| YouTube Channel

व्यङ्ग (vyaGga)

 
शब्दसागरः
English
व्यङ्ग
mfn.
(-ङ्गः-ङ्गी-ङ्गं)
1. Deformed, lame.
2. Bodiless.
3. Ill-arranged.
m.
(-ङ्गः)
1. A frog.
2. A cripple.
3. Discoloration of the face, dark
spots on the cheek.
E.
वि depreciative, &c., अङ्ग body.
Capeller Eng
English
1 व्य॑ङ्ग
a.
spotted
m.
spot, stain (lit. &
fig.
).
2 व्य॑ङ्ग
a.
limbless, mutilated, crippled
abstr.
°ता†
f.
Yates
English
व्यङ्ग (ङ्गः-ङ्गा-ङ्गं)
m.
A frog
a crip-
ple
dark spots on the face.
a.
Deformed, disfigured.
Spoken Sanskrit
English
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- ill-arranged
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- spotted
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- crippled
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- lame
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- without limbs
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- deficient in limb
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- lamed
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- deformed
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- limbless
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- having no wheels
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- speckled
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- bodiless
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
- cripple
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
- freckles in the face
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
- frog
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
- blemish
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
- stain
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
- blot
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
- steel
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
n.
- kind of cat's eye
व्यङ्ग - vyaGga -
m.
- freckles in the face
व्यपगततिलकगात्रता - vyapagatatilakagAtratA -
f.
- having limbs free from freckles
Wilson
English
व्यङ्ग
mfn.
(-ङ्गः-ङ्गी-ङ्गं)
1 Deformed, lame.
2 Bodiless.
3 Ill-arranged.
m.
(-ङ्गः)
1 A frog.
2 A cripple.
3 Discoloration of the face, dark spots on the cheek.
E.
वि depreciative, &c., अङ्ग body.
Apte
English
व्यङ्ग [vyaṅga],
a.
[विगतमङ्गं यस्य]
Bodiless.
Wanting a limb, deformed, mutilated, maimed, crippled.
Illarranged.
Lame.
Having no wheels.
ङ्गः A cripple.
A frog.
Dark spots on the cheek
क्रोधायासप्रकुपितो वायुः पित्तेन संयुतः मुखमागत्य सहसा मण्डलं विसृजत्यतः नीरूजं तनुकं श्यावं मुखे व्यङ्गं तमादिशेत् Mādh.
N.
Steel.
Comp.
-अर्थः suggested or implied sense
cf.
व्यङ्ग्य.
Apte 1890
English
व्यंग a. [विगतमंगं यस्य] 1 Bodiless.
2 Wanting a limb, deformed, mutilated, maimed, crippled.
3 Illarranged.
4 Lame.
गः 1 A cripple.
2 A frog.
3 Dark spots on the cheek.
Comp.
अर्थः suggested or implied sense
cf व्यंग्य.
Monier Williams Cologne
English
व्य्—अङ्ग a, see
p.
1029, cols. 1, 3.
1. व्य्-अ᳡ङ्ग mf(आ)n. (for 2. see col. 3) without limbs, limbless, deficient in limb, deformed, crippled,
AV.
Mn.
MBh.
&c.
having no wheels,
BhP.
lamed, lame,
MW.
bodiless, ib.
ill-arranged, ib.
व्य्-अ॑ङ्ग
m.
a cripple, ib.
व्य्-अ॑ङ्ग
m.
or
n.
a kind of cat's eye (a precious stone),
L.
व्य्-अ᳡ङ्ग (n. , w.r. for त्र्य्-अङ्ग, tripartite army,
MBh.
)
2. व्य्-अ᳡ङ्ग
mfn.
(for 1. see col. 1) spotted, speckled,
AV.
व्य्-अ᳡ङ्ग
m.
freckles in the face,
Suśr.
a blot, blemish, stain,
Hariv.
a frog,
L.
steel,
L.
Monier Williams 1872
English
व्यङ्ग व्य्-अङ्ग, अस्, आ, अम्, limbless, de-
formed, mutilated
lamed, lame
bodiless
ill-
arranged
(अस्), m. a cripple
a frog
discoloration
of the face, dark spots on the cheek.
—व्यङ्ग-
त्व, अम्, n. mutilation
the state of a cripple,
maimedness.
—व्यङ्गार्थ (°ग-अर्°), अस्, m. (in
rhetoric) suggested sense or meaning.
Macdonell
English
व्यङ्ग vi‿aṅga,
a.
deficient in limb, crippled: 🞄-tā,
f.
deficiency of limb, crippled condition
🞄mutilation.
Benfey
English
व्यङ्ग व्यङ्ग, i. e. वि-अङ्ग,
I.
adj.
1.
Deformed, mutilated, MBh. 1, 1089.
2. Lamed.
3. Bodiless.
4. Ill-arranged.
II.
m.
1. A cripple.
2. A frog.
3.
Discoloration of the face, dark spots
on the cheek.
--
Comp.
अ-,
adj.
having
no defect, Man. 3, 10
sound, Pañc.
184, 23.
Apte Hindi
Hindi
व्यङ्ग
वि* - विगतं वा अङ्ग यस्य -प्रा* ब*
देहहीन
व्यङ्ग
वि* - विगतं वा अङ्ग यस्य -प्रा* ब*
"अङ्गहीन, विरूप, विकलाङ्ग, अपाहज, लुञ्जा"
व्यङ्गः
पुं*
- -
लुञ्जा
व्यङ्गः
पुं*
- -
मेंढक
व्यङ्गः
पुं*
- -
गाल पर पड़े काले धब्बे
व्यङ्गः
"पुं* , प्रा*ब*" - -
इस्पात
L R Vaidya
English
vyaMga {% (I) a. (f. गा) %} 1. Deformed, mutilated, wanting a limb
2. bodiless.
vyaMga {% (II) m. %} 1. A frog
2. a cripple
3. dark spots on the cheek.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
विकलाङ्ग, विकल, छिनाङ्ग, हीनाङ्ग, लूनाङ्ग, खण्डिताङ्ग, व्यङ्ग, अपाङ्ग, अङ्गविकल, अङ्गहीन
adjective
यस्य शरीरावयवे विकृतिः जाता।
"विकलाङ्गानां मनुष्याणां सहाय्यं करणीयम्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मण्डूके हरिशालूरप्लवभेकप्लवंगमाः
वर्षाभूः प्लवगः शालुरजिह्वव्यङ्गदर्दुराः १३५४
स्थले नरादयो ये तु ते जले जलपूर्वकाः
-wordlist-
मण्डूक (पुं), हरि (पुं), शालूर (पुं), प्लव (पुं), भेक (पुं), प्लवङ्गम (पुं), वर्षाभू (पुं), प्लवग (पुं), शालु (पुं), अजिह्व (पुं), व्यङ्ग (पुं), दर्दुर (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यङ्गः,
पुं,
(विकृतानि अङ्गानि यस्य ।) भेकः ।इति मेदिनी
(विकृतानि अङ्गानि यस्मात् ।)मुखरोगविशेषः तस्य लक्षणं यथा, --“क्रोधायासप्रकुपितो वायुः पित्तेन संयुतः ।मुखमागम्य सहसा मण्डलं विसृजत्यतः ।नीरुजं तनुकं श्यावं मुखे व्यङ्गं तमादिशेत्
”इति माधवकरः
*
तस्य चिकित्सा ।“वटाङ्कुरा मसूराश्च प्रलेपाद्ब्यङ्गनाशनः ।व्यङ्गे मञ्जिष्ठया लेपः प्रशस्तो मधुयुक्तया
अथवा लेपनं शस्तं शशस्य रुधिरेण ।जातीफलस्य लेपस्तु हरेद्व्यङ्गञ्च नीलिकाम्
वटस्य पाण्डुपत्राणि मालती रक्तचन्दनम् ।कुष्ठं कालीयकं लोध्रं एभिर्ल्लेपं प्रयोजयेत्
”इति भावप्रकाशः
(त्रि, विगतं अङ्गं यस्य ।) हीनाङ्गः इतिमेदिनी
(यथा, महाभारते १६ २० ।“यद्येनमपि मातस्त्वं मामिवाण्डविभेदनात् ।न करिष्यस्यनङ्गं वा व्यङ्गं वापि यशस्विनम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्यङ्ग
न०
विगतं विकलं वाङ्गं प्रादि कर्म० विकलाङ्गे विग-तमङ्गं यस्य अङ्गहीने
त्रि०
भेके पुंस्त्री० मेदि०स्त्रियां ङीष् मुखरोगभेदे तन्निदानादि माधवनिदानेउक्तं यथा “क्रोधायासप्रकुपितो वायुः पित्तेन संयुतः ।मुखमागम्य सहसा मण्डलं विसृजत्यतः नीरुजंतनुकं श्यावं मुखे व्यङ्गं तमादिशेत्”
Capeller
German
1. व्यङ्ग flecking
m.
Fleck, Schandfleck.
2. व्य॑ङ्ग enstellt, krüppelhaft. Abstr. व्यङ्गता
f.
Burnouf
French
व्यङ्ग व्यङ्ग
m.
(अङ्ग) homme estropié.
Grenouille.
Taches de rousseur, (? व्यङ्क).
Stchoupak
French
व्य्-अङ्ग-
a. aux membres difformes, à qui il manque un membre, mutilé
(char) sans roues
-ता- (var. -इता-)
f.
mutilation, infirmité
-ई-कृ- mutiler
°अङ्गयति dén. id.
°अङ्गित- a. v. mutilé
°अङ्गिन्- a. id.
°भूत-
m.
souillure (fig.).
व्यङ्गितेक्षण- a. borgne.