| YouTube Channel

व्युष्ट (vyuSTa)

 
शब्दसागरः
English
व्युष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1. Burnt.
2. Dawned, become daylight or dawn.
3. Become clear.
4. Dwelt.
n.
(-ष्टं)
1. Dawn, break of day.
2. Day.
3.
Fruit, consequence.
E.
वि before वस् to abide,
aff.
क्त, and changed
to
or वि before उष् to burn, क्त
aff.
वा० इडभावः
or as derived
from व्युष् to burn, &c., when it is more properly read व्युष्ट
Capeller Eng
English
व्युष्ट
a.
shone up, grown bright
loc.
व्युषिते at
daybreak.
Yates
English
व्युष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
n.
Dawn, day
con-
sequence.
a. Burned
dawned.
Spoken Sanskrit
English
व्युष्ट - vyuSTa -
adj.
- burnt
व्युष्ट - vyuSTa -
adj.
- dawned
व्युष्ट - vyuSTa -
adj.
- grown bright or clear
व्युष्ट - vyuSTa -
adj.
- one who has passed or spent
व्युष्ट - vyuSTa -
adj.
- become daylight
व्युष्ट - vyuSTa -
m.
- Daybreak personified
व्युष्ट - vyuSTa -
n.
- daybreak
व्युष्ट - vyuSTa -
n.
- fruit
व्युष्ट - vyuSTa -
n.
- result
व्युष्ट - vyuSTa -
adj.
- dawned
सुव्युष्ट - suvyuSTa -
adj.
- beautifully dawned
Wilson
English
व्युष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1 Burned.
2 Dawned, become daylight or dawn.
n.
(-ष्टं)
1 Dawn, break of day.
2 Day.
3 Fruit, consequence.
E.
वि before वस to abide,
aff.
क्त, and changed to उ,
or व्युष to burn, when it is more properly read व्युष्ट.
Apte
English
व्युष्ट [vyuṣṭa], p. p.
Burnt.
Dawned, become day-light.
Become bright or clear
ततो रजन्यां व्युष्टायां प्रभाते$भ्युदिते रवौ
Mb.
* 1.21.1.
Dwelt
सा व्युष्टा रजनीं तत्र पितुर्वेश्मनि भाविनी
Mb.
* 3.69.28.
Passed.
ष्टम् Day-break, dawn
व्युष्टं प्रयाणम्
Śi.*
12.4.
Day.
Fruit, result.
The new year's day on श्रावण
Kau.
A.
2.5.
Apte 1890
English
व्युष्ट p. p. 1 Burnt.
2 Dawned, become day-light.
3 Become bright or clear.
4 Dwelt.
5 Passed.
ष्टं 1 Day-break, dawn
Śi. 12. 4.
2 Day.
3 Fruit, result.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-उष्ट am व्य्-उष्टि. See 2. व्य्-√ उष्.
व्य्-उष्ट b See 2. व्य्-उषित.
1. व्युष्ट
mfn.
(perhaps rather व्य्-उष्ट,
fr.
1. उष्
cf.
above) burnt,
W.
2. व्य्-उ᳡ष्ट
mfn.
dawned, become daylight, grown bright or clear,
ŚBr.
MBh.
&c.
व्य्-उ᳡ष्ट
n.
daybreak,
L.
fruit, result (= फल),
L.
व्य्-उ᳡ष्ट
m.
Daybreak personified (as a son of Kalpa, or as a son of Puṣpārṇa and Doṣā, or as a son of Vibhā-vasu and Uṣas),
BhP.
3. व्य्-उष्ट
mfn.
one who has passed or spent (रजनीम्, a night),
MBh.
(= पर्य्-उषित,
L.
)
Monier Williams 1872
English
व्य्-उष्ट। See under 2. व्य्-उष्।
1. व्युष्ट, अस्, आ, अम्, burnt, (perhaps to be
written व्य्-उष्ट, see above.)
2. व्य्-उष्ट, अस्, आ, अम्, dawned, become day-light
or dawn
become bright or clear
(अम्), n. dawn,
day-break (personified as a son of Kalpa, in which
case to be regarded as masc.), day
fruit, result,
consequence.
3. व्य्-उष्ट, अस्, आ, अम्, dwelt, lodged
passed
one who has passed a night or lodged for a night.
Benfey
English
व्युष्ट व्युष्ट, i. e. the ptcple. of the
pf. pass. of वि- 2. वस्,
I. Dawned.
II.
n.
1. Dawn.
2. Day.
3. Fruit.
Apte Hindi
Hindi
व्युष्ट
भू* क* कृ* - वि + उष् + क्त
जलाया गया
व्युष्ट
भू* क* कृ* - वि + उष् + क्त
"पौफटी, प्रभात"
व्युष्ट
भू* क* कृ* - वि + उष् + क्त
जो उज्ज्वल या स्वच्छ हो
व्युष्ट
भू* क* कृ* - वि + उष् + क्त
बसा हुआ
व्युष्टम्
नपुं*
- -
"पौ फटना, प्रभात"
व्युष्टम्
नपुं*
- -
दिन
व्युष्टम्
नपुं*
- -
फल
L R Vaidya
English
vyuzwa {% (I) a. (f. ष्टा) %} 1. burnt
2. dawned
3. become clear
4. dwelt.
vyuzwa {% (II) n. %} 1. Day
2. daybreak
3. fruit, result.
Bopp
Latin
व्युष्ट v. वस् praef. वि.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
व्युष्ट *n. Tagesanbruch, Kathāk. VI, 79.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
त्रिंशता तैरहोरात्रस्तत्राहर्दिवसो दिनम्
दिवं द्युर्वासरो घस्रः प्रभातं स्यादहर्मुखम् १३८
व्युष्टं विभातं प्रत्यूषं कल्यप्रत्युषसी उषः
काल्यं मध्याह्णस्तु दिवामध्यं मध्यंदिनं सः १३९
-wordlist-
अहोरात्र (पुंक्ली), अहन् (क्ली), दिवस (पुं), दिन (पुंक्ली), दिव (क्ली), द्यु (पुं), वासर (पुं), घस्र (पुं), प्रभात (क्ली), अहर्मुख (क्ली), व्युष्ट (क्ली), विभात (क्ली), प्रत्यूष (पुंक्ली), कल्य (क्ली), प्रत्युषस् (क्ली), उषस् (क्ली), काल्य (क्ली), मध्याह्ण (पुं), दिवामध्य (क्ली), मध्यन्दिन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
दिवसमुख
दिवसमुख, गोसर्ग, प्रातर्, व्युष्ट
दिवसमुखं गोसर्गः प्रातर्व्युष्टं निर्दिष्टम् १११
verse 1.1.1.111
page 0014
पुराणम्
English
व्युष्ट / VYUṢṬA. A King of the dynasty of dhruva. This King was the son of King Puśpārṇa, by his wife prabhā. pradoṣa, niśītha and others were brothers of vyuṣṭa. A son named sarvatejas was born to this King. (bhāgavata, skandha 4).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्युष्टं,
क्ली,
(वि + वस् + क्तः ।) फलम् दिनम् ।प्रभातम् (यथा, माघे १२ ।“व्युष्टं प्रयाणञ्च वियोगवेदनाविदूननारीकमभूत् समन्तदा
”)पर्य्युषितम् इति हेमचन्द्रः
(प्रभातार्थे क्वचित्पुंलिङ्गोऽपि तु दोषायाः पुत्त्रः यथा, भागवते १३ १४ ।“प्रदोषो निशिथो व्युष्ट इति दोषासुतास्त्रयः ।व्युष्टः सुतं पुष्करिण्यां सर्व्वतेजसमादधे
”)
व्युष्टः, त्रि, (वि + वस + क्तः ।) उषितः (यथा, महाभारते ६९ २८ ।“सा व्युष्टा रजनीं तत्र पितुर्वेश्म विभाविनी ।”)दग्धः इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्युष्ट
त्रि०
वि + उष--क्त वा० इडभावः दग्धे पर्युषिते३ प्रभाते फले दिवसे
न०
हेमच०
Stchoupak
French
व्य्-उष्ट-
(३ वस्- véd.) a. v. (nuit) qui s'éclaire
nt. lever du
jour, aube
m.
id., personnifié.