| YouTube Channel

शाणी (zANI)

 
Apte
English
शाणी [śāṇī], 1 A touchstone.
A white stone.
A saw.
A hempen garment
वस्त्राणां प्रवरा शाणी
Mb.
 * 3.19.19.
A ragged garment
शाणीवालपरीधानो व्याघ्रचर्मपरिच्छदः
Mb.
 * 12.33.13.
A small screen or tent.
Gesticulation, a sign made with the hands or eyes.
A weight of four Māṣas.
Apte 1890
English
शाणी 1 A touchstone.
2 A whetstone.
3 A saw.
4 A hempen garment.
5 A ragged garment.
6 A small screen or tent.
7 Gesticulation, a sign made with the hands or eyes.
8 A weight of four Māṣas.
Monier Williams Cologne
English
शाणी a (ई),
f.
 , see below.
शाणी b
f.
 a hempen cloth or garment,
MBh.
ragged or torn raiment, the tattered clothes of a Jain ascetic,
L.
a single breadth of cloth given to a student at his investiture,
W.
a small tent or screen, ib.
gesture, gesticulation, ib.
Apte Hindi
Hindi
शाणी
स्त्री*
 - शण् + ङीप्
कसौटी
शाणी
स्त्री*
 - शण् + ङीप्
सान
शाणी
स्त्री*
 - शण् + ङीप्
आरा
शाणी
स्त्री*
 - शण् + ङीप्
सन का बना वस्त्र
शाणी
स्त्री*
 - शण् + ङीप्
"फटा कपड़ा, चिथड़ा"
शाणी
स्त्री*
 - शण् + ङीप्
छोटा पर्दा या तंबू
शाणी
स्त्री*
 - शण् + ङीप्
"अंगविक्षेप, हाथ या आँख आदि से संकेत करना "
L R Vaidya
English
SARI {% f. %} 1. A whetstone
2. a touchstone
3. a saw
4. a hempen garment
5. torn raiment
6. a tent
7. a sign with the hands or eyes.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शाणः, शाणी, शानः, शाणाश्म, भ्रमः, झामरः, वागरः, सामकः
noun
अश्मविशेषः-यस्योपरि घर्षणं कृत्वा शस्त्रास्राणि तीक्ष्णीकरोति।
"रामः शाणे घर्षित्वा शस्त्रीं तीक्ष्णीकरोति।"
Synonyms:
 शाणी
noun
शणसूत्रं यस्मात् रज्वादेः निर्मितिः जायते।
"वस्त्राणां प्रवरी शाणी।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शाणी गोणी छिद्रवस्त्रे जलार्द्रा क्लिन्नवाससि ।
-wordlist-
शाणी (स्त्री), गोणी (स्त्री), जलार्द्रा (स्त्री), क्लिन्नवासस् (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शाणी,
स्त्री,
 (शणस्य विकारः । शण + अण् ।टिड्ढेति ङीप् ।) शणसूत्रमयी पट्टिका ।यथा, --“शाणीप्रायाणि वस्त्राणि शमीप्राया मही-रुहाः ।शूद्रप्रायास्तथा वर्णा भविष्यन्ति कलौ युगे ॥
”इति विष्णुपुराणे ६ अंशे १ अध्यायः ॥
शाणी शणसूत्रमयी पट्टिका तत्तुल्यानिवस्त्राणि । इति तट्टीका ॥
(यथा, महाभारते ।३ । १९४ । १९ ।“वस्त्राणां प्रवरा शाणी धान्यानां कोर-दूषकः ॥
”)प्रावरणान्तरम् । ताम्बु इति भाषा । इतिमेदिनी ॥
छिद्रवस्त्रम् । यथा । शाणी गोणीछिद्रवस्त्रे । इति हेमचन्द्रः ॥
हस्तकटाक्षादि-सूचणा । इशारा इति पारस्यभाषा । इतिशब्दरत्नावली ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शण दाने”@} 2 घटादिः।
‘दाने च’ इति पठित्वा चकारात् गतौ इति मा।
धा।
वृत्तिः।
क्षीरतरङ्गिण्याम् अयं धातुः न दृश्यते।
‘-- गतौ इत्येके इति मैत्रेयः’ इति धा।
का।
व्याख्यायाम् 3।
‘-- दाने इत्यपि दुर्गः’ इति क्षीरस्वामी।
4 शाणकः-णिका, शणकः-णिका, शिशणिषकः-षिका, शंशणकः-णिका
शणिता-त्री, शणयिता-त्री, शिशणिषिता-त्री, शंशणिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि ण्यन्तं विना भौवादिककणतिवत् 5 ज्ञेयानि।
ण्यन्ते तु 6 ऊह्यानि।
शतरि- 7 शणन्, 8 शणः, शाणः, शाणा, शाणिः-बुद्धिमान्, शाणी 9, शणिः-शनिः, शणुः-पत्रम्
इमानि रूपाणि विशेषेण भवन्तीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६८०)
02
=>
 (१-भ्वादिः-७९७। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (२-९७)
04
=>
 [पृष्ठम्१२८४+ २६]
05
=>
 (१५७)
06
=>
 (१५८ धातुवत्)
07
=>
 [[आ। ‘चणन् विषादं विशणन् विचिन्तां श्रणन् विमोहं श्रथितोऽस्तु सद्यः।।’ धा। का। २-९।]]
08
=>
 [[१। संज्ञायां घप्रत्ययः। शणः = रज्जुसाधनीभूत ओषधिविशेषः। घञि शाणः = घर्षणशिला।]]
09
=>
 [[B। ‘वस्त्राणां प्रवरा शाणी…’ म। भारते ३-१२०-२७।]]