| YouTube Channel

शुल्कः (zulkaH)

 
Apte
English
शुल्कः [śulkḥ] ल्कम् [lkam], ल्कम् [शुल्क्यते अतिसृज्यते कर्मणि घञ्]
A toll, tax, customs, duty
particularly levied at ferries, passes, roads
&c.
कः सुधीः संत्यजेद्भाण्डं शुल्कस्यैवातिसाध्वसात्
H.*
 3.125
Ms.*
 8.159
Y.*
 2.47.
Gain, profit.
Money advanced to ratify a bargain.
Purchase price (of a girl)
money given to the parents of a bride
पीडितो दुहितृशुल्कसंस्थया
R.*
 11.38
न कन्यायाः पिता विद्वान् गृह्णीयाच्छुल्कमण्वपि
Ms.*
 3.51
8.24
9.93, 98
Pratimā 1.15.
A nuptial present.
Marriage settlement or dowry.
Present given by the bride-groom to his bride.
A dog
Uṇ.*
 3.42.
Price, value.
Comp.
 -अध्यक्षः a superintendent of tolls, taxes or revenue
Kau.
A.
 2. -खण्डनम् defrauding (government) of its due revenue
also -मोषणम्.-ग्राहक, -ग्राहिन्
m.
 a toll-collector.
दः the giver of a nuptial present.
an affianced suitor
तान् शुल्कदान् वित्तवतः कान्तान् मेने$र्थकामुकाः
Bhāg.*
 11.8.24. -शाला, -स्थानम् a toll-station, custom-house
शुल्कस्थाने परिहरन्न- काले क्रयविक्रयी
Ms.*
 8.4.
Apte 1890
English
शुल्कः,
लकं [शुल्क्यते अतिसृज्यते कर्मणि घञ्] 1 A toll, tax, customs, duty
particularly levied at ferries, passes, roads &c.
कः सुधीः संत्यजेद्रांडं शुल्कस्यैवातिसाध्वसात् H. 3. 125
Ms. 8. 159
Y. 2. 47.
2 Gain, profit.
3 Money advanced to ratify a bargain.
4 Purchase-price (of a girl)
money given to the parents of a bride
पीडिवो दुंहितृशुल्कसंस्थया R. 11. 38
न कन्याया पिता विद्वान् गृह्णीयाच्छुल्कमण्वपि Ms. 3. 51, 8. 204, 9. 93, 98.
5 A nuptial present.
6 Marriage settlement or dowry.
7 Present given by the bride-groom to his bride.
Comp.
खंडनं defrauding (government) of its due revenue.
ग्राहक,
ग्राहिन् m. a toll-collector.
दः {1} the giver of a nuptial present. {2} an affianced suitor.
शाला
स्थानं a toll-station, customhouse.
Apte Hindi
Hindi
शुल्कः
पुं*
 - शुल्क् + घञ्
"चुंगी, कर, महसूल, सीमाशुल्क, विशेषतः वह कर जो राज्य द्वारा घाट या मार्ग आदि पर लिया जाता है"
शुल्कः
पुं*
 - शुल्क् + घञ्
किसी सौदे को पक्का करने के लिये दिया गया अगाऊ धन
शुल्कः
पुं*
 - शुल्क् + घञ्
"(कन्या का) विक्रय मूल्य, कन्या के पिता को कन्या के बदले दिया गया धन"
शुल्कः
पुं*
 - शुल्क् + घञ्
विवाहोपहार
शुल्कः
पुं*
 - शुल्क् + घञ्
"विवाह निश्चित करने के लिए दिया गया धन, दहेज"
शुल्कः
पुं*
 - शुल्क् + घञ्
वर पक्ष की ओर से दुलहिन को दिया गया उपहार
Tamil
Tamil
சு’ல்க: : சு’ல்கம் = சுங்கம், வரி, திருமண உபகாரப் பணம், கன்னிகைக்காகக் கொடுக்கப்படும் பணம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: शुल्कः
Root: शुल्क
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ levy
Shloka(s):
2|8|27|2 ► घट्टादिदेयं शुल्कोऽस्त्री प्राभृतं तु प्रदेशनम्॥ (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|8|27|2 ⇢ शुल्कः (शुल्क) (पुं)
➠ 2|8|27|2 ⇢ शुल्कम् (शुल्क) (नपुं)
Related word(s):
उपाधि ➡ धनम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ बलिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शुल्कः,
पुं,
क्ली,
 (शुल्क + घञ् ।) घट्टादिदेयम् ।मासुल इति भाषा । इत्यमरः ॥
घट्टः पन्थाः तत्रआदिना द्रव्यक्रयविक्रयस्थानादौ च यद्देयंदीयतेस शुल्को जगात् इति घटी इति राज इतिच ख्यातः । शलति प्रतिबन्धोऽनेनेति शुल्कः ।शल ज गतौ तालव्यादिः नाम्नीतिकः निपा-तनादत उत्वम् । घट्ट चाले घट्ट्यतेऽत्र इति घञिघट्टः । घट्टो वर्त्मोति माधवी । घट्टो राजग्राह्य-ग्रहणस्थानादिरिति मुकुटः । घट्टो घाट इतिख्याते इति रमानाथः । इति तट्टीकायांभरतः ॥
(यथा, मनुः । ८ । ३०७ ।“योऽरक्षन् बलिमादत्ते करं शुल्कञ्च पार्थिवः ।प्रतिभागञ्च दण्डञ्च स सद्यो नरकं व्रजेत् ॥
”)वरादर्थग्रहणम् इति मेदिनी ॥
(यथा, मनुः ।३ । ५१ ।“न कन्यायाः पिता विद्वान् गृह्णीयात् शुल्क-मण्वपि ।गृह्णन् शुल्कं हि लोभेन स्यान्नरोऽपत्यविक्रयी ॥
”पणः । यथा, महाभारते । १ । १९१ । ४ ।“इत्युक्तो धनुरायम्य शुल्कावाप्तं महाबलः ।भ्राता भीसेन सहितस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥
”)