| YouTube Channel

व्यायोगः (vyAyogaH)

 
Apte
English
व्यायोगः [vyāyōgḥ], A kind of dramatic composition in one act
it is thus described by S. D.: ख्यातेतिवृत्तो व्यायोगः स्वल्प- स्त्रीजनसंयुतः हीनो गर्भविमर्षाभ्यां नरैर्बहुभिराश्रितः एकाङ्कश्च भवेद- स्त्रीनिमित्तसमरोदयः कैशिकीवृत्तिरहितः प्रख्यातस्तत्र नायकः राज- र्षिरथ दिव्यो वा भवेद्धीरोद्धतश्च सः हास्यशृङ्गारशान्तेभ्य इतरे$त्राङ्गिनो रसाः 514
cf.
मध्यमव्यायोग of Bhāsa.
Apte 1890
English
व्यायोगः A kind of dramatic composition in one act
it is thus described by S. D.:
ख्यातेतिवृत्तो व्यायोगः स्वल्पस्त्रीजनसंयुतः हीनो गर्भविमर्षाभ्यां नरैर्बहुभिराश्रितः एकांकश्च भवेदस्त्रीनिमित्तसमरोदयः कौशिकीवृत्तिरहितः प्रख्यातस्तत्र नायकः राजर्षिरथ दिव्यो वा भवेद्धीरोद्धतश्च सः हास्यशृंगारशांतेभ्य इतरेऽत्रांगिनो रसाः 514.
Apte Hindi
Hindi
व्यायोगः
पुं*
- वि + + युज् + घञ्
नाठ्यसाहित्य में एक प्रकार का एकांकी नाटक
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यायोगः,
पुं,
(वि + + युज + घञ् ।) दश-विधरूपकान्तर्गतरूपकविशेषः यथा, --“स्यान्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।व्यायोगः समवाकारो विथ्यङ्केहामृगा इति
अभिनेयप्रकाराः स्युर्भाषाः षट् संस्कृतादिकाः
”इति हेमचन्द्रः
(तल्लक्षण यथा, साहित्यदर्पणे ५१४ ।“ख्यातेतिवृत्तो व्यायोगः स्वल्पस्त्रीजनसंयुतः ।हीनो गर्भविमर्षाभ्यां नरैर्ब्बहुभिराश्रितः
एकाङ्कश्च भवेदस्त्रीनिमित्तसमरोदयः ।कौशिकीवृत्तिरहितः प्रख्यातस्तत्र नायकः
राजर्षिरथ दिव्यो वा भवेद्धीरोद्धतश्च सः ।हास्यशृङ्गारशान्तेभ्य इतरेऽत्राङ्गिनो रसाः
”)