वॄ (vRR)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वॄ r. 9th cl. (वृणाति)
	 1. To choose.
	 2. To support or nourish,  (in this
sense it is more usually written with the labial initial.) (ञ) वृञ् r.
9th cl. (वृणाति,  वृणीते)
	 1. To choose,  to elect or select.
	 2. To cover, 
to screen. 

Yates

English

 वॄ (ग,  ञ) वृणाति वृणीते 9.
c. To
choose
 to nourish
 to screen. 

Wilson

English

 वॄ r. 9th cl. (वृणाति)
1 To choose.
2 To support or nourish,  (in this sense it is more usually written with the
labial initial.) (ञ) वृञ r. 9th cl. (वृणाति वृणीते)
1 To choose,  to elect or select.
2 To cover,  to screen. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

वॄ [v]ॄ,  9 U.
  (वृणाति,  वृणीते,  वूर्ण
 pass.
  वूर्यते
 desid.
  वुवूर्षति-ते or विवरिषति-ते or विवरीषति-ते) To choose,  select
 (see वृ I.)

Apte 1890

English

 वॄ {c9c} U. (वृणाति,  वृणीते,  वूर्ण
 pass. वूर्यते
 desid. वुवूर्षति-ते or विवरिषति-ते or विवरीषति-ते) To choose,  select
 (see वृ I.) 

Monier Williams Cologne

English

 वॄ (Dhātup.   xxxi,  16
 20). See √ 2. वृ.

Monier Williams 1872

English

 वॄ वॄ = rt. वृ,  q. v.

Benfey

English

 वॄ वॄ,  † बॄ बॄ,  ii. 9,  Par. Ātm. 
see वृ।

L R Vaidya

English

 vF {% vt. 9U (pp. वूर्ण
 pres. वृणाति,  वृणीते
 pass. वूर्यते
 desid. वुवूर्षति-ते or विवरिषति-ते or विवरीषति-ते) %} The same as वृ (I) q.v.

Bopp

Latin

 वॄ 9. P. A. (वृणामि,  वृणे,  gr. 385.
 praet. mltf. ATM. अवू-
र्षि,  prec. वूर्यासम्,  वूर्षीय,  part. praet. pass. वूर्ण) eli-
gere. Vid. वृ cl. 9.

Kridanta Forms

Sanskrit

वॄ (वॄ꣡ञ् वरणे - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् =  वरणम्
अनीयर् =  वरणीयः - वरणीया
ण्वुल् =  वारकः - वारिका
तुमुँन् =  वरितुम् / वरीतुम्
तव्य =  वरितव्यः / वरीतव्यः - वरितव्या / वरीतव्या
तृच् =  वरिता / वरीता - वरित्री / वरीत्री
क्त्वा =  वूर्त्वा
ल्यप् =  प्रवूर्य
क्तवतुँ =  वूर्णवान् - वूर्णवती
क्त =  वूर्णः - वूर्णा
शतृँ =  वृणन् - वृणती
शानच् =  वृणानः - वृणाना

वॄ (वॄ꣡ वरणे भरण इत्येके - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् =  वरणम्
अनीयर् =  वरणीयः - वरणीया
ण्वुल् =  वारकः - वारिका
तुमुँन् =  वरितुम् / वरीतुम्
तव्य =  वरितव्यः / वरीतव्यः - वरितव्या / वरीतव्या
तृच् =  वरिता / वरीता - वरित्री / वरीत्री
क्त्वा =  वूर्त्वा
ल्यप् =  प्रवूर्य
क्तवतुँ =  वूर्णवान् - वूर्णवती
क्त =  वूर्णः - वूर्णा
शतृँ =  वृणन् - वृणती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  वॄ
मूलधातुः:
   वॄ
धात्वर्थः:
  वरणे, भरण इत्येके
गणः:
  क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  वृणाति
अनुबन्धादिविशेषः:
  प्वादिः, ल्वादिः च

धातुः:
  वॄ
मूलधातुः:
   वॄञ्
धात्वर्थः:
  वरणे
गणः:
  क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  वृणाति, वृणीते
अनुबन्धादिविशेषः:
  प्वादिः, ल्वादिः च

धातुप्रदीपः

Sanskrit

वॄ  वरणे 
- (4) वृणाति  वूर्णम्  वूर्णिः  19

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वॄ,  गि ञ वृत्याम् । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (क्य्रा०-उभ०-सक०-सेट् ।) गिं,  ञ,  वृणाति वृणीते ।वूर्णः । वूर्णिः । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वॄ वरणे क्र्या० प्वा० उभ०
  सक०
  सेट् । वृणाति वृणीते अ-वारीत् अवरिष्ट--अवरीष्ट अवूर्त्त । ववरतुः ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

वॄ
मानकरूपान्तरम् - भॄ
भॄ  भरणे
- वृणाति,  भृणाति  19, 20

धातुवृत्तिः

Sanskrit

वॄ (अर्थः)  वरणे
( वृणाति ) इत्यादि वॄञ्वत् तेनैव वृणातीत्यादिसिद्धावपि पुनरस्योपादाने न प्रयोजनम् नैतद्युक्तम्  वॄञो ञित्त्वात्सिद्धेऽपि पदद्वये यदञितो वचस्तत्कर्त्रभिप्राये क्रियाफले  परस्मैपदसिद्धयइति आद्यं पवर्गतृतीयादि बहवः पठन्तीति पुरुषकारेणोक्तम् तत्राद्यशब्देन ञित् वृणातिरुच्यते,  स्वामिशाकटायनावप्येवं पठित्वा भरणमर्थमाहतुः 18

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“वॄ वरणे”@} 2 ‘-- वृत्त्यां भृत्याम्’ इति वोपदेवः। 
 प्वादिः,  ल्वादिश्च। 
 ‘वॄवॄञोरञितो धातोर्वृणाति वरणे भवेत्। 
 वृणाति च वृणीते च वॄञस्तत्रार्थ इष्यते।।’ 3 इति देवः। 
 अत्र पुरुषकारस्त्वाह-- “वॄ वरणे,  वॄञ् वरणे,  … … … तत्र चाद्यं 4 पवर्गतृतीयादिं बहवः पठन्ति। 
 बॄ भरणे इति स्वामि- शाकटायनौ” इति। 
 धातुवृत्तौ तु ‘आद्यशब्देन ञित् वृणातिरुच्यते। 
 स्वामिशाकटायनावप्येवं पठित्वा भरणार्थत्वमाहतुः’ इति। 
 क्षीरतरङ्गिण्यां मुद्रितशाकटायनधातुपाठे चोभयत्र दन्त्योष्ठ्यादिपाठ एवोपलभ्यते। 
 ‘बॄञ् वरणे’ इति पठित्वा,  ‘भरणे इत्यप्येके’ इति धा। 
 का। 
 व्याख्यायाम् 5। 
 6 वारकः-रिका,  वारकः-रिका,  विवरीषकः-विवरिषकः-वुवूर्षकः-र्षिका,  वोवुरकः-रिका
   वरिता-वरीता-त्री,  वारयिता-त्री,  विवरिषिता-विवरीषिता-वुवूर्षिता-त्री,  वोवुरिता-त्री
   इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि जौहोत्यादिकपिपर्तिवत् 7 ज्ञेयानि। 
 8 वर्विः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१६३८)
 02 =>
  (९-क्र्यादिः-१४९०। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (श्लो। ३७)
 04 =>
  (वॄ इत्यस्य)
 05 =>
  (३-६)
 06 =>
  [पृष्ठम्१२६२+ २८]
 07 =>
  (१०५५)
 08 =>
  [[१। ‘वॄदॄभ्यां विन्’ (द। उ। १-२३) इति विन्प्रत्यये रूपमेवम्। वृणातीति वर्विः = धात्री। अत्र “वॄ’ इत्यस्य ‘पॄ’ इति नारायणश्वेतनवासिनौ। अन्ये तु ‘वृ’ इत्येव पठन्ति” इति तत्र टिप्पन्यामुक्तम्।]]

Burnouf

French

 *वॄ वॄ। वृणामि,  etc. Choisir,  cf.  वृ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.