| YouTube Channel

वेषः (veSaH)

 
Hindi
Hindi
make-ups/garbs/roles
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वेशः, वेषः, वस्त्रम्, वासः, वसनम्, परिधानम्, भरणम्, आभरणम्, परिच्छदः, अम्बरः, भूषणम्, विभूषणम्, प्रसाधनम्, आच्छादनम्
noun
यद् अङ्गम् आच्छादयति।
"अद्य विद्यालये सर्वे पारम्पारिकं वेशं परिदधति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वेषः,
पुं,
 वेवेष्टि व्याप्नोति अङ्गं वेषः पचादित्वादन्मूर्द्धन्यान्तः । विशन्ति नयनमनांस्यत्रेत्याधारेघञि वेशस्तालव्यान्तश्च । इति भरतः ॥
नेप-थ्यम् । (यथा, मनुः । ८ । २ ।“विनीतवेषाभरणः पश्येत्कार्य्याणि कार्य्यि-णाम् ॥
”)वेश्याजनाश्रयः । “द्वे दारिकाणां निवासस्थाने ।विशति यूनां मनः कामुको वा वेशः शौ विशप्रवेशे घञ् ।‘नेपथ्ये गृहमात्रे च वेशो वेश्यागृहेऽपि च ।’इति तालव्यान्ते रभसः ॥
‘गृहमात्रे गणिकायाः सद्मनि वेशो भवेत्तुतालव्यः ।तालव्यो मूर्द्धन्योऽलङ्करणे कथित आचार्य्यैः ॥
’इत्युष्मविवेकः ।वेविषति व्याप्नुवन्ति जनमनांसीति धञि वेषोमूर्द्धन्यान्तोऽपि इत्येके तत्तु न हृद्यं मूर्द्धन्यान्तेषुसर्व्वत्र कोषादावनुपात्तत्वादिति मुकुटः ।” इतिच भरतः ॥
(संस्थानविशेषः । यथा, रामा-यणे । १ । १७ । १९ ।“यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रमः ॥
”“वेषः संस्थानविशेषः ।” इति तट्टिका ॥
* ॥
वेवेष्टि व्याप्नोति कर्त्तॄनिति । पचाद्यच् । कर्म्म ।इति निघण्टः । २ । १ ॥
* ॥
विष व्याप्तौ +घञ् । व्याप्तिः । यथा, वाजसनेयसंहितायाम्१ । ६ ।“कर्म्मणे वां वेषाय वाम् ।”“वेषायच । विषॢ व्याप्तौ । घञ् वेषो व्याप्तिः ।सूचितकर्म्मसु व्याप्त्यर्थं च वां युवामह-माददे ।” इति तद्भाष्ये महीधरः ॥
)