वैश्वदेव (vaizvadeva)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वैश्वदेव mfn.
   (-वः-वी-वं)
	 1. Sacred or dedicated to the Viśwadevas, 
offered to them,  relating to them,  &c.
	 2. Relating to all divinities.
n.
  (-वं) Offering to all the divinities.
	 f.
  (-वी) Species of the Panktī
metre.
 E.
  विश्वदेव,  and अण् aff.
  

Capeller Eng

English

 वैश्वदेव॑ (f.  ई॑) & °देविक a.
  = वैश्व adj. 

Yates

English

 वैश्व-देव (वः-वी-वं)
a. Of all divi-
nities,  or of the
Vishwadevas. n.
 
An offering to them. 
f.
  Name
of a metre.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   वैश्वदेव  vaizvadeva  adj.
   relating or sacred to all the gods or to the vizve devAH  
   वैश्वदेव  vaizvadeva  m.
   8th day of the 2nd half of the month mAgha   
   वैश्वदेव  vaizvadeva  m.
   particular ekAha  
   वैश्वदेव  vaizvadeva  m.
   kind of metre   
   वैश्वदेव  vaizvadeva  n.
   first parvan of the cAturmAsya  
   वैश्वदेव  vaizvadeva  n.
   particular zastra   
   वैश्वदेव  vaizvadeva  n.
   nakSatra uttarASADhA     
            

 
   वैश्वदेव  vaizvadeva n.
   particular zastra  
   स्तुतशस्त्र  stutazastra n.
   stotra and zastra   
   शस्  zas  adj.
   taddhita affix zas   
   शस्त्रवत्  zastravat adj.
   accompanied by a zastra   
   लौहशास्त्र  lauhazAstra n.
   zastra treating of metals  
   उक्थंवाच्  ukthaMvAc f.
   particular part of a zastra   
   उक्थवीर्य  ukthavIrya n.
   particular part of a zastra  
   यावच्छस्त्रम्  yAvacchastram ind.
   as far as the zastra extends   
   सस्तुतशस्त्र  sastutazastra adj.
   joined with a stotra and zastra  
   उक्थदोह  ukthadoha m.
   particular final part of a zastra   
   शिल्प  zilpa n.
   particular kind of zastra or hymn  
   शस्य  zasya adj.
   to be recited or treated as a zastra   
   उक्थसम्पद्  ukthasampad f.
   particular concluding verse of a zastra  
   स्तुतशस्त्रवत्  stutazastravat adj.
   joined or connected with stotra and zastra   
   अष्टदिश्  aSTadiz f.
   zas the eight cardinal points of the compass collectively  
   उक्थ  uktha n.
   kind of recitation or certain recited verses forming a subdivision of the zastras     
            

Wilson

English

 वैश्वदेव
mfn.
   (-वः-वी-वं)
1 Sacred or dedicated to the Viśvadevas. offered to them,  relating to
them,  &c.
2 Relating to all divinities.
n.
  (-वं) Offering to all the divinities.
f.
 
(-वी) Species of the Paṅkti metre.
E.
  विश्वदेव,  and अण् aff.
  

Apte

English

वैश्वदेव [vaiśvadēva],  a.
  (-वी f.
 )

Belonging to the Viśvedevas,  q. v. 
 Mb.
 *  12.31.8. -वम् [विश्वेभ्यो देवेभ्यो देयो बलिः अण्]

An offering made to the Viśvedevas.

An offering to all deities (made by presenting oblations to fire before meals). -वी The eighth day of the second half of Māgha. 

Apte 1890

English

 वैश्वदेव a. (वी f.) Belonging to the Viśvedevas,  q. v. 
वं [विश्वेभ्यो देवेभ्यो देयो बलिः अण्] 1 An offering made to the Viśvedevas. 
2 An offering to all deities (made by presenting oblations to fire before meals). 
वी The eighth day of the second half of Māgha. 

Monier Williams Cologne

English

 वैश्वदेव॑ mf(ई)n.  (fr.  विश्व-देव) relating or sacred to all the gods or to the Viśve Devāḥ,  VS.
  &c.
   &c.
  

 वैश्वदेव॑ m.
  a partic.  Graha or Soma-vessel,  VS.
 
 ŚBr.
  

 a partic.  Ekāha,  ŚāṅkhŚr.
  

 वैश्वदेव॑ n.
  a partic.  Śastra,  AitBr.
  

 the first Parvan of the Cāturmāsya,  TBr.
  
 ŚBr.

 (exceptionally m.
 ) N.
  of a partic.  religious ceremony which ought to be performed morning and evening and especially before the midday meal (it consists in homage paid to the Viśve Devāḥ followed by the बलि-हरण or offering of small portions of cooked food to all the gods who give the food and especially to the god of fire who cooks the food and bears the offering to heaven),  Āpast.
 
 Mn.
   &c.
   (cf.   RTL.
   417)

 N.
  of partic.  verses or formulas,  TBr.
  
 ŚBr.
  

 of various Sāmans,  ĀrṣBr. 

 the Nakṣatra Uttarāṣāḍhā (cf.   under वैश्व),  VarBṛS.
 

Monier Williams 1872

English

 वैश्वदेव वैश्वदेव,  अस्,  ई,  अम् (fr. विश्व-
देव),  belonging or dedicated to the Viśva-devas or
Viśve-devāḥ,  (वैश्वदेवो लोकः,  the world of the
Viśva-devas,  Manu IV. 183)
 offered to the Viśva-
devas
 relating to all the divinities
 (अम्),  n. an
offering or sacrifice to the Viśva-devas
 an offering
to all deities (said to be performed by casting a little
food into fire before a meal)
 (ई),  f. the eighth
day of the second half of the month Māgha
 a
species of the Paṅkti metre.
—वैश्वदेव-कर्मन्, 
अ,  n. an oblation to the Viśva-devas
 an offering to
the deities collectively.
—वैश्वदेव-होम,  अम्, 
n. oblation to the Viśva-devas.

Macdonell

English

 वैश्वदेव vaiśvadevá,  a.
  (ī́) belonging,  sacred 🞄etc. to all the gods or to the Viśvedevās
 n.
  🞄a certain Śastra (Br.,  S.)
 a king of Śrāddha,  🞄offering made by the householder morning 🞄and evening to the Viśvedevās (C.): i-ka,  🞄a.  belonging,  sacred etc. to the Viśvedevās
 🞄suitable for the Śrāddha for all the gods.

Benfey

English

 वैश्वदेव वैश्वदेव,  i. e. विश्व-देव
+ अ, 
 I. adj.
 
 1. Relating to the Viśva-
devas,  Man.  4,  183
 dedicated or sacred
to them. 
 2. Relating to all divinities.
 II. n.
  Offering or sacrifice to all
the divinities,  Man.  3,  83,  84
 Pañc.
iv. d. 2.

Apte Hindi

Hindi

वैश्वदेव
वि* - विश्वदेव + अण्
विश्वेदेवों  से सम्बन्ध रखने वाला

वैश्वदेवम्
नपुं*
   - -
विश्वेदेवों को प्रस्तुत किया गया उपहार

वैश्वदेवम्
नपुं*
   - -
सभी देवताओं को भेंट  (भोजन करने से पूर्व विश्वदेव यज्ञ में आहुति देकर)

L R Vaidya

English

 vESvadeva {% m. %} An offering made to the Viśvedevas.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 वैश्वदेव śr. B. 1,  236. Oppert II,  4174. Peters. 3,  389.

 वैश्वदेव śr. Stein 19.

 वैश्वदेव dh. AK 98. IL. Lz. 666.

Indian Epigraphical Glossary

English

 vaiśvadeva (EI 10,  14,  23
 CII 3,  4),  offerings to gods
one of the five mahāyajñas
 sometimes called vaiśvānara.

Mahabharata

English

Vaiśvadeva,  adj. (“belonging to the Viśvadevas”). § 677 (Mokshadh.): XII,  244,  8871 (sc. loke).--§ 704 (do.): XII,  302,  11105 (vishayān).--§ 746 (Ānuśāsanik.): XIII,  60,  3060 (tṛtīyaṃ savanaṃ)
 79,  3775 (sthānaṃ,  C. has by error Vaiśyaº).--§ 778b (Saṃvartta-Maruttīya): XIV,  10,  †285 (ukshāṇaṃ).--§ 782g (Guruśishyasaṃv.): XIV,  42,  1129 (vāc).--Do.^2,  subst. neutr. (do.),  name of a certain offering. § 309 (Āraṇyakap.): III,  2,  105.--§ 327 (Draupadīparitāpav.): III,  30,  1130.--§ 732 (Ānuśāsanik.): XIII,  22,  1553.--§ 753 (do.): XIII,  97,  4659,  4660,  4667,  4673.

पुराणम्

English

वैश्वदेवम् / VAIŚVADEVA(M). A sacrifice. It is mentioned in devī bhāgavata,  skandha 11,  that a brahmin should perform this sacrifice to protect himself from hurts caused by oven,  threshing stone,  axe,  cutting knife,  and other weapons. This sacrifice could be performed in a cavity for kindling fire on the floor besmeared with cowdung and mud. It should not be done in an ordinary oven meant for cooking,  in iron oven,  in earthernware or on ordinary floor. As all the deities are having faces of fire,  the sacrificial fire should not be kindled by fanning the flame with hand,  winnow,  hide of black antelope or cloth. By fanning the flame with cloth,  the sacrificer will contract disease
 by winnowing he would sustain loss of wealth
 and death,  by fanning with hand. Plums,  fruits,  roots,  curd,  ghee etc. could be used as burnt offerings. When these are not available,  firewood,  roots of herbs,  grass etc. could be used instead. Things to be offered as burnt-offerings should be purified,  first by sprinkling ghee on them. In the absence of ghee,  milk,  curd and water may be used. Using things which are unfit as burnt-offerings will invite bad results.
In vaiśvadeva-sacrifice,  half-burnt firewood used in cooking,  should never be used. So also salts of any kind. After finishing vaiśvadeva,  Gogrāsa (giving rice to cow) also should be done.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वैश्वदेवः,  पुं,
   (विश्वदेवस्यायम् । विश्वदेव + अण् ।)विश्वदेवसम्बन्धिहोमादिः । यथा,  --ब्रह्मोवाच ।“वैश्वदेवं प्रवक्ष्यामि होमलक्षणमुत्तमम् ।पर्य्युक्षणमग्निं पर्य्युक्ष्य । क्रव्यादमग्निं प्रहिणोमिदूरं यमराज्यं गच्छतु रिप्रवाहः । इहैवाय-मितरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन् ।ओँ पावक वैश्वानर इदमासनम् । अवनीगर्भ-संस्कृतः तेजोरूपो महाब्रह्मन्नमुहूर्त्तास्त्रिषुवैश्वानरं प्रतिबोधयामि । वैश्वानरोऽत्र उभयंप्रायातु परावतः । अग्निर्नः मुष्णतीरुपपृष्टेदिवि पृष्टोऽग्निः पृथिव्यां पृष्टो विश्वा ओषधी-राविवेश । वैश्वानरः सहसा पृष्टोऽग्निः सवोऽग्निः खं दिवा सर्व्वस्मात्तु नक्तं ओँ प्रजापतयेस्वाहा । सोमाय स्वाहा । बृहस्पतये स्वाहा ।अग्नीषोमाभ्यां स्वाहा । इन्द्राग्नीभ्यां स्वाहा ।द्यावापृथिवीभ्यां स्वाहा । धन्वन्तरये स्वाहा ।इन्द्राय स्वाहा । विश्वेभ्यो देवेभ्यः स्वाहाभूः स्वाहा । भुवः स्वाहा । स्वः स्वाहा । भूर्भुवस्वः स्वाहा । देवकृतस्यैनसोऽवयजनमसिस्वाहा । मनुष्यकृतस्यैनसोऽवयजनमसि स्वाहा ।पितृकृतस्यैनसोऽवयजनमसि स्वाहा । आत्म-कृतस्यैनसोऽवयजनमसि स्वाहा । एनस एनसो-ऽवयजनमसि स्वाहा । यच्चाह मे विद्वांश्चकारयच्चाविद्वांस्तस्य सर्व्वस्यैनसोऽवयजनमसिस्वाहा । अग्नये स्विष्टिकृते स्वाहा । सूर्य्यायस्वाहा । प्रजापतये स्वाहा । वनस्पतये स्वाहा ।अद्भ्यः स्वाहा । ओषधिवनष्पतिभ्यः स्वाहा ।गृहाय स्वाहा । देहदेवताभ्यः स्वाहा । वास्तु-देवताभ्यः स्वाहा । इन्द्राय स्वाहा । इन्द्र-पुरुषेभ्यः स्वाहा । यमाय स्वाहा । यमपुरुषेभ्यःस्वाहा । वरुणाय स्वाहा । वरुणपुरुषेभ्यःस्वाहा । सोमाय स्वाहा । सोमपुरुषेभ्यःस्वाहा । ब्रह्मणे स्वाहा । ब्रह्मपुरुषेभ्यः स्वाहा ।विश्वेभ्यो देवेभ्यः स्वाहा । सर्व्वेभ्यो भूतेभ्यःस्वाहा । दिवारात्रिभ्यः स्वाहा । रक्षोभ्यःस्वाहा । स्वधा पितृभ्यः स्वाहा । ये भूताःप्रचरन्ति दिवा चरन्ति दिवाचरमिच्छन्तोभुवनस्य मध्ये तेभ्यो बलिं पुष्टिकामो ददामि ।मयि पुष्टिं पुष्टिपतिर्ददातु । श्वचाण्डालपतित-वायसेभ्यः ।” इति गारुडे वैश्वदेवविधिः २१९अध्यायः ॥
 * ॥
 तस्य प्रयोगो यथा । पूर्व्वाभि-मुखः शुचिरुपवीती कुशहस्तः कुशासनोपविष्टःकर्त्ता घृताक्तं दुग्धाक्तं तैलाक्तं जलाक्तं अन्नंआमान्नं वा फलं जलं वा जुहुयात् । यथा जलेओँ भूः स्वाहा । ओँ भुवः स्वाहा । ओँ स्वःस्वाहा । ओँ भूर्भुवः स्वः स्वाहा । ओँ देव-कृतस्यैनसोऽवयजनमसि स्वाहा । ओँ पितृ-कृतस्यैनसोऽवयजनमसि स्वाहा । ओँ मनुष्य-कृतस्यैनसोऽवयजनमसि स्वाहा । ओँ आत्म-कृतस्यैनसोऽवयजनमसि स्वाहा । ओँ यद्दिवाच नक्तञ्चैनश्चकृम तस्यावयजनमसि स्वाहा ।ओँ यत् स्वपन्तश्च जाग्रतश्चैनश्चकृम तस्याव-यजनमसि स्वाहा । ओँ यद्विद्वांसश्चाविद्बांस-श्चैनश्चकृम तस्यावयजनमसि स्वाहा । ओँ एनसःएनसोऽवयजनमसि स्वाहा । ओँ अग्नये स्विष्टि-कृते स्वाहा । इत्यनेन जुहुतात् । इति वैश्व-देवकर्म्म । इत्याह्रिकप्रयोगतत्त्वम् ॥
(विश्वदेव एव । स्वार्थे अण् । गणदेवताविशेषः ।बन्धुभिरकृतविवादस्यैव वैश्वदेवलोकप्राप्तिः ।यथा,  मनौ । ४ । १८३ ।“यामयोऽप्सरसां लोके वैश्वदेवस्य बान्धवाः ।सम्बन्धिनो ह्यपां लोके पृथिव्यां मातृमातुलौ ॥
”विश्वदेवसम्बन्धिनि,  त्रि । यथा,  महाभारते ।१२ । ३०१ । ८ ।“आसुरान् विषयान् ज्ञात्वा वैश्वदेवांस्तथेवच ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वैश्वदेव पु०
  विश्वेभ्यो देवेभ्यो देयो बलिः अण् । वैश्वदेवोद्देशेन दीयमाने बलौ ।

Capeller

German

 वैश्वदेव॑,  f.
  ई॑ den Allgöttern geweiht.

Stchoupak

French

 वैश्व-देव-
 -ई- a. relatif,  consacré aux Viśve Deva 
 nt. (rar.
m.
 ) offrande aux V. D.,  n.
  d'un Śrāddha 
 -इक- = °देव- a.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.