| YouTube Channel

शङ्खकः (zaGkhakaH)

 
Apte
English
शङ्खकः [śaṅkhakḥ] कम् [kam], कम् A conch-shell.
कः A disease of the head.
The temporal bone. -कम् A bracelet (made of conch-shell)
प्रचलत्कलापिकलशङ्खकस्वना
Śi.*
13.41. शङ्खनकः, (-खः) A small conch or shell.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शङ्खकः,
पुं,
क्ली,
(शङ्ख + स्वार्थे कन् ।) कम्बुः ।शिरोरोगे, पुं इति मेदिनी
तस्य लक्षणादियथा, --शङ्खकमाह ।“पित्तरक्तानिला दुष्टाः शङ्खदेशे विमूर्च्छिताः ।तीव्ररुद्गाहरागं हि शोथं कुर्व्वन्ति दारुणम्
शिरो विषवद्बेगान्निरुध्याशु गलं तथा ।त्रिरात्राज्जीवितं हन्ति शङ्खको नाम नामतः ।त्र्यहाज्जीवति भैषज्यं प्रत्याख्येयस्य कारयेत्
”पित्तरक्तानिलाः अत्र कफोऽपि योज्यः ।कृतानुतापः कफपित्तरक्तैरिति सुश्रुतवचनात् ।विमूर्च्छिताः प्रवृद्धाः त्रिरात्रात् त्रिरात्रमध्येमारयति इति भावप्रकाशः
अस्य चिकित्साशिरोरोगशब्दे द्रष्टव्या
(ललाटास्थि यथा, याज्ञवल्क्यः ९० ।“द्बौ शङ्खकौ कपालानि चत्रारि शिरसस्तथा ।ऊरः सप्तदशास्थीनि पुरुषस्थास्थिसंग्रहः
”)