| YouTube Channel

शतद्रु (zatadru)

 
शब्दसागरः
English
शतद्रु
f.
 (-द्रुः) The river SUTLEJ, which rises in the Himālaya mountains
in the vicinity, it is supposed, of the RĀVAṆA-HRADA, and run-
ning to the S. W. unites in the PUNJĀB with the BEYĀH or
VIPĀŚĀ, when it forms the HYPHASIS of the Greeks, and falls in to
the INDUS below MOOLTĀN.
E.
 शत a hundred, (fold, or in a hundred
branches, ) द्रु to flow, Unādi
aff.
 कु
form
irr
 .
Capeller Eng
English
शतद्रु
f.
N.
 of a river.
Yates
English
शत-द्रु (द्रुः) 2.
f.
 The
Satlaj river.
Spoken Sanskrit
English
शतद्रु zatadru
f.
 flowing in a hundred branches
Wilson
English
शतद्रु
f.
 (-द्रुः) The Setlej river, which rises in the
Himālaya mountains, in the vicinity it is supposed of the Rāvanhrad or
lake, and running to the S. W. unites in the Pañjāb with the Beyah or
Vipāśā, when it forms the Hyphasis of the Greeks, and falls into
the Indus below Multan.
E.
 शत a hundred (fold, or in a hundred branches), द्रु to flow,
Uṇādi
aff.
 कु.
Monier Williams Cologne
English
शत—द्रु
f.
 ‘flowing in a h° (or numerous) branches’,
N.
 of a river now called the Sutlej (it is the most easterly of the five rivers of the Pañjāb, and rises in a lake [prob. Mānasa Sarovar] on the Himālaya mountains
flowing in a southwesterly direction for 550 miles, it unites with the Vipāśā or Beas south-east of Amritsar [see विपाश्], afterwards joining the Chenāb and filling into the Indus below Multan
it is also called शुतु-द्रि, शुतु-द्रु, शित-द्रु
&c.
 ),
MBh.
Hariv.
R.
&c.
N.
 of the Ganges,
MW.
Benfey
English
शतद्रु शत-द्रु,
f.
 The name of a
river, the Setlej, MBh. 1, 6753.
Apte Hindi
Hindi
शतद्रु:
स्त्री*
 शतम्-द्रु: -
पंजाब की एक नदी जिसका वर्तमान नाम सतलज है
L R Vaidya
English
Sata-dru {% f. %} name of a river in the Panjab, now called the Sutlej.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शुतुद्रिस्तु शतद्रुः स्यात्कावेरी त्वर्धजाह्नवी ॥ १०८४ ॥
-wordlist-
शुतुद्रि (स्त्री), शतद्रु (स्त्री), कावेरी (स्त्री), अर्धजाह्नवी (स्त्री)
Mahabharata
English
Śatadru (orºū), a river, the modern Sutlej. § 225 (Vāsishṭha): I, 177, 6753 (Haimavatīṃ, origin of the name Ś.).--§ 268 (Varuṇasabhāv.): II, 9, 371 (among other rivers in the palace of Varuṇa).--§ 459 (Mārkaṇḍeyas.): III, 188, 12907 (seen by Mārkaṇḍeya in the stomach of Nārāyaṇa).-§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 322 (ºūṃ, among the rivers of Bhāratavarsha).--§ 607 (Karṇap.): VIII, 44, 2055.-§ 768b (Umā-Maheśvaras.): XIII, 146, 6764 (among the rivers who came to Umā).--§ 775 (Ānuśāsanik.): XIII, 166, 7645 (enumeration). Cf. next.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: शतद्रुः
Root: शतद्रु
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ flowing in a hundred branches
Shloka(s):
1|10|33|2 ► शतद्रुस्तु शुतुद्रिः स्याद्विपाशा तु विपाट्स्त्रियाम्॥ (वारिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|10|33|2 ⇢ शतद्रुः (शतद्रु) (स्त्री)
➠ 1|10|33|2 ⇢ शुतुद्रिः (शुतुद्रि) (स्त्री)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ नदी
उपाधि ➡ नाम
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शतद्रुः,
स्त्री,
 (शतधा द्रवतीति । शत + द्रु । “शतेच”उणा० १ । ३६ । इति कुः ।) नदीविशेषः ।शतलज् इति हिन्दी भाषा । सा हिमालया-दुत्पन्ना विपाशायां मिलिता । (अस्या नाम-निरुक्तिर्यथा, महाभारते । १ । १७८ । ९ ।“शतधा विद्रुता यस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता ॥
”)तत्पर्य्यायः । शितद्रुः २ । इत्यमरः ॥
शुतुद्रिः ३शतद्रूः ४ । पुत्त्रशोकसन्तप्तो वशिष्ठः कण्ठेशिलां बद्ध्वानद्यामस्यां प्रविष्टस्ततो भीत्याइयं शतधा द्रुता इति शतद्रुः । इति तट्टीकायांभरतः ॥
(एतद्वृत्तान्तस्तु महाभारते । १ । १७८ ।अध्याये द्रष्टव्यः ॥
) अस्या जलगुणाः ।“शतद्रोर्विपाशायुजः सिन्धुनद्याःसुशीतं लघु स्वादु सर्व्वामयघ्नम् ।जलं निर्म्मलं दीपनं पाचनञ्चप्रदत्ते बलं बुद्धिमेधायुषञ्च ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शतद्रु
पु०
 शतधा द्रवति--द्रु--कु नि० । नदीभेदे तन्नामनिरुक्तिर्यथा “शोके बुद्धिं तदा चक्रे नचैकत्र व्यतिष्ठत । सो-ऽगच्छत् पर्वतांश्चैव सरितश्च सरांसि च । दृष्ट्वा स (वसिष्ठः)पुनरेवर्षिर्नर्दी हैमवतीं तदा । चण्डग्राहवतीं भीमांतस्याः स्रोतस्यपातयत् । सा तमग्निसमं विप्रमनुचिन्त्यसरिद्वरा । शतधा विद्रुता यस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता ।ततः स्थलगतं दृष्ट्वा तत्राप्यात्मानमात्मना । मर्त्तुं नशक्याभीत्युक्त्वा पुनरेवाश्रमं ययौ” भा० आ० १७७ अ० ।
Capeller
German
शतद्रु u.
°द्रू
f.
 N. eines Flusses.
Stchoupak
French
शतद्रु-
-ऊ-
f.
n.
 d'une rivière du Penjab (Sutlej)
-का- id.