शान्त: (zAnta:)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शान्त mfn.
   (-न्तः-न्ता-न्तं)
	 1. Calm,  tranquil,  pacified.
	 2. Allayed,  alleviated.
3. Meek,  humble.
	 4. Purified,  cleansed,  freed from,  (as soil.)
	 5.
Stilled,  hushed,  (as wind,  &c.)
	 m.
  (-न्तः)
	 1. An ascetic,  one whose
passions are subdued and who is engrossed by meditating on the
deity.
	 2. One of the Rasas or conditions of feeling,  delineated in
poetry or the drama,  tranquillity or tranquil devotion,  quietism, 
the assiduous exercise of meditation,  &c. and indifference to all
objects of pleasure or pain. 
	 n.
  (-न्तं) Appeasing,  pacifying. Ind.
(शान्तम्) A prohibitive particle or interjection,  implying negation, 
aversion,  disgust,  (fie! for shame! Heaven forbid!)
 E.
  शम् to be
appeased,  aff.
   क्त ।

Capeller Eng

English

 शान्त॑ a.
  appeased,  still,  tranquil,  calm,  quiet,  gentle, 
meek,  soft
 extinguished,  ceased,  dead.  m.
  & f.
  आ a man's & woman's
name
 n.
  = seq.
 

Yates

English

 शान्त (न्तः-न्ता-न्तं)
a. Calm,  tranquil
allayed
 meek.
m.
  An ascetic
quietism. 
adv. A prohibitive
particle.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

शान्त 	-	 zAnta 	-	 m.
  	-	 calm
दक्षिणतो गच्छ 	-	 dakSiNatogaccha 	-	 phrase 	-	 keepcalm
शान्ति 	-	 zAnti 	-	 m.
  	-	 calmnessofmind
निर्वात 	-	  nirvAta 	-	 calm  [ Beaufort scale 0 ]
शन 	-	  zana 	-	 calm
निर्व्यग्र 	-	  nirvyagra 	-	 adj.
  	-	 calm
निरुत्सुक 	-	  nirutsuka 	-	 adj.
  	-	 calm
उपशान्तिन् 	-	  upazAntin 	-	 adj.
  	-	 calm
स्थिर 	-	  sthira 	-	 adj.
  	-	 calm
निरुद्विग्न  { निरुद्वेग } 	-	  nirudvigna  { nirudvega } 	-	 adj.
  	-	 calm
प्रशान्त 	-	  prazAnta 	-	 adj.
  	-	 calm
क्रोधवर्जित 	-	  krodhavarjita 	-	 adj.
  	-	 calm
अकामहत 	-	  akAmahata 	-	 adj.
  	-	 calm
अनाकुल 	-	  anAkula 	-	 adj.
  	-	 calm
अनुत्सुक 	-	  anutsuka 	-	 adj.
  	-	 calm
उच्छ्वसित 	-	  ucchvasita 	-	 adj.
  	-	 calm
उपभृतोपशम 	-	  upabhRtopazama 	-	 adj.
  	-	 calm
उपशमवत् 	-	  upazamavat 	-	 adj.
  	-	 calm
उपशमशील 	-	  upazamazIla 	-	 adj.
  	-	 calm
उपशान्त 	-	  upazAnta 	-	 adj.
  	-	 calm

शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	 serene
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	 quiet
शान्त 	-	 zAnta 	-	 m.
  	-	 calm
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  soft
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  come to an end
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  gone to rest
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  tranquil
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  departed
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  slender
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  cleansed
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  gentle
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  friendly
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  appeased
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  thin
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  deceased
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  kind
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  rendered ineffective
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  ceased
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  free from passions
शान्त 	-	 zAnta 	-	 adj.
  	-	  pacified

 
   शान्त  zAnta  adj.
    serene    
   प्रशान्त  prazAnta adj.
   serene    
   प्रसन्न,  अक्षुब्ध  prasanna,  akSubdha adj.
   serene   
   स्तिमित  stimita adj.
   serene    
   वितिमिर  vitimira adj.
   serene   
   निरभ्र  nirabhra adj.
   serene  [ sky ]   
   अनुद्विग्न  anudvigna adj.
   serene   
   निराकुल  nirAkula adj.
   serene    
   निरुद्वेग  nirudvega adj.
   serene   
   स्थिर  sthira adj.
   serene    
   निर्दुर्दिन  nirdurdina adj.
   serene   
   प्रसादिन्  prasAdin adj.
   serene    
   सुप्रसन्न  suprasanna adj.
   very serene   
   प्रसीदते  { प्रसद् }  prasIdate  { prasad } verb  make serene    
   प्रसादयति  { प्रसद् }  prasAdayati  { prasad } verb caus.  make serene   
   नातिप्रसीदत्  nAtiprasIdat adj.
   not quite serene    
   सुप्रसन्न  suprasanna adj.
   very bright or serene   
   विशारद  vizArada adj.
   of a clear or serene mind     
            

 
   शान्त  zAnta  adj.
    serene    
   प्रसाद  prasAda  m.
    serenity     
   शुष्क  zuSka adj.
   sere    
   प्रशान्त  prazAnta adj.
   serene    
   प्रसन्न,  अक्षुब्ध  prasanna,  akSubdha adj.
   serene   
   स्तिमित  stimita adj.
   serene    
   वितिमिर  vitimira adj.
   serene   
   निरभ्र  nirabhra adj.
   serene  [ sky ]    
   अनुद्विग्न  anudvigna adj.
   serene   
   निराकुल  nirAkula adj.
   serene    
   निरुद्वेग  nirudvega adj.
   serene   
   स्थिर  sthira adj.
   serene    
   निर्दुर्दिन  nirdurdina adj.
   serene   
   प्रसादिन्  prasAdin adj.
   serene    
   प्रशान्ति  prazAnti f.
   serenity   
   निर्मलत्  nirmalat f.
   serenity    
   निरभ्रत्  nirabhrat f.
   serenity   
   प्रसन्नता  prasannatA f.
   serenity    
   असम्भ्रम  asambhrama m.
   serenity   
   अनुद्वेग  anudvega m.
   serenity    
   आमोद  Amoda m.
   serenity   
   विकास  vikAsa m.
   serenity    
   सम्प्रसाद  samprasAda m.
   serenity   
   सुप्रसन्न  suprasanna adj.
   very serene    
   परिज्ञान  parijJAna n.
   serendipity   
   प्रसीदते  { प्रसद् }  prasIdate  { prasad } verb  make serene    
   प्रसादयति  { प्रसद् }  prasAdayati  { prasad } verb caus.  make serene   
   नातिप्रसीदत्  nAtiprasIdat adj.
   not quite serene    
   मनःप्रसाद  manaHprasAda m.
   serenity of mind   
   एकोतिभाव  ekotibhAva m.
   blissful serenity    
   प्रसादस्थ  prasAdastha adj.
   abiding in serenity   
   सुप्रसन्न  suprasanna adj.
   very bright or serene    
   प्रसाद  prasAda m.
   serenity of disposition   
   विशारद  vizArada adj.
   of a clear or serene mind    
   मनःप्रसाद  manaHprasAda m.
   serenity or peace of mind    

Wilson

English

 शान्त
mfn.
   (-न्तः-न्ता-न्तं)
1 Calm,  tranquil,  pacified.
2 Allayed,  alleviated.
3 Meek,  humble.
4 Purified,  cleansed,  freed from,  (as soil.)
5 Stilled,  hushed,  (as wind,  &c.)
m.
  (-न्तः)
1 An ascetic,  one whose passions are subdued and who is engrossed by
meditating on the deity.
2 One of the Rasas or conditions of feeling,  delineated in poetry or the
drama,  tranquillity or tranquil devotion,  quietism,  the assiduous exercise of
meditation,  &c. and indifference to all objects of pleasure or pain. 
n.
 
(-न्तं) Appeasing,  pacifying. ind. (शान्तम) A prohibitive particle
or interjection,  implying negation,  aversion,  disgust,  (fie! for shame! Heaven
forbid!)
E.
  शम to be appeased,  aff.
   क्त.

Apte

English

शान्त [śānta],  p. p.  [शम्-क्त]

Appeased,  allayed,  calmed,  satisfied,  pacified
 चचार सानुजः शान्तो वृद्धेक्ष्वाकुव्रतं युवा R.*
  12.2.

Cured,  alleviated
 शान्तरोगः.

Abated,  subsided,  put an end to,  removed,  extinguished
 शान्त- रथक्षोभपरिश्रमम् R.*
  1.58
5.47
 शान्तार्चिषं दीपमिव प्रकाशः Ki.*
  17.16.

Ceased,  stopped
 शान्तमृगप्रचारम् Ku.*
  3.42.

Dead,  deceased
 तेषु सर्वेषु शान्तेषु गतेष्वविदितां गतिम्

Stilled,  hushed.

Calm,  quiet,  undisturbed,  tranquil,  still
 शान्तमिदमाश्रमपदम् Ś.*
  1.16
4.19.

Tamed
 स्वमाश्रमं शान्तमिदमाश्रमपदम् R.*
  14.79.

Free from passions,  at ease,  contented
 Bṛi. Up.*
   4.4.23.

Shaded.

Gentle
 शान्तानुकूलपवनश्च शिवश्च पन्थाः Ś.*
  4.11

Purified.

Meek,  humble.

Auspicious (in augury)
 (the phrase शान्तं पापम् which is sometimes repeated,  means 'oh no!',  'how can it be',  'God forbid such an untoward or unlucky event'
 Ś.*
  5
 Mu.*
  1).

Rendered ineffective,  harmless (said of weapons).

न्तः A man who has subdued his passions,  an ascetic.

Tranquillity,  quietism,  the sentiment of quietism,  the predominant feeling of which is indifference to worldly objects and pleasures
 see निर्वेद and रस. -न्तम् Appeasing,  pacifying. -न्तम् ind.
  Enough,  no more,  not so,  for shame,  hush!,  god (heaven) forbid!
 शान्तं कथं दुर्जनाः पौरजानपदाः U.*
  1
 तामेव शान्तमथवा किमिहोत्तरेण 3.26.Comp.   -आत्मन्,  -चेतस् a.
  calm,  tranquil-minded,  sedate or composed in mind.  -गुण a.
  deceased
 नृपे शान्तगुणे जाते Rām.*
  2.65.24. -तोय a.
  having still water.-रजस् a.
 

dustless.

passionless. -रव a.
  uttering auspicious sounds. -रसः the sentiment of quietism
 see शान्त above. -लाभ a.
  that which has ceased to bear interest. -विवाद a.
  reconciled,  appeased.

Apte 1890

English

 शांत p. p. [शम्-क्त] 1 Appeased,  allayed,  calmed,  satisfied,  pacified
 R. 12,  20. 
2 Cured,  alleviated
 शांतरोगः. 
3 Abated,  subsided,  put an end to,  removed,  extinguished
 शांतरथक्षोभपरिश्रमं R. 1. 58
 5. 47
 शांतार्चिषं दीपमिव प्रकाशः Ki. 17. 16. 
4 Ceased,  stopped
 शांतमृगप्रचारं Ku. 3. 42. 
5 Dead,  deceased. 
6 Stilled,  hushed. 
7 Calm,  quiet,  undisturbed,  tranquil,  still
 शांतमिदमाश्रमपदं Ś. 1. 16
 4. 19. 
8 Tamed
 R. 14. 79. 
9 Free from passions,  at ease,  contented. 
10 Shaded. 
11 Gentle
 शांतानुकूलपवनश्च शिवश्च पंथाः Ś. 4. 10. 
12 Purified. 
13 Meek,  humble. 
14 Auspicious (in augury)
 (the phrase शांतं पापं,  which is sometimes repeated,  means ‘oh,  no!’ 'how can it be’,  ‘God forbid such an untoward or unlucky event’
 Ś. 5
 Mu. 1). 
तः 1 A man who has subdued his passions,  an ascetic. 
2 Tranquillity,  quietism,  the sentiment of quietism,  the predominant feeling of which is indifference to worldly objects and pleasures
 see निर्वेद and रस. 
तं Appeasing,  pacifying. 
तं ind. Enough,  no more,  not so,  for shame,  hush!,  god (heaven) forbid!
 शांतं कथं दुर्जनाः पौरजानपदाः U. 1
 तामेव शांतमथवा किमिहोत्तरेण 3. 26. 
Comp. 
आत्मन्,  
चेतस् a. calm,  tranquil-minded,  sedate or composed in mind. 
तोय a. having still waters. 
रसः the sentiment of quietism
 see शांत above. 

Monier Williams Cologne

English

 1. शान्त mfn.
   (perhaps always w.r. for 1. शात,  q.v.) =
  शानित,  L.
 

 thin,  slender,  Hariv.
 
 R.
  (Sch.)

 2. शान्त॑ mfn.
   (fr.  √ 1. शम्) appeased,  pacified,  tranquil,  calm,  free from passions,  undisturbed,  Up.
  
 MBh.
   &c.
  

 soft,  pliant,  Hariv.
 

 gentle,  mild,  friendly,  kind,  auspicious (in augury
 opp.  to दीप्त),  AV.
   &c.
   &c.
  

 abated,  subsided,  ceased,  stopped,  extinguished,  averted (शान्तम् or धिक् शान्तम् or शान्तम् पापम्,  may evil or sin be averted! may God forfend! Heaven forbid! not so!),  ŚBr.
  
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.

 rendered ineffective,  innoxious,  harmless (said of weapons),  MBh.
  
 R.

 come to an end,  gone to rest,  deceased,  departed,  dead,  died out,  ib.
 Ragh.
 
 Rājat.
 

 purified,  cleansed,  W.
 

 शान्त॑ m.
  an ascetic whose passions are subdued,  W.
 

 tranquillity,  contentment (as one of the Rasas q.v.)

 N.
  of a son of Day,  MBh.
  

 of a son of Manu Tāmasa,  MārkP.
  

 of a son of Śambara,  Hariv.
 

 of a son of Idhma-jihva,  BhP.
  

 of a son of Āpa,  VP.
  

 of a Devaputra,  Lalit.
  

 शान्त॑ n.
  tranquillity,  peace of mind,  BhP.
  

 N.
  of a Varṣa in Jambu-dvīpa,  ib.

 N.
  of a Tīrtha,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 शान्त,  शान्त्वा,  &c. See s. v.,  p. 1000.

 शान्त शान्त,  अस्,  आ,  अम् (fr. rt. 1. शम्),  ap-
peased,  allayed,  calmed,  alleviated,  pacified,  stilled, 
hushed,  tranquil,  calm,  free from passions,  contented, 
satisfied,  undisturbed
 put a stop to,  put an end to, 
destroyed,  annihilated,  killed,  deceased,  dead,  ceased, 
abated,  subsided,  extinguished
 shaded,  on the shady
or auspicious side,  auspicious (in augury,  opposed to
दीप्त,  q. v.)
 meek,  humble
 purified,  cleansed
(अस्),  m. an ascetic whose passions are subdued,  one
absorbed in meditation on the deity
 tranquillity, 
tranquil devotion,  quietism (as one of the Rasas,  see
रस)
 indifference to all objects of pleasure and
pain
 (आ),  f. a proper N.
 N. of a Śakti
 of the
daughter of king Loma-pāda (wife of Ṛṣya-śṛṅga)
(अम्),  n. appeasing,  pacifying,  alleviation
 (अम्),  ind.
enough,  no more! hush! fie! for shame! heaven
forbid! not so!
—शान्त-क्रोध,  अस्,  आ,  अम्,  one
whose anger is appeased.
—शान्त-चेतस्,  आस्,  आस्,  अस्, 
tranquil-minded
 composed in mind,  calm,  unanxious.
—शान्त-ज्वर,  अस्,  आ,  अम्,  one whose fever is
alleviated.
—शान्त-ता,  f. or शान्त-त्व,  अम्,  n.
quietness,  calmness,  quietism,  meekness.
—शान्त-
तोय,  अस्,  आ,  अम्,  having calm or still waters,  gently
flowing.
—शान्त-देवत्य,  अस्,  आ,  अम्,  who or what
appeases a god,  that by which a divinity is appeased.
—शान्त-मल,  अस्,  आ,  अम्,  having all defilement re-
moved.
—शान्त-मोह,  अम्,  n.,  scil. स्थान,  ‘having
delusion dispelled, ’ one of the steps towards supreme
happiness,  (fourteen such Sthānas are enumerated in
the Jaina system.)
—शान्त-रय,  अस्,  आ,  अम्,  slack-
ened in speed.
—शान्त-रस,  अस्,  m. the sentiment
of quietism or tranquillity (said to be illustrated in
the Mahā-bhārata).
—शान्तरस-नाटक,  अम्,  n.,  N.
of a drama.
—शान्त-रूप,  अस्,  आ,  अम्,  calm,  tran-
quil.
—शान्त-विवाद,  अस्,  आ,  अम्,  having disputes
allayed,  reconciled,  appeased.
—शान्तात्मन् (°त-आत्°), 
आ,  आ,  अ,  of resigned or composed spirit,  calm-minded, 
composed.
—शान्तार्चिस् (°त-अर्°),  इस्,  इस्,  इस्,  whose
flame is extinguished or abated,  gone out (as fire).

Macdonell

English

 शान्त śāntá,  pp. v. √ 2. śam
 m.
  N.: -cetas,  🞄a.  composed,  calm
 -jvara,  a.
  having oneʼs 🞄grief assuaged
 -tā,  f.
  quietism,  freedom from 🞄passion
 -tva,  n.
  id.
 -manas,  a.
  composed.

Apte Hindi

Hindi

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"प्रसन्न किया हुआ,  दमन किया हुआ,  धीरज दिलाया हुआ,  सन्तुष्ट किया हुआ,  प्रशान्त "

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"चिकित्सित,  सान्त्वना दिया हुआ "

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"घटाया हुआ,  कम किया हुआ,  समाप्त किया हुआ,  हटाया हुआ,  बुझाया हुआ"

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"विरत,  ठहराया हुआ"

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"मृत,  उपरत"

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"शान्त किया हुआ,  दबाया हुआ"

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"सौम्य,  चुपचाप,  बाधाहीन,  निस्तब्ध,  मूक,  मौन"

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"सधाया हुआ,  पाला हुआ"

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
"आवेशरहित,  आराम से,  सन्तुष्ट"

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
छायादार

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
पवित्रीकृत

शान्त
भू* क* कृ* - शम् + क्त
शुभ (शकुन)

शान्त:
पुं*
  - -
"वैरागी,  संन्यासी"

शान्त:
पुं*
  - -
"शान्ति निस्तब्धता,  मौनभाव,  सांसारिक विषय वासनाओं के प्रति तटस्थता की प्रभावना "

शान्तम्
अव्य* - -
"बस,  और नहीं ऐसा नहीं शर्म की बात है,  चुप रहो,  भगवान् न करे"

शान्त
वि* - शम्+क्त
"प्रभावहीन किया हुआ, ठूँठा किया हुआ"

L R Vaidya

English

 SAMta {% (I) a. (f. ता) %} 1. Appeased,  allayed,  calm,  pacified,  R.xii.20
undisturbed,  at ease
put an end to,  annihilated,  deceased,  subsided,  extinguished,  ज्वरज्वाला शांता तदपि न वराकी विरमति Bhartr.i.95,  शांतार्चिषं दीपमिव प्रकाशः Kir.xvii.16
ceased,  stopped,  K.S.iii.42
purified
auspicious (in augury).

 SAMta {% (II) m. %} 1. An ascetic whose passions are subdued
 2. the sentiment of quietism or indifference to all worldly objects (in rhetoric). See under निर्वेद.(शांतम् is used as an indeclinable in the sense of ‘heaven forbid, ’ ‘for shame, ’ ‘no more,  enough, ’ तामेव शांतमथवा किमिहोत्तरेण Ut.iii.)

Bopp

Latin

 शान्त v. शम्.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Śānta, 
(1) perh n. of a disciple of Buddha: (in a list) Nīlakeśaṃ ca Vṛddhaṃ ca Śāntaṃ (? or adj. with prec.?) śāstraviśāradaṃ Mv 〔i.182.19〕 (vs)
(2) one of the (śuddhāvāsakāyika) gods who asked the Buddha to recite the LV: LV 〔7.6〕 (vs)
 〔438.16〕 (prose,  with Praśānta,  q.v.
 om. in some mss.,  but Tib. both,  zhi ba daṅ rab tu zhi ba daṅ).

Lanman

English

 śāntá,  a. quiet
 still
 stopped. [ppl. of
√2śam,  ‘be quiet.’]

Kridanta Forms

Sanskrit

शम् (श꣡मुँ꣡ उपशमे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् =  शमनम्
अनीयर् =  शमनीयः - शमनीया
ण्वुल् =  शामकः - शामिका
तुमुँन् =  शमितुम्
तव्य =  शमितव्यः - शमितव्या
तृच् =  शमिता - शमित्री
क्त्वा =  शमित्वा / शान्त्वा
ल्यप् =  प्रशम्य
क्तवतुँ =  शान्तवान् - शान्तवती
क्त =  शान्तः - शान्ता
शतृँ =  शाम्यन् - शाम्यन्ती

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  शान्त
adjective
 
यः शान्त्या परिपूर्णः।
 "एतत् स्थानं शान्तम् अस्ति।"

Synonyms:
  शान्त
adjective
 
यः न प्रज्वलति।
 "सा शान्ते अग्नौ जलं सिञ्चति।"

Synonyms:
  शान्त
adjective
 
यः प्रकृत्या क्रोधेन आवेशेन वा युक्तः नास्ति।
 "रोहितस्य शान्तः स्वभावः सर्वेभ्यः रोचते।"

Synonyms:
  शान्त,  अवाक्,  निर्वाक्,  निर्वचन,  निभृत
adjective
 
यः किमपि न वदति।
 "तस्य कथनं श्रुत्वा अहं शान्तः अभवम्।"

Synonyms:
  प्रशान्त,  शान्त,  स्थिरचित्त,  स्थिर,  उपशान्त,  धीरशान्त,  सूरत,  विप्रसन्न,  शान्तिमत्
adjective
 
यस्य चित्त स्थिरम् अस्ति।
 "प्रशान्तः व्यक्तिः विपत्तिभ्यः न बिभेति।"

Synonyms:
  शान्त,  प्रशान्त,  निरुद्विग्न,  अविकल,  अव्याकुल,  अव्यग्र,  विश्रब्ध,  निराकुल,  अनाकुल,  शमित,  विश्रान्त,  शान्तचेतस्
adjective
 
यद् उद्विग्नं नास्ति।
 "मोहनस्य जीवनं शान्तम् अस्ति।"

Synonyms:
  गम्भीर,  शान्त,  सौम्य,  अटल,  दृढ,  स्थिरधी,  स्थिरमति,  स्थिरमनस्,  स्थिरात्मन्,  स्थितिमत्,  स्थितमति,  स्थितप्रजा,  स्थितधी,  सुस्थिर,  सुधीर,  प्रस्थ,  धृतात्मन्
adjective
 
यः चञ्चलः नास्ति।
 "सः प्रकृत्या गम्भीरः अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gar thabs kyi rnam grangs
१) गृंगार २) बीर ३) बीभत्स ४) रैद्र ५) हास्य ६) भयानक ७) कारुण्य ८) अद्भुत ९) शान्त १०) ताण्डव

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
शृङ्गारहास्यकरुणारौद्रवीरभयानकाः ॥ २९४ ॥
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च रसा भावाः पुनस्त्रिधा ।
-wordlist-
 
रस (पुं),  शृङ्गार (पुंक्ली),  हास्य (पुं),  करुणा (स्त्री),  रौद्र (पुं),  वीर (पुं),  भयानक (पुं),  बीभत्स (पुं),  अद्भुत (पुं),  शान्त (पुं)

--source--
 
तपःक्लेशसहो दान्तः शान्तः श्रान्तो जितेन्द्रियः ।
-wordlist-
 
तपःक्लेशसह (पुं),  दान्त (पुं),  शान्त (पुं),  श्रान्त (पुं),  जितेन्द्रिय (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शृङ्गार
शृङ्गार,  हास्य,  करुण,  रौद्र,  वीर,  भयानक,  बीभत्स,  अद्भुत,  शान्त,  रसाः
शृङ्गारहास्यकरुणा रौद्रवीरभयानकाः ।
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च नव नाट्ये रसाः स्मृताः ॥ ९२ ॥
verse 1.1.1.92
page 0012

तपस्विन्
तपस्विन्,  संयत,  शान्त,  मुनि,  लिङ्गिन्,  यति,  व्रतिन्
तपस्वी संयतः शान्तो मुनिर्लिङ्गी यतिर्व्रती ।
verse 2.1.1.344
page 0041

श्रान्त
श्रान्त,  शान्त
निवृत्तेन्द्रियलौल्यस्तु श्रान्तः शान्तश्च कथ्यते ।
verse 2.1.1.399
page 0046

सन्न
सन्न,  शान्त
पन्नं तु पतितं प्रोक्तं सन्नं शान्तं च सूरिभिः ॥ ७६७ ॥
verse 4.1.1.767
page 0088

नाममाला

Sanskrit

क्षाम,  शान्त,  कृश,  क्षीण,  हीन,  जीर्ण,  शीर्ण,  अवसान,  दून
क्षामं शान्तं कृशं क्षीणं हीनं जीर्णं च वैरिणाम् ।
शीर्णावसानं दूनं च धैर्यं शौर्यं च पौरुषे ॥ १७१ ॥
verse 0.1.1.171
page 0083

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

शा,  शान्त,  सास्ना
शा तु शान्ते च सास्नायां शीः शये हिंसनेऽपि च ॥ ४२ ॥
verse 1.1.1.42
page 0122

Tamil

சா’ந்த : அமைதியான,  சுபமான.

Mahabharata

English

Śānta^1,  son of the Vasu Ahas. § 116 (Vasu,  pl.): I,  66,  2587.

Śānta^2 = Śiva (1000 names^1).

Śānta^3 = Vishṇu: XII,  13112
 XIII,  7011 (1000 names),  7048 (do.).

पुराणम्

English

शान्त १ / ŚĀNTA I. Son of āpa,  one of the eight Vasus. He had four sons called vaitaṇḍa,  śrama,  śānta and dhvani.
In Verse 18,  Chapter 66 of Ādi Parva,  it is stated that this śānta was the son of Ahar,  the aṣṭavasu,  and that he had three brothers called śama,  Jyotis and muni.

शान्त २ / ŚĀNTA II. A King,  the son of priyavrata. (bhāgavata,  5th skandha).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शान्तः,  त्रि,  (शम + क्तः । “वा दान्तशान्तेति ।”७ । २ । २७ । इति निपातितः ।) उपशमंप्रापितः । प्राप्तोपशमः । इति भरतः ॥
 तत्-पर्य्यायः । शमितः २ । इत्यमरः ॥
 श्रान्तः ३जितेन्द्रियः ४ । इति हेमचन्द्रः ॥
 शमान्वितः ५ ।इति मेदिनी ॥

 शान्तः,  पुं,
   अभियुक्तः । रसभेदः । इति मेदिनी ॥
शान्तरसस्य लक्षणादि यथा,  --“शान्तः शमः स्थायिभाव उत्तमप्रकृतिर्मतः ।कुन्देन्दुसुन्दरच्छायः श्रीनारायणदैवतः ॥
अनित्यत्वादिनाशेषवस्तुनिःसारता तु या ।परमाथस्वरूपं वा तस्यालम्बनमिष्यते ॥
पुण्याश्रमहरिक्षेत्रतीर्थरम्यवनादयः ।महापुरुषसङ्गाद्यास्तस्योद्दीपनरूपिणः ॥
रोमाञ्चाद्याश्चानुभावास्तथा स्युर्व्यभिचारिणः ।निर्व्वेदहर्षस्मरणमतिभूतदयादयः ॥
”यथा,  --“रथ्यान्तश्चरतस्तथा धृतजरत्कन्था नवस्या-ध्वगैःसत्रासञ्च सकौतुकञ्च सदयं दृष्टस्य तैर्नागरैः ।निर्व्वीजीकृतचित्सुधारसमुदा निद्रायमाणस्यमेनिःशङ्कं करटः कदा करपुटी भिक्षां विलुण्ठि-ष्यति ॥
”पुष्ठिस्तु महाभारतादौ द्रष्टव्या ।“निरहङ्काररूपत्वात् दयावीरादिरेष नो ।”दयावीरादौ हि जीमूतवाहनादौ अन्तरामलयवत्याद्यनुरागादेरन्ते च विद्याधरचक्रवर्त्ति-त्वाद्याप्तेर्दर्शनादहङ्कारोपशमो न दृश्यते ।शान्तस्तु सर्व्वप्रकारेणाहङ्कारप्रशमैकरूपत्वान्नतत्रान्तर्भावमर्हति । अतश्च नागानन्दे शान्त-रसप्रधानत्वमपास्तम् । ननु ।“न यत्र दुःखं न सुखं न चिन्तान द्वेषरागौ न च काचिदिच्छा ।रसः स शान्तः कथितो मुनीन्द्रैःसर्व्वेषु भावेषु समप्रभाणः ॥
”इत्येवंरूपस्य शान्तस्य मोक्षावस्थायामेवात्म-स्वरूपापत्तिलक्षणायां प्रादुर्भावात् । तत्रसञ्चार्य्यादीनामभावात् कथं रसत्वमित्युच्यतेयुक्तवियुक्तदशायामवस्थितो यः शमः स एवयतः रसतामेति तदस्मिन् सञ्चार्य्यादेः स्थितिश्चन विरुद्धा । यश्चास्मिन् सुखाभावोऽप्युक्तस्तस्यवैषयिकसुखपरत्वान्न विरोधः । उक्तं हि ।“यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महासुखम् ।तृष्णाक्षयसुखस्यैते नार्हतः षोडशीं कलाम् ॥
सर्व्वाकारमहङ्काररहितत्वं व्रजन्ति चेत् ।अत्रान्तर्भावमर्हन्ति दयावीरादयस्तदा ॥
”आदिशब्दात् धर्म्मवीरदानवीरदेवताविषय-रतिप्रभृतयः । तत्र देवताविषया रतिर्यथा,  --“कदा वाराणस्यामिह सुरधुनीरोधसि वसन्वसानः कौपीनं शिरसि निदधानोऽञ्जलिपुटम् ।अये गौरीनाथ त्रिपुरहर शम्भो त्रिनयनप्रसीदेति क्रोशन्निमिषमिव नेष्यामि दिवसान् ॥
”इति साहित्यदर्पणे ३ परिच्छेदः ॥

 शान्तं,  [म्] व्य,
   वारणम् । इति मेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शान्त त्रि०
  शम--क्त । १ शमयुक्ते २ अभियुक्ते च शम-णिच्--क्त नि० । ३ शान्तिं गमिते त्रि०
  । ४ निर्वेदस्थायि०भावके रसभेदे पु०
  मेदि० । ५ लोमपादराजकन्यायाम्, ऋष्यशृङ्गपत्न्यां ६ शमीभेदे च स्त्री राजनि० ।शान्तरसनिरूपणं सा० द० ३ प० यथा“शान्तः शमस्थायिभाव उत्तमप्रकृतिर्मतः । कुन्देन्दुसुन्दर-च्छायः श्रीनारायणदैवतः । अनित्यत्वादिनाऽशेषवस्तु-निःसारता तु या । परमात्मस्वरूपं वा तस्यालम्बन-मिष्यते । । पुण्याश्रमहरिक्षेत्रतीर्थरभ्यवनादयः । महा-पुरुषसङ्गाद्यास्तस्योद्दीपनरूपिणः । रोमाञ्चाद्याश्चानुभा-वास्तथा स्युर्व्यभिचारिणः । निर्वेदहर्षस्मरणमतिभूत-दयादयः । निरहङ्काररूपत्वाद्दयावीरादिरेष नो” ।दयावीरादौ हि जीमूतवाहनादौ अन्तरा मलयवत्या-द्यनुरागादेरन्ते च विद्याधरचक्रवर्त्तित्वाद्याप्तेर्दर्शनाद-हङ्कारोपशमो म दृश्यते । शान्तस्तु सर्वप्रकारेणाहङ्कार-प्रशमैकरूपत्वान्न तत्रान्तर्भावमर्हति । अतश्च नागानन्देशान्तरप्रधानत्वमपास्तम्” । ननु “न यत्र दुःखं न सुखंन चिन्ता ब द्बेषरागौ न च काचिदिच्छा । रसः सशान्तः कथितो मुनीन्द्रैः सर्वेषु भावेषु शमप्रमाणः”इत्येवंरूपस्य शान्तस्य मोक्षावस्थायामेवात्मरूपापत्तिल-क्षणायां प्रादुर्भावात् तत्र सञ्चार्य्यादीनामभावात् कथंरसत्वमित्युच्यते । “युक्तवियुक्तदशायामवस्थितो यःशमः स एव यतः रसतामेति तदस्मिन् सञ्चार्य्यादेःस्थितिश्च न विरुद्धा” । यश्चास्मिन् सुखाभावोऽप्युक्तस्तस्यवैषायिकसुखपरत्वान्न विरोधः । उक्तं हि “यच्चकामसुखं लोके यच्च दिव्यं महासुखम् । तृष्णाक्षय-सुखस्यैते नार्हतः षोडशीं कलाम् । सर्वाकारमहङ्कार-रहितत्वं व्रजन्ति चेत् । अत्रान्तर्भावमर्हन्ति दयावीरा-दयस्तदा” । आदिशब्दात् धर्मबीरदानवीरदेवताविषय-रतिप्रभृतयः” ।

Capeller

German

 शान्त (s. 2. शम्) m.
  Mannsn. 
 f.
  आ Frauenname
n.
  Gemütsruhe.

Burnouf

French

 शान्त शान्त (pp. de शम्) apaisé,  tranquille,  calme.
-- S. m.
  dévot qui a pacifié son cœur.
		 Paix du cœur. -- À l'ac. n.
 
शान्तम्,  doucement! moins vite!

Stchoupak

French

 १ शान्त-
 (१शम्-) a. v. calmé,  apaisé,  calme,  tranquille,  sans
passions 
 gentil,  aimable,  propice,  de bon augure 
 cessé,  interrompu, 
éteint 
 (-अम्,  धिक् श्° ou -अं पापम् que ce mal soit écarté,  à Dieu
ne plaise,  tais-toi,  non !) 
 qu'on a rendu inoffensif,  incapable de nuire, 
inoffensif 
 mort,  décédé 
 m.
  fils d'un certain Idhmajihva 
 nt. tranquillité, 
calme spirituel 
 -आ- f.
  fille de Daśaratha 
 -ता- f.
  -त्व- nt.
calme,  tranquillité (d'esprit).
°कर्ण- m.
  n.
  d'un prince.
°गुण- a. dont les qualités sont éteintes,  euphém.  mort.
°घोर-विमूढत्व- nt. calme,  véhémence et confusion. 
°चेतस्- a. qui a l'esprit apaisé.
°ज्वर- a. dont la fièvre est tombée.
°मनस्- a. = °चेतस्-।
°रजस्- a. dont la poussière (ou la passion) est tombée.
°रय- m.
  fils de Dharmasārathi.
°रश्मि- a. dont les rayons sont éteints (soleil).
°रूप- a. qui se montre tranquille.
°संकल्प- a. apaisé.
°सेन- m.
  fils de Subāhu.
°हृदय- शान्तात्मन्- a. = °चेतस्-।
शान्तार्चिस्- a. dont la flamme s'est éteinte (feu).
शान्तालोक- a. dont la lumière s'est éteinte.

 २ शान्त-
 lire 1 शात-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.