| YouTube Channel

व्यायम् (vyAyam)

 
Apte
English
व्यायम् [vyāyam], 1
P.
To strech out, extend.
To struggle, contend, fight.
To try, strive, endeavour.
To sport, dally.
Apte 1890
English
व्यायम् {c1c} P. 1 To stretch out, extend.
2 To struggle, contend, fight.
3 To try, strive, endeavour.
4 To sport, dally.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-आ-√ यम्
P.
 Ā. -यच्छति, °ते, (P. ) to pull or drag or draw asunder, extend,
Lāṭy.
to sport or dally with (loc. ),
Suśr.
Ā. (P. only mc. ) to struggle or contend about (loc. ), fight together, make efforts, strive, endeavour,
TS.
Br.
MBh.
&c.
 :
Caus.
 यामयति, to cause to stretch out or struggle, make great effort or exertion, take exercise (ind.
p.
 -याम्य, having taken exercise),
Mn.
 vii, 216.
Monier Williams 1872
English
व्यायम् व्य्-आ-यम् (वि-आ-), cl. 1. P. -यच्छति
(Ved. and ep. also A. -ते), -यन्तुम्, -यमितुम्, to
draw apart or asunder, stretch or draw out, extend
to drag or tear off (P.)
to struggle or contend about
(loc.), fight together (usually A.)
to make efforts,
strive, endeavour
to sport, dally: Caus. -यमयति or
-यामयति, -यितुम्, to cause to stretch out or struggle,
make great effort or exertion, take exercise.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“व्यय गतौ”@} 2 ‘वित्तत्यागे व्यययति व्ययति व्ययते गतौ।’ 3 इति देवः।
व्यायकः-यिका, व्यायकः-यिका, विव्ययिषकः-षिका, वाव्ययकः-यिका
व्ययिता-त्री, व्याययिता-त्री, विव्ययिषिता-त्री, वाव्ययिता-त्री
व्ययन् 4 -न्ती, व्याययन्-न्ती, विव्ययिषन्-न्ती, वाव्ययन्-न्ती
-- व्ययिष्यन्-न्ती-ती, व्याययिष्यन्-न्ती-ती, विव्ययिषिष्यन्-न्ती-ती
-- व्ययमानः, व्याययमानः, विव्ययिषमाणः, वाव्यय्यमानः
व्ययिष्यमाणः, व्याययिष्यमाणः, विव्ययिषिष्यमाणः, वाव्ययिष्यमाणः
5 व्यत्-व्ययौ-व्ययः
-- -- व्ययितम्-तः, व्यायितम्-तः, विव्ययिषितः, वाव्ययितः-तवान्
व्ययः, प्रव्ययी, व्ययः, विव्ययिषुः, वाव्ययः
व्ययितव्यम्, व्याययितव्यम्, विव्ययिषितव्यम्, वाव्ययितव्यम्
व्ययनीयम्, व्यायनीयम्, विव्ययिषणीयम्, वाव्ययनीयम्
व्याय्यम्, व्याय्यम्, विव्ययिष्यम्, वाव्यय्यम्
व्यय्यमानः, व्याय्यमानः, विव्ययिष्यमाणः, वाव्यय्यमाणः
ईषद्व्ययः-दुर्व्ययः-सुव्ययः
-- -- व्ययः, व्यायः, विव्ययः, वाव्ययः
व्ययितुम्, व्याययितुम्, विव्ययिषितुम्, वाव्ययितुम्
6 7 व्यतिः, व्यायना, विव्ययिषा, वाव्यया
व्ययनम्, व्यायनम्, विव्ययिषणम्, वाव्ययनम्
व्ययित्वा, व्याययित्वा, विव्ययिषित्वा, वाव्ययित्वा
प्रव्यय्य, प्रव्याय्य, प्रविव्ययिष्य, प्रवाव्यय्य
व्ययम् २, व्ययित्वा २, व्यायम् २, व्याययित्वा २, विव्ययिषम् २, विव्ययिषित्वा २, वाव्ययम् २
वाव्ययित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६५५)
02
=>
 (१-भ्वादिः-८८१। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। १५०)
04
=>
 [[C। ‘चाय्या व्ययद्दाशविलोकमेषभ्रेषज्झषा यासदघं स्पशन्ती।।’ धा। का। २-२७।]]
05
=>
 [[४। क्विपि वलिलोपे तुकि रूपमेवम्।]]
06
=>
 [पृष्ठम्१२७२+ २५]
07
=>
 [[१। क्तिनि वलिलोपे रूपमेवम्।]]
Stchoupak
French
व्य्-आ-यम्-
moy. s'efforcer, lutter (pour,
loc.)
caus. id.
s'exercer
°यत- étendu, long, qui va loin, qui vient de loin (ifc.)
fort, robuste, qui dépasse la mesure ordinaire
-अम् extrêmement
-त्व- nt. force (corporelle)
°याम्य (v. l. °यम्य-) ayant fait des
exercices.
व्यायत-पातम् abs. de façon à blesser profondément ou en arrivant.
de loin (?).
°पातिन्- a. qui vole ou court loin.
°संप्रहार- a. qui maintient une lutte prolongée.
व्यायतोद्यम-
m.
 grande élévation.