व्रश्च् (vrazc)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 व्रश्च्(ओ,  उ)ओद्रश्चु r. 6th cl. (वृश्चति) To cut,  to tear,  to wound.

Capeller Eng

English

 व्रश्च् वृश्च॑ति pp.
   वृक्ण॑ hew down,  fell (a tree),  cut
to pieces.  — अपि hew off or asunder.  अव cut off,  sever.  आ sever, 
separate,  estrange or alienate from (dat.   or loc.
 ). नि hew down,  fell.
परि cut,  mutilate. प्र cut or split off.  वि cut or split asunder. 
सम् hew or cut in pieces. 

Apte

English

व्रश्च् [vraśc],  6 P.
  (वृश्चति,  वृक्ण
 caus. व्रश्चयति-ते
 desid.
  विव्रश्चिषति) or (विव्रक्षति)

To cut,  cut up or asunder,  tear,  lacerate.

To wound.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 व्रश्च् {c6c} P. (वृश्चति,  वृक्ण
 caus. व्रश्चयति-ते
 desid. विव्रश्चिषति or विव्रक्षति) 1 To cut,  cut up or asunder,  tear,  lacerate. 
2 To wound. 

Monier Williams Cologne

English

 व्रश्च् (cf.   √ वृक्) cl.
  6. P.
  (Dhātup.   xxviii,  11) वृश्च॑ति (pr.  p.
  वृक्णन् [?] BhP.
  
 pf.  वव्रश्च,  °चिथ Gr.
 
 aor.
  अव्रश्चीत्,  अव्राक्षीत्,  ib.
 वृक्षि,  Br.
 
 fut. व्रश्चिता,  व्रष्टा Gr.
 
 व्रश्चिष्यति,  व्रक्ष्यति,  ib.
 ind.
 p.
  व्रश्चित्वा,  ib.
 वृष्ट्वा॑,  AV.
  
 वृक्त्वी॑,  RV.
  
 -व्र॑श्चम्,  -वृत्च्य,  Br.
  &c.
  ), 
to cut down or off or asunder,  cleave,  hew,  fell (a tree),  RV.
   &c.
   &c.
  :
Pass.
  वृश्च्य॑ते (in AV.
   also वृश्च॑ते),  to be cut down or off &c.
  :
Caus.
  व्रश्चयति (aor.  अवव्रश्चत्) Gr.
 :
Desid.
  विव्रश्चिषति,  विव्रक्षति,  ib. :
Intens.
  वरीवृश्च्यते,  वरीवृत्चीति,  ib.

Monier Williams 1872

English

 व्रश्च् व्रश्च्,  cl. 6. P. वृश्चति (Ved. वृ-
णक्ति,  Naigh. II. 19),  वव्रश्च,  व्र-
श्चिष्यति or व्रक्ष्यति,  अव्रश्चीत् or अव्राक्षीत्, 
व्रश्चितुम् or व्रष्टुम्,  to cut,  cut up,  cut asunder, 
tear,  lacerate,  divide with an edged tool
 to wound:
Caus. व्रश्चयति,  -यितुम्,  Aor. अविव्रश्चत्: Desid.
विव्रश्चिषति and विव्रक्षति: Intens. वरीवृ-
श्च्यते,  वरीवृश्चीति
 [cf. Gr. ἔλκος,  ῥάκος,  λακίς, 
λακερός
 Lat. lacerare,  ulcus.]

 व्रश्च्,  व्रट्,  ट्,  ट्,  cutting,  cutting off.

Macdonell

English

 व्रश्च् VRAŚC [present base extension of 🞄√ vṛk],  Ⅵ. P. vṛścá,  cut down,  hew 🞄off,  cut in pieces,  cleave,  fell (tree)
 ps. 🞄vṛścyate
 pp. vṛkśá,  cut down,  felled. 🞄cleft. ā,  sever from,  set at variance with 🞄(C.,  lc.
 V.). vi,  hew in pieces (V.,  P.).

Benfey

English

 व्रश्च् व्रश्च्,  i. 6,  वृश्च,  Par.
 1. To tear.
 2. To cut,  Bhaṭṭ. 9,  41.
 3. To wound. Ptcple. of the pf.  pass.
वृक्ण,  Broken,  Bhaṭṭ. 12,  75. -- Cf. 
ἕλκος,  ῥάκος,  λακίς,  λακερός
 Lat. lace-
rare,  ulcus.

Apte Hindi

Hindi

व्रश्च्
"तुदा* पर* ,  ,  प्रेर* ,  ,  इच्छा* ,  " - -
"काटना,  काट डालना,  फाड़ना,  चीरना"

व्रश्च्
"तुदा* पर* ,  ,  प्रेर* ,  ,  इच्छा* ,  " - -
घायल करना

L R Vaidya

English

 vraSc {% vt. 6P (pp. वृक्ण
 pres. वृश्चति
 desid. विव्रश्चिषति or विव्रक्षति) %} 1. To cut,  to tear,  to cut asunder
 2. to wound.

Bopp

Latin

 व्रश्च् 6. P. (छेदने K. छेदे V.
 in tempp. spec. corripitur in
वृश्च्
 part. pass. वृक्ण) scindere,  abscindere. BHATT.
14. 77.: वव्रश्चुः
 9. 41.: व्रश्चित्वा…अपांतयत् तरून्.
c. अव id. RIGV. 51. 7.: वृश्चा शत्रोर् अव विश्वानि वृष्ट्या
«frange inimici cunctas vires».
c. आ A. id. RIGV. 27. 13.: मा ज्यायसः शंसम् आवृक्षि
«nunquam optimi cujusque dei laudem interrumpam».
c. वि id. RIGV. 61. 10.: विवृश्चद् वज्रेण वृत्रम् इन्द्रः
32. 5.: स्कन्धांसी ऽव कुलिशेना विवृक्णा «arbores
quasi securi caesae».

Lanman

English

 √vraśc (vṛścáti
 vṛkṇá [957c]
 vṛṣṭvā́
-vṛ́ścya). hew off
 fell (a tree)
 cut to
pieces. [orig. form is vṛk,  as in vṛ́k-a, 
vṛk-ṇá,  vṛk-ṣá,  which see: vṛśc is prop.
only a quasi-root of the present stem
vṛśca,  for *vṛk-ska,  formed like the
present of √√prach and mlech,  which see:
see 221^2 and cf. 220.]
+ vi,  cut asunder or to pieces.

Kridanta Forms

Sanskrit

व्रश्च् (ओँ꣡व्र꣡श्चूँ꣡ छेदने - तुदादिः - वेट्)
ल्युट् =  व्रश्चनम्
अनीयर् =  व्रश्चनीयः - व्रश्चनीया
ण्वुल् =  व्रश्चकः - व्रश्चिका
तुमुँन् =  व्रश्चितुम् / व्रष्टुम्
तव्य =  व्रश्चितव्यः / व्रष्टव्यः - व्रश्चितव्या / व्रष्टव्या
तृच् =  व्रश्चिता / व्रष्टा - व्रश्चित्री / व्रष्ट्री
क्त्वा =  व्रश्चित्वा
ल्यप् =  प्रवृश्च्य
क्तवतुँ =  वृक्णवान् - वृक्णवती
क्त =  वृक्णः - वृक्णा
शतृँ =  वृश्चन् - वृश्चन्ती / वृश्चती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  व्रश्च्
मूलधातुः:
   ओव्रश्चू
धात्वर्थः:
  छेदने
गणः:
  तुदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  वेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  वृश्चति

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. व्रश्च् ,  Partic. वृश्चित,  Dārila zu Kauś. 47,  28.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  लू,  छिद्,  कृन्त्,  दो,  व्रश्च्,  छो
verb
 
क्रियायां सौकर्यातिशयात् द्वैधीभवनानुकूलः व्यापारः।
 "शाकं लूयते।"

Synonyms:
  छिद्,  कृन्त्,  लू,  व्रश्च्,  छो,  दो,  अवच्छिद्
verb
 
अवयविनः अवयवविदलनानुकूलः व्यापारः।
 "पवनः उद्यानस्थानि आम्रफलानि छिनत्ति।"

Synonyms:
  कृत्,  छिद्,  निकृत्,  निष्कृत्,  परिकृत्,  विकृत्,  विनिकृत्,  परिच्छिद्,  संछिद्,  परिच्छिद्,  लू,  व्रश्च्,  छो,  विच्छो,  दो,  विदो,  दा,  विदा,  छुट्,  छुर्,  तक्ष्,  वितक्ष्,  परिवस्,  परिव्रश्च्,  पर्यवच्छिद्,  पर्यवदो,  प्रच्छिद्,  प्रलू,  प्रव्रश्च्,  वस्,  विभज्,  विमथ्,  विहृ,  व्यपहृ,  समुच्छिद्,  समुत्कृत्,  समुपरुज्,  सम्प्रच्छिद्
verb
 
तीक्ष्णैः साधनैः कर्तनपूर्वकः विभजनानुकूलः व्यापारः।
 "सः क्षुपान् कर्तयति।"

Capeller

German

 व्रश्च्,  वृश्च॑ति abhauen,  fällen
 p. p. वृण॑.
अपि abhauen,  zerhauen.  आ abtrennen, 
entfremden (Dat. 0. Loc.). वि zerspalten
p. p. वि॑वृक्ण। सम् zerstückeln. 

Grassman

German

 √vraśc [vgl. vṛ́ka und vā́śī],  spalten,  abhauen,  behauen (mit dem Beile) Bäume,  Wurzeln [A.],  daher 2〉 den Fels [A.] zerspalten
 3〉 Feinde,  Dämonen [A.] zerspalten (wie Bäume oder Holz),  oft mit festgehaltenem Bilde.
Mit ápi zerspalten,  abhauen [A.].
áva herabhauen [A.]
 2〉 bildlich.
ā́ zerspalten,  vernichten [A.].
ní Bäume [A.] niederhauen mit dem Beile [I.],  auch bildlich.
ví zerspalten,  zerhauen [A.],  namentlich 2〉 mit Axt,  Blitz [I.].
Stamm vṛścá:
-asi ní táṣṭā‿iva vṛkṣám vanínas 〰 paraśvā́‿iva 〰 {130, 4}.
-ati ví śimbalám {287, 22}.
-ánti vánā {443, 9}.
-as ví 2〉 áhim vájreṇa {313, 7}.
-át vi 2〉 bhogā́n vájreṇa {383, 6}
 áhim (vájreṇa) {267, 7}.
-at ví áhim {210, 2}. — 2〉 vṛtrám vájreṇa {61, 10}.
-ā́t ohne Objekt yéna (paraśuā́) {879, 9}.
-á [-ā́] 3〉 īm (amítrān) {264, 16} (adhástāt)
 rákṣas {264, 17} (mádhyam)
 upanāyám eṣām {803, 4} (upáriṣṭāt). — áva 2〉 śátros vṛ́ṣṇiā {51, 7}.
-a mū́lam yātudhā́nasya {913, 10}. — 3〉 śátrūn {942, 5} (vigadéṣu). — ápi guṣpitám {660, 6}
 téṣām śīrsā́ṇi {913, 16}. — ní vanínam ná téjasā {449, 5}. [Page1364]
Impf. ávṛśca (tonlos {534, 17}):
-at 2〉 ádrim {939, 4}. — áva sraktī́s {534, 17} (veśía). — ví vṛtrám {939, 6}.
Perf. vavṛśc,  vavṛk:
-ktam [2. du. Iv.] ápi vanuṣyatā́m śīrṣā́ {503, 10}.
Stamm des Pass. vṛścya:
-antām ā́ durévās {913, 18} (áditaye).
Part. vṛścát:
-án vi 1〉 ajavásas javínībhis {206, 6}.
-ántas vánā {854, 8}.
Part. II. vṛkṇá:
-ám 3〉 (yātudhā́nam) {913, 5}.
-ā́sas (sváravas) {242, 7}.
vṛkṇa:
-ā [n.] ví 2〉 skándhāṃsi‿iva kúliśenā 〰 {32, 5}.
Absolutiv vṛktú:
-vī́ 3〉 kravyā́das {913, 2}.

Burnouf

French

 *व्रश्च् व्रश्च्। वृश्चांइ 6
 p. वव्रश्च
 f1.
व्रष्टास्मि
 f2. व्रश्चिष्यामि et व्रक्ष्यामि
 a1.
अव्रश्चिषम् et अव्राक्षम्
 pp. वृक्ण। Couper,  hacher, 
तरून् des arbres
		 blesser.
व्रश्चयामि c.
व्रश्चन m.
  petite scie ou ciseau. -- N. action de couper
 de
blesser.

Stchoupak

French

 व्रश्च्-
 वृश्चति (व्रश्चति) 
 वृश्च्यते 
 (वृक्ण-) --
couper,  fendre,  abattre (un arbre).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.