशून, प्रवृद्ध, शून, स्फीत
adjective
यद् तस्य सामान्यात् आकारात् वर्धते।
"सङ्गीता उच्छूनस्य मुखस्य चिकित्सायै वैद्यस्य समीपं गच्छति।"
Synonyms:
प्रवृद्ध, परिवृद्ध, समुपारूड, वर्धित, अभिवृद्ध, अभ्युच्चित, आपी, आप्यान, आप्यायित, उच्छ्रित, उदग्र, उदित, उदीरित, उदीर्ण, उद्भूत, उद्रिक्त, उन्नद्ध, उन्नमित, उपसृष्ट, ऋद्ध, एधित, जृम्भित, परिबृंहित, परिपुष्ट, परिवर्धित, प्यायित, बहुलीकृत, बहुलित, बृंहित, प्रचुरीकृत, प्रथित, रूढ, वेजित, विवर्धित, विवृद्ध, शून, साधिक, सहस्कृत, समारूढ, समेधित, सम्प्रविद्ध, संरब्ध, समुद्धत, समुक्षित, समुन्नीत, संवृद्ध, सान्द्रीकृत, सातिरिक्त, स्फीतीकृत, उच्छून
adjective
यः अवर्धत।
"प्रवृद्धेन मूल्येन जनाः पीडिताः।"
Mahabharata
English
Śūna, an ancient king. § 595 (Shoḍaśarāj., v. Māndhātṛ): VII, 62, 2281 (vanquished by Māndhātṛ, only C., B. has Pūruṃ).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शूनः, त्रि, (टु श्वि गतिवृद्व्योः + क्तः “ओदि-तश्च ।” ४५ इति निष्ठातस्य नः ।“वचिस्वपियजादीनां किति १५ ।इति संप्रसारणम् ।) हलः इतिदीर्घः “श्वीदितो निष्ठायाम् ।” १४ ।इति इडागमश्च ।) वर्द्धितः इति व्याकर-णम्
(यथा, सुश्रुते ।“दुर्व्वर्णे हरिते शूने जायते चास्य लोचने
”शून्ये, त्रि यथा ऋग्वेदे ११ ।मा शूने अग्ने निषदाम नृणाम्
”“हे अग्ने ! शूने शून्ये पुत्त्रादिरहिते गृहे मानिषदाम निवसाम ।” इति तद्भाष्ये सायणः)
Capeller
German
1. शून s. श्वा.
2. शू॑न
n.
Leere, Mangel.
Grassman
German
śū́na, n. [ursprünglich Part. II. von śū, aber mit veränderter Betonung], das Leere, der Mangel
insbesondere 2〉 Mangel woran [Gen.], in den Verbindungen śū́nam mit ā́ vid oder śū́ne mit bhū, sad ({517, 11}) Mangel erleiden oder haben an [G.], nicht im Besitze sein von [G.].
-am 1〉 mā́ agnī́ ā́ ‿aratām {267, 13}. 2〉 āpés {218, 17}
sákhyus {665, 36}.
-e 2〉 śambhúvas {105, 3}
nṝṇā́m {517, 11}
mā́ bhūma sū́riasya saṃdṛ́śi {863, 6} (Attraction).
Burnouf
French
शून शून pp. de श्वि। -- S.
f.
boucherie, abattoir
lieu
d'exécution.
शूनावत्
m.
(sfx. वत्) boucher, gardien d'abattoir.
शून शून a. creux, vide, cf. शून्य।
Stchoupak
French
शून-
a. v. v. s. शू-।