| YouTube Channel

व्यपदेशः (vyapadezaH)

 
Apte
English
व्यपदेशः [vyapadēśḥ], 1 Representation, information, notice
अलं वै व्यपदेशेन धनुरायच्छ राघव
Mb.
 * 3.99.49.
Designation by name, naming.
A name, an appellation, a title
एवं व्यपदेशभाजः
U.*
 6.
A family, race
अथ को$स्य व्यपदेशः
Ś.*
 7
व्यपदेशमाविलयितुं किमीहसे जनमिमं च पातयितुम्
Ś.*
 5.21.
Fame, reputation, renown
also in adjectival senses
व्यपदेशकुले जाताः पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः
Rām.*
 4.64.21.
Ms.*
 7 168.
A trick, pretext, excuse, device
भारतव्यपदेशेन ह्याम्नायार्थश्च दर्शितः
Bhāg.*
 1.4.29.
Fraud, craft.
Concealment, dissimulation
Māl.
 7.
Apte 1890
English
व्यपदेशः 1 Representation, information, notice.
2 Designation by name, naming.
3 A name, an appellation, a title
एवंव्यपदेशभाजः U. 6.
4 A family, race
अथ कोस्य व्यपदेशः Ś. 7
व्यपदेशमाविलयितुं किमीहसे जनमिमं च पातयितुं Ś. 5. 21.
5 Fame, reputation, renown.
6 A trick, pretext, excuse, device.
7 Fraud, craft.
8 Concealment, dissimulation
Mal. {7}
Apte Hindi
Hindi
व्यपदेशः
पुं*
 - वि + अप + दिश् + घञ्
" निरूपण, सन्देश, सूचना"
व्यपदेशः
पुं*
 - वि + अप + दिश् + घञ्
"नामकरण, नाम रखना"
व्यपदेशः
पुं*
 - वि + अप + दिश् + घञ्
"नाम, अभिधान, उपाधि"
व्यपदेशः
पुं*
 - वि + अप + दिश् + घञ्
"कीर्ति, यश, प्रसिद्धि"
व्यपदेशः
पुं*
 - वि + अप + दिश् + घञ्
"चाल, बहाना, दाँव, उपाय"
व्यपदेशः
पुं*
 - वि + अप + दिश् + घञ्
"जालसाजी, चालाकी"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उत्तरम्, प्रत्युत्तरम्, व्यपदेशः
noun
अभियुक्तस्य स्वनिर्दोषतायाः प्रमाणभूतस्य समाधानवचनस्य क्रिया।
"तैः रक्षणप्रस्तुतैः अवसरः न लब्धः।"
Synonyms:
 प्रतिनिधित्वम्, व्यपदेशः
noun
कस्यचित् प्रतिनिधिरूपेण कार्यम्।
"अहं प्रतिनिधित्वं कर्तुं न शक्नोमि।"
Synonyms:
 निरीक्षणम्, अन्वीक्षणम्, व्यपदेशः, अवेक्षणम्, अवेक्षा, आलोचनम्
noun
सावधानचित्तेन अवलोकनम्।
"विद्यार्थिनः प्रयोगशालायाः अन्वीक्षणं कुर्वन्ति।"
Synonyms:
 अपदेशः, व्यपदेशः, छलम्, मिथ्याहेतुः, पर्युपासनम्
noun
स्वरक्षणार्थम् अथवा किञ्चित् प्रमाणयितुम् प्रवृत्ता असत्या कृतिः।
"सः शिरोवेदनायाः अपदेशेन विद्यालयं न अगच्छत्।"
Synonyms:
 अपदेशः, व्यपदेशः, छद्म, उपधिः, कपटम्, छलम्, कूटः, कूटम्, व्याजः, लक्ष्यम्
noun
कञ्चित् वञ्चयितुं धार्यमाणं रूपम् अथवा क्रियमाणं कार्यम्।
"सः पीडितस्य अपदेशं करोति।"
Synonyms:
 शाठ्यम्, उपायः, अपदेशः, व्यपदेशः, छलः, क्लृप्तिः
noun
कार्यपूर्त्यर्थे येनकेन प्रकारेण कृता कृतिः शठस्य भावो वा।
"तस्य शाठ्यं न ज्ञातं मया। / शठं प्रति शाठ्यम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यपदेशः,
पुं,
 (वि + अप + दिश + घञ् ।) कपटः ।इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, साहित्यदर्पणे । ३ ।१५५ ।“कपि कुन्तलसंव्यानसंयमव्यपदेशतः ।बाहुमूलं स्तनौ नाभिपङ्कजं दर्शयेत् स्फुटम् ॥
”)नाम । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
वाक्यविशेषः ।यथा, --“व्याजेनात्माभिलाषोक्तिर्व्यपदेश इतीर्य्यते ॥
”इत्युज्ज्वलनीलमणिः ॥