शुठ (zuTha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Wilson

English

 शुठ r. 1st and 10th cls. (शोठति शोठयति) also (इ) शुठि
(शुण्ठतिशुण्ठयति)
To be prevented or obstructed.
To have any impediment to motion,  to be lame,  &c.
To be lazy,  to be dull or slow.
To be or become dry or desiccated.
To dry,  to desiccate.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  शुठ्
मूलधातुः:
   शुठ
धात्वर्थः:
  गतिप्रतिघाते
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  शोठति

धातुः:
  शुठ्
मूलधातुः:
   शुठ
धात्वर्थः:
  आलस्ये
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  शोठयति-ते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

शुठँ शुठ  गतौ, प्रतीघाते 
- शोठति । शोठः । 343

शुठँ शुठ  आलस्ये 
- शोठयति  शोठः  106

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शुठ,  इ खोटने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-पर०-अक०-सेट् ।) खोटनमिह गत्याघातः ।इ,  शुण्ठ्यते । इति दुर्गादासः ॥

 शुठ,  इ कि शोषणे । इति कविकल्पद्रुमः ।(चुरा० पक्षे भ्वा०-अक०-सेट् ।) इ,  शुण्ठ्यते ।कि,  शुण्ठयति शुण्ठति पत्रमातपात् । रमा-नाथस्तु भ्वादिपक्षे शुष्कीभावे । चुरादिपक्षेशुष्कीकरणेऽयमिति मत्वा भ्वादौ शुण्ठति पत्रंचुरादौ शुण्ठयति काष्ठमातप इत्युदाहृतवान् ।वस्तुतस्तु उभयत्र शुष्कीभावः अन्यथा भौवा-दिकस्यैव प्रेरणवाचित्वाच्चुरादिपाठोऽनर्थकःस्यात् । इति दुर्गादासः ॥

 शुठ,  क आलस्ये । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 चुरा-पर०-अक०-सेट् ।) क,  शोठयति वृद्धः क्रियासुमन्दः स्यादित्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शुठ गतिविघाते भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । शोठति अशोठीत् ।

 शुठ आलस्ये चु०
  उभ०
  सक०
  सेट् । शोठयति ते अशूशुठत् त ।

 शुठ शोधने बा चु०
  उभ०
  पक्षे भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् इदित् ।शुण्ठयति ते शुण्टति अशुशुण्ठत् त अशुण्ठीत् ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

शुठँ शुठ  आलस्ये
- शोठयति  शठ इत्येके 103

धातुवृत्तिः

Sanskrit

शुठँ शुठ (अर्थः)  गतिप्रतिघाते
प्रतिघात इत्येव धनपालः तथा च कुठि इत्युत्तरधातौ प्रतिहत मात्रं प्रतीयते इत्यर्थ इति स एवाह शोठतीत्यादि शुठीति क्षीरस्वामी आलापइति चुरादौ शुठि शोषणइत्यत्रैवाग्रे  337

शुठँ शुठ  (अर्थः)  आलस्ये
( शेठयति ) शोठतीति गतिप्रतिघाते शपि 110

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“शुठ गतिप्रतीघाते”@} 2 ‘गतिप्रतिहतौ शोठति,  आलस्ये शोठयेदिति।’ 3 इति देवः। 
 ‘-- प्रतिघाते’ इत्येव धनपालः। 
 ‘शूठ--’ इति क्षीरस्वामी इति पुरुषकारे उक्तम्। 
 क्षीरतरङ्गिण्यां तु ‘शुठि--’ इत्येव दृश्यते। 
 शोठकः-ठिका,  शोठकः-ठिका,  शुशुठिषकः-शुशोठिषकः-षिका,  शोशुठकः-ठिका
   इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिककुकतिवत् 4 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१७२७)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-३४१। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (श्लो। ८०)
 04 =>
  (१९७)

1 {@“शुठ आलस्ये”@} 2 ‘-- आलस्ये शोठयेदिति।’ 3 इति देवः। 
 ‘शठ इत्येके’ इति क्षीरस्वामी। 
 शोठकः-ठिका,  शुशोठयिषकः-षिका
   शोठयिता-त्री,  शुशोठयिषिता-त्री
   इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाणि चौरादिककोटयतिवत् 4 ऊह्यानि। 
 कर्तरि क्तप्रत्यये 5 अविशोठितः। 
 6
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१७२८)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१६४५। अक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  (श्लो। ८०)
 04 =>
  (२०५)
 05 =>
  [[B। ‘अर्क्येण तेन समरेष्वविशोठितस्त्वं…।।’ धा। का। ३-२७।]]
 06 =>
  [पृष्ठम्१३०७+ २६]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.