| YouTube Channel

शिग्रु (zigru)

 
शब्दसागरः
English
शिग्रु
m.
(-ग्रुः)
1. A tree, (Morunga guilandina and hyperanthera.)
2.
A pot-herb in general.
E.
शि to sharpen, रुक्
aff.
, and गुक् augment.
Capeller Eng
English
शिग्रु॑
m.
pl.
N.
of a people
sgl.
the horse-radish tree.
Yates
English
शिग्रु (ग्रुः) 1.
m.
A tree,
Morungā
a potherb.
शिग्रु (जं) 1.
n.
The seed of the
Morungā.
Wilson
English
शिग्रु
m.
(-ग्रुः)
1 A tree, (Morunga guilandina and hyperanthera.)
2 A potherb in general.
E.
शि to sharpen, रुक्
aff.
, and augment.
Apte
English
शिग्रुः [śigruḥ], [शि-रुक् गुक् च]
A pot-herb
also शिग्रुक
Ms.*
6.14.
A kind of tree (Mar. शेवगा).
Apte 1890
English
शिग्रुः [शि-रुक् गुक् च] 1 A potherb.
2 A kind of tree.
Monier Williams Cologne
English
शिग्रु॑
m.
(of unknown derivation) Moringa Pterygosperma (a kind of horse-radish
=
शोभाञ्जन
the root and leaves and flowers are eaten),
Yājñ.
Suśr.
&c.
N.
of a man g. बिदादि
pl.
N.
of a people,
RV.
शिग्रु॑
n.
the seed of the above tree,
Kauś.
Car.
any potherb or vegetable,
L.
Monier Williams 1872
English
शिग्रु शिग्रु, उस्, m. (said to be fr. rt. 1. शि),
a kind of tree, Hyperanthera Moringa (the root of
which is used like horse-radish, see शोभाञ्जन)
a
pot-herb in general
(अवस्), m. pl., N. of a people
(Ved.).
—शिग्रु-ज, अस्, आ, अम्, growing on or pro-
duced by the Moringa
(अम्), n. the seed of the
Moringa.
—शिग्रु-मूल, अम्, n. the pungent root
of the Moringa.
—शिग्रु-वीज, अम्, n. the seed of
the Moringa.
Macdonell
English
शिग्रु śígru,
m.
N. of a people (pl.
RV.)
🞄a potherb (Moringa pterygosperma
C.).
Benfey
English
शिग्रु शिग्रु,
m.
1. A tree, Morunga
guilandina.
2. A potherb.
Apte Hindi
Hindi
शिग्रुः
पुं*
- शि + रुक् गुक्
सागभाजी
शिग्रुः
पुं*
- शि + रुक् गुक्
सहिजन का पेड़
L R Vaidya
English
Sigru {% m. %} 1. A kind of tree
2. a pot-herb (in general).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शिग्रुः शोभाञ्जनोऽक्षीवतीक्ष्णगन्धकमोचकाः
-wordlist-
शिग्रु (पुंक्ली), शोभाञ्जन (पुं), अक्षीव (पुं), तीक्ष्णगन्धक (पुं), मोचक (पुं)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: शिग्रुः
Root: शिग्रु
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Hyperanthera (guilandina) morunga
Tamil muruṅgai
Shloka(s):
3|3|56|1 शोभाञ्जने तीक्ष्णगन्धः शिग्रुः काक्षीवमोचकौ। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|56|1 शोभाञ्जनः (शोभाञ्जन) (पुं) Hyperanthera (guilandina) morunga
Tamil muruṅgai
3|3|56|1 तीक्ष्णगन्धः (तीक्ष्णगन्ध) (पुं) Hyperanthera (guilandina) morunga
Tamil muruṅgai
3|3|56|1 शिग्रुः (शिग्रु) (पुं) Hyperanthera (guilandina) morunga
Tamil muruṅgai
3|3|56|1 काक्षीवः (काक्षीव) (पुं) Hyperanthera (guilandina) morunga
Tamil muruṅgai
3|3|56|1 मोचकः (मोचक) (पुं) Hyperanthera (guilandina) morunga
Tamil muruṅgai
Related word(s):
पुराणम्
English
शिग्रु / ŚIGRU. A particular caste of people. In the Dāśarajña war they fought against sudās and got themselves defeated. (ṛgveda, 7-18-19).
Vedic Reference
English
Śigru is the name of a tribe occurring in the passage of the
Rigveda, ^1 in which they are mentioned with the Ajas and the
Yakṣus as having been defeated by the Tṛtsus and King Sudās.
It is impossible to say whether they were or were not under
the leadership of Bheda, as Ludwig^2 plausibly suggests. If
Sigru is connected with the later śigru, ‘horse-radish’ (Moringa
pterygosperma), which is quite probable, it is possible that the
tribe was totemistic and non-Āryan, but this is a mere matter
of conjecture.^3 The Matsyas (‘Fishes’) were probably Āryan.
1) vii. 18, 19.
2) Translation of the Rigveda, 3, 173.
3) Cf. Oldenberg, Religion des Veda,
85
Macdonell, Vedic Mythology, 153
Hopkins, Journal of the American Oriental
Society, 16, cliv
Keith, Journal of the
Royal Asiatic Society, 1907, 929 et seq.
Aitareya Āraṇyaka, 200, n.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 127.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: शिग्रुः
Root: शिग्रु
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
drumstick tree [Moringa oleifera - Bot.]
Shloka(s):
2|4|31|1 शोभाञ्जने शिग्रुतीक्ष्णगन्धकाक्षीवमोचकाः। (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
2|4|31|1 शोभाञ्जनः (शोभाञ्जन) (पुं)
2|4|31|1 शिग्रुः (शिग्रु) (पुं)
2|4|31|1 तीक्ष्णगन्धकः (तीक्ष्णगन्धक) (पुं)
2|4|31|1 आक्षीवः (आक्षीव) (पुं)
2|4|31|1 मोचकः (मोचक) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः रक्तशिग्रुः
जातिः वृक्षः
अवयव_अवयवीसंबन्धः शोभाञ्जनबीजम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शिग्रुः,
पुं,
(शेते स्वल्पेपि वायौ शी + “जत्र्वा-दयश्च ।” उणा० १०२ इति रुः ह्रस्वो गुगा-गमश्च ।) शाकम् इत्यमरः
वृक्षविशेषः ।शजिना इति भाषा तत्पर्य्यायः हरित-शाकः शाकपत्रः सुपत्रकः उपदंशः ५क्षमादंशः कोमलपत्रकः बहुमूलः ८दंशमूलः तीक्ष्णमूलः १० अस्य गुणाः ।कटुत्वम् तिक्तत्वम् उष्णत्वम् तीक्ष्णत्वम् ।वातकफमुखजाड्यव्रणदोषहरत्वम् दीपनत्वम् ।रुच्यत्वञ्च तस्य पत्रशाकगुणाः रुच्यत्वम् ।वातकफकृमिनाशित्वम् कटुत्वम् उष्णत्वम् ।दीपनत्वम् पथ्यत्वम् पाचनत्वञ्च
*
अपि ।“शोभाञ्जनो नीलशिग्रुस्तीक्ष्णगन्धो जनप्रियः ।मुखमोदः कृष्णशिग्रुश्चक्षुष्यो रुचिराञ्जनः
शोभाञ्जनस्तीक्ष्णकटुः स्वादूष्णः पिच्छिलस्तथा ।जन्तुवातार्त्तिशूलघ्नश्चक्षुष्यो रोचनः परः
*
श्वेतशिग्रुः सुतीक्ष्णः स्यान्मुखभङ्गः सिताह्वयः ।समूलः श्वेतमरिचो रोचनो मधुशिग्रुकः
श्वेतशिग्रुः कटुस्तीक्ष्णः शोफानिलनिकृन्तनः ।अङ्गव्यथाहरो रुच्यो दीपनो मुखजाड्यनुत्
*
रक्तको रक्तशिग्रुः स्यान्मधुरो बहुलच्छदः ।सुगन्धिः केशरी सिंहो मृगारिश्च प्रकी-र्त्तितः
रक्तशिग्रुर्महावीर्य्यो मधुरश्च रसायनः ।शोफाध्मानसमीरार्त्तिपित्तश्लेष्मापसारकः
”इति राजनिर्घण्टः
(बाणप्रस्थाश्रमिणां तद्भक्षणनिषेधो यथा मनौ ।६ १४ ।“वर्ज्जयेन्मधुमांसञ्च भौमानि कवकानि ।भूस्तृणं शिग्रुकञ्चैव श्लेष्मातकफलानि
”“शिग्रुकं वाह्लीकेषु प्रसिद्धं शाकम् ।” इतिमेधातिथिकुल्लूकौ
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शिग्रु पु शि--रुक् गुक् (सजिना) वृक्षे शाकमात्रे चअमरः “शोभाञ्जनो बीलशिग्रुस्तीक्ष्णगन्धो जनप्रियः ।मुखषोदः कृष्णशिग्रुश्चक्षुष्यो रुचिराञ्जनः शोभाञ्जनस्ती-क्ष्णकटुः स्वादष्णः पिच्छिलस्तथा जन्तुवातार्त्तिशूलघ्नश्चक्षुष्यो रोचनः परः श्वेतशिग्रुः सुतीक्ष्णः स्यान्मुख-भङ्गः सिताह्वयः ससूलः श्वेतमरिचो रोचनो मघु-शिग्रुकः श्वेतशिग्रुः कटुस्तीक्ष्णः शोकाबिलनिकृन्तनः ।अङ्गव्यथाहरा रुच्यो दीपनो मुखजाड्यनुत् रक्तकोरक्तशिग्रुः खान्मघुरो बहुलच्छदः सुगन्धि केशरीसिंहो मृगारिश्च प्रकीर्त्तितः रक्तशिग्रुमहावीर्य्योमधुरश्च रसायनः शोफाध्मानसमीरार्त्तिपित्तश्लेष्मापहारकः” रालनि०
Capeller
German
शिग्रु॑
m.
Pl. N. eines Volks.
Grassman
German
śígru, m., Eigenname eines Volksstammes.
-avas {534, 19}.
Burnouf
French
शिग्रु शिग्रु
m.
plante potagère, en gén.
Moringa, arbre.
शिग्रुज
n.
(जन्) graine de moringa.
शिग्रुमूल
n.
racine de moringa.
Stchoupak
French
शिग्रु-
-क-
m.
plante Moringa pterygosperma.