व्यथ् (vyath)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishव्यथ् [vyath], 1 Ā. (व्यथते, व्यथित)
To be sorry, to be pained, vexed or afflicted, be agitated or disquieted
विश्वंभरापि नाम व्यथते इति जितमपत्यस्नेहेन 7
न विव्यथे तस्य मनः 1.2, 24.
To be disturbed, be ruffled or agitated
व्यथितसिन्धुमनीरशनैः शनैः 5.11.
To tremble
येषां न वृत्तं व्यथते न योनिश्चित्तप्रसादेन चरन्ति धर्मम् * 5.36.24.
To be afraid.
To dry, become dry. (व्यथयति-ते)
To pain, distress, vex, annoy
तथा वृत्तं पापैर्व्यथयति यथा क्षालितमपि 1.28.
To frustrate, mar.
To frighten, terrify.
To lead or turn away. -With प्र to be excessively vexed
दृष्ट्वाद्भुतं रूपमिदं तवोग्रं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् 11.2, 45.
Apte 1890
Englishव्यथ् {c1c} A. (व्यथते, व्यथित) 1 To be sorry, to be pained, vexed or afflicted, be agitated or disquieted
विश्वंभरापि नाम व्यथते इति जितमपत्यस्नेहेन U. 7
न विव्यथे तस्य मनः Ki. 1. 2, 24.
2 To be disturbed, be ruffled or agitated
व्यथितसिंधुमनीरशनैः शनैः Ki. 5. 11.
3 To tremble.
4 To be afraid.
5 To dry, become dry.
Caus. (व्यथयति-ते) 1 To pain, distress, vex, annoy
U. 1. 28.
2 To frustrate, mar.
3 To frighten, terrify.
4 To lead or turn away.
WITH प्र to be excessively vexed
Bg. 11. 20.
Monier Williams Cologne
Englishव्यथ् 1. Ā. (Dhātup. xix, 2) व्य॑थते (ep. also °ति
pf. विव्यथे, 3. °थुः,
व्यथिषि,
Subj. व्यथिषत्,
fut. व्यथिता, °थिष्यते
व्यथितुम्, ib., व्यथिष्यै),
to tremble, waver, go astray, come to naught, fail, (with to be deprived of, lose
with चरित्र-तस्, to abandon the path of virtue)
to fall (on the ground), vii, 84 (‘to be dried up’, )
to cease, become ineffective (as poison),
to be agitated or disturbed in mind, be restless or sorrowful or unhappy,
to be afraid of (gen. ), व्यथ॑यति (aor. विव्यथस्,
व्यथयीस्, ),
to cause to tremble or fall,
to cause to swerve from (abl. ),
to disquiet, frighten, agitate, pain, afflict,
:
of व्यथ्यते, to be set in restless motion, :
विव्यथिषते :
वाव्यथ्यते, वाव्यत्ति, ib.
Monier Williams 1872
Englishव्यथ् व्यथ्, cl. 1. A. व्यथते (ep. also
P. -ति), विव्यथे, व्यथिष्यते, अव्य-
थिष्ट (Ved. व्यथिषत्), व्यथितुम् (Ved. Inf.
व्यथिष्यै), to tremble, be agitated or disquieted
or afflicted
to suffer pain, be sorrowful or unhappy
or vexed, fall into misfortune
to be afraid of, fear
(with abl.)
to suffer
to dry, become dry: Pass.
व्यथ्यते: Caus. व्यथयति, -यितुम्, Aor. अविव्य-
थत्, to disquiet, pain, afflict, make uneasy
to destroy,
baffle
to frighten
to lead or turn away: Desid.
विव्यथिषते: Intens. वाव्यथ्यते, वाव्यत्ति
[cf.
Goth. vithon
(perhaps also) Gr. ὄθη, ὄθομαι, ὠθέω,
ἐνοσί-χθων, ἔννοσις.]
Macdonell
Englishव्यथ् VYATH, Ⅰ. Ā. (P. metr.) vyátha, 🞄waver, rock, reel, stumble, suffer harm, 🞄(mostly V.)
tremble (E.)
be counteracted 🞄(poison, C.)
be disquieted, agitated, or afflicted, 🞄suffer pain (V., C.)
be afraid of any one 🞄(g.
E.): pp. vyathita, tottering
changed 🞄(complexion)
disquieted, agitated, afflicted, 🞄troubled, distressed, despondent
cs. vyatháya, P. cause to waver or go wrong
divert from 🞄(ab.)
disquiet, distress, vex, pain. pra, tremble, 🞄be frightened or distressed: pp. affrighted. 🞄vi, pp. greatly discomposed or agitated.
Benfey
Englishव्यथ् व्यथ्, i. 1, Ātm. (in epic
poetry also Par., MBh. 4, 1453),
1. To
tremble, MBh. 8, 4693.
2. To be dis-
quieted or afflicted, MBh. 2, 1801.
3.
To fear, MBh. 3, 717.
4. To suffer
pain, ib. 3, 2675.
5. To dry (Sch.),
Man. 7, 84. Ptcple. of the pf. pass.
व्यथित।
1. Alarmed, frightened,
Rām. 3, 53, 61.
2. Afflicted, Ṛt. 6,
18.
3. Disturbed, Kir. 5, 11
Daśak.
in Chr. 193, 1 (changed).
4. Pained,
Pañc. 69, 2. Caus.
1. To make un-
easy, Bhag. 2, 15
to afflict, Pañc.
ii. d. 103.
2. To frighten, MBh.
3, 16418.
3. To lead away from,
Bhaṭṭ. 10, 36. -- With the prep. प्र प्र,
1. To be afflicted, Rām. 2, 18, 41.
2.
To be frightened, Bhag. 11, 20
to
fear (or to tremble), with gen. , MBh.
5, 4564. प्रव्यथित, Very anxious, Da-
śak. in Chr. 194, 7. -- With संप्र सम्प्र,
संप्रव्यथित, Frightened, Rām. 1, 38,
16. -- Cf. Goth. vithon, To shake
pro-
bably ὄθη, ὄθομαι, ὠθέω, ἐνοσί-χθων, ἔννοσις.
Apte Hindi
Hindiव्यथ्
"भ्वा* आ* , " - -
"शोकान्वित होना, पीडित होना, कष्टग्रस्त होना, विक्षुब्ध या अशांत होना"
व्यथ्
"भ्वा* आ* , " - -
"आन्दोलित होना, दोलायमान होना"
व्यथ्
"भ्वा* आ* , " - -
कांपना
व्यथ्
"भ्वा* आ* , " - -
भयभीत होना
व्यथ्
"भ्वा* आ* , " - -
"सूखना, शुष्क होना"
व्यथ्
"भ्वा* उभ*, प्रेर* , " - -
"पीडा देना, कष्ट देना, नाराज करना, दुःखी करना"
L R Vaidya
EnglishBopp
Latinव्यथ् 1. A. interdum P. (praet. redupl. विव्यथे, v. gr. 456^a).
दुःखभयचलने) agitari, commoveri, perturbari do-
lore vel timore. N. 16. 21.: इमाम्…दृष्ट्वा ममा ऽपि व्य-
थते मनः
22. 23.: हृदयं व्यथितञ्चा "सीत्
12. 118.:
त्वान् दृष्ट्वा व्यथिताः स्मे ऽह
SA. 5. 46.: सन्तो न
सीदन्ति न व्यथन्ते
A. 7. 12.: ततो मे व्यथितम् म-
नः
BH. 11. 34.: मा व्यथिष्ठा युध्यस्व
14. 2.: प्रलये
न व्यथन्ति
MAH. 3. 717.: वृष्णयो भग्नसङ्कल्पा वि-
व्यथुः (v. gr. 456^a).). -- Caus. agitare, commovere, per-
turbare. BH. 2. 15.: यं हि न व्यथयन्त्य् एते…सो ऽमृ-
तत्वाय कल्पते. (Cf. मन्थ्, मथ्, ratione habitâ, litte-
ras m et v facile inter se mutari
goth. withô commoveo,
agito
de lat. quatio v. पुथ्, कुन्थ्.)
c. प्र i. q. simpl. BH. 11. 45.: भयेन प्रव्यथितम् मनो मे
11. 20. 23. 24. - R. Schl. II. 18. 41.: प्रविव्यथे राजा.
c. प्र praef. सम् id. R. Schl. I. 38. 16.
Lanman
EnglishKridanta Forms
Sanskritव्यथ् (व्य꣡थँ॒ भयसञ्चलनयोः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = व्यथनम्
अनीयर् = व्यथनीयः - व्यथनीया
ण्वुल् = व्यथकः - व्यथिका
तुमुँन् = व्यथितुम्
तव्य = व्यथितव्यः - व्यथितव्या
तृच् = व्यथिता - व्यथित्री
क्त्वा = व्यथित्वा
ल्यप् = प्रव्यथ्य
क्तवतुँ = व्यथितवान् - व्यथितवती
क्त = व्यथितः - व्यथिता
शानच् = व्यथमानः - व्यथमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit व्यथ्
व्यथ
भय-सञ्चलनयोः
भ्वादिः
अकर्मकः
सेट्
आत्मनेपदी
व्यथते
घटादिः, षित्
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit बाध्, व्यथ्, द्रुह्, पीडय, दु
अभिघातेन पीडनानुकूलः व्यापारः।
"शीलाम् अभिहत्य उद्भूता शिरोवेदना माम् अबाधत।"
व्यथ्, पीड्, क्लिश्, बाध्, दुःखय, संतप्, खिद्
मनसि दुःखस्य अनुभवनानुकूलः व्यापारः।
"भवतां कार्यैः अहम् अतीव व्यथे।"
व्यथ्
विशिष्य रुजायाः सततं पीडनानुकूलः व्यापारः।
"मम पादस्य रुजा व्यथते।"
व्यथ्, परिव्यथ्, प्रव्यथ्, व्याकुलय
मनसः उद्विग्नानुकूलः व्यापारः।
"सा लघुना अपि कष्टेन व्यथते।"
Capeller
GermanGrassman
GermanBurnouf
FrenchStchoupak
Frenchव्यथ्-
{%vyathati -te
vivyathe vivyathuḥ
%} (व्यथिषि
व्यथिष्ठास्)
व्यथयति (व्यथ्यते)
व्यथित- -- trembler,
tressaillir, fléchir, chanceler, perdre pied
moy. être agité, tourmenté,
souffrir
être effrayé (de, gén. )
se dessécher (dit d'une oblation)
caus.
faire trembler, etc.
tourmenter, affliger, faire souffrir, agiter, troubler,
effrayer
a. v. tremblant, tressaillant, branlant, bouleversé
affligé,
peiné, agité, endolori
changé.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
