| YouTube Channel

शस्त्रम् (zastram)

 
Apte
English
शस्त्रम् [śastram], [शस्-ष्ट्रन्]
A weapon, arms
क्षमाशस्त्रं करे यस्य दुर्जनः किं करिष्यति Subhāṣ
R.*
 2.4
3.51, 52
5.28.
An instrument, a tool in general.
Iron
गृहीतशस्त्राः क्रोशन्ति चर्मिणो वाजिपृष्ठगाः
Mb.
 * 6.2.29.
Steel.
A hymn of praise (स्तोत्र).
Repetition, recitation.
Comp.
 -अङ्गा a kind of sorrel. -अभ्यासः the practice of arms, military exercise.
अयसम् steel.
iron. -अवपातः injury by weapon
शस्त्रावपाते गर्भस्य पातने चोत्तमो दमः
Y.*
 2.277.
अस्त्रम् weapons for striking and throwing, arms and missiles
शस्त्रास्त्रभृत्त्वं क्षत्रस्य
Ms.*
 1.79.
arms or weapons generally. -आख्यम् iron. -आजीवः, -उपजीविन्
m.
 a professional soldier
Kau.
A.
 1.3.-उद्यमः lifting up a weapon (to strike). -उपकरणम् arms or instruments of war, military apparatus. -कर्मन् any surgical operation. -कारः an armourer. -कोपः war, battle. -ककोषः the sheath or scabbard of any weapon. -क्षारः borax. -ग्रहः battle, fight. -ग्राहिन्
a.
 taking up or wearing arms (for battle)
शस्त्रग्राही ब्राह्मणो जामदग्न्यः
U.*
 5.33. -चिकित्सा surgery. -जीविन्, -वृत्ति
m.
 one living by the use of arms, a professional soldier. -देवता the deity presiding over weapons.-धरः
=
 शस्त्रभृत् q. v. -निपातनम् a surgical operation. -न्यासः laying down arms
so शस्त्र (परि) त्यागः. -पाणिa. bearing arms, armed. (m. ) an armed warrior.-पदम् incision
Suśr. -पूत
a.
 'purified by arms', rendered pure or absolved from guilt by being killed with a weapon on the battle-field
अशस्त्रपूतं निर्व्याजम् (महामांसम्)
Māl.
 5.12
(see Jagaddhara's explanation of the word)
अहमपि तस्य मिथ्याप्रतिज्ञावैलक्ष्यसंपादितमशस्त्रपूतं मरणमुपदशामि
Ve.*
 2. -प्रहारः a wound inflicted with a weapon. -भृत्
m.
a soldier, warrior
रामः शस्त्रभृतामहम्
Bg.*
 1.31
न तद् यशः शस्त्रभृतां क्षिणोति
R.*
 2.4.
an armed man. -मार्जः a weapon-cleaner, an armourer, a furbisher. -विद्या, -शास्त्रम् the science of archery, see धनुर्वेद. -वृत्तिः a professional soldier
पुरुषा शस्त्रवृत्तयः
Ms.*
 12.45. -व्यवहारः practice of weapons. -शास्त्रम् military science. -संहतिः
f.
a collection of arms.
an arsenal. -संपातः a sudden fall of a number of weapons. -हत
a.
 killed by a weapon. ˚चतुर्दशी
N.
 of a particular 14th day sacred to the memory of fallen warriors. -हस्त
a.
 armed. (-स्तः) an armed man.
Apte Hindi
Hindi
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस् + ष्ट्रन्
"हथियार, आयुध"
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस् + ष्ट्रन्
"उपकरण, औज़ार"
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस् + ष्ट्रन्
लोहा
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस् + ष्ट्रन्
इस्पात
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस् + ष्ट्रन्
स्तोत्र
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस्+ष्ट्रन्
हथियार
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस्+ष्ट्रन्
लोहा
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस्+ष्ट्रन्
इस्पात
शस्त्रम्
नपुं*
 - शस्+ष्ट्रन्
स्त्रोत
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शस्त्रम्
noun
शस्यते हिंस्यते अनेन
"क्षमाशस्त्रम् करे यस्य दुर्जनः किम् करिष्यति"[सुभा]"
Synonyms:
 शस्त्रम्
noun
तत् साधनम् यद् युद्धादिषु आक्रमणार्थे तथा च आत्मरक्षणार्थे उपयुज्यते।
"तेन शस्त्रेण व्याघ्रः हतः।"
Synonyms:
 आयसम्, सारलोहः, सारलोहम्, तीक्ष्णायसम्, पिण्डायसम्, चित्रायसम्, शस्त्रकम्, शस्त्रम्, चीनजम्, सारः, तीक्ष्णम्, शस्त्रायसम्, पिण्डम्, निशितम्, तीव्रम्, खड्गम्, मुण्डजम्, अयः, चित्रायसम्, वज्रम्, नीलपिण्डम्, मोरकम्, अरुणाभम् नागकेशरम्, तिन्तिराङ्गम्, स्वर्णवज्रम्, शैवालवज्रम्, शोणवज्रम्, रोहिणी, काङ्कोलम्, ग्रन्थिवज्रकम्, मदनाख्यम्
noun
धातुविशेषः, तीक्ष्णलोहस्य पर्यायः।
"यदा तु आयसे पात्रे पक्वमश्नाति वै द्विजः स पापिष्ठो अपि भुङ्क्ते अन्नं रौरवे परिपच्यते।"
Tamil
Tamil
ச’ஸ்த்ரம் : ஆயுதம், கருவி, இரும்பு, எஃகு, தோத்திரம், புகழுதல்.