| YouTube Channel

वृह् (vRh)

 
शब्दसागरः
English
वृह् r. 1st cl. (वर्हति) also (इ)वृहि(वृंहति) 1. To grow or increase.
2. (In
the second form only, ) To roar, as a wild beast. (वृंहते) To grow,
&c. r. 1st and 10th cls. (वृंहति वृंहयति-ते)
1. To speak.
2. To
shine. (ऊ) वृहू r. 6th cl. (वृहति) To make any effort or exertion.
Yates
English
वृह् वर्हति, and (इ) वृंहति 1.
a. To
grow or increase
(वृंहति) to
roar. (क) वृहयति 10.
a. To speak,
to shine. (श, ऊ) वृहति 6.
a. To
make an effort.
Apte
English
वृह् [vṛh] वृहत् [vṛhat] वृहतिका [vṛhatikā], वृहत् वृहतिका See बृह्, बृहत् and बृहतिका.
Apte 1890
English
वृह् See बृह्, बृहत्, and बृहतिका.
Monier Williams Cologne
English
1. बृह् or वृह्,
cl.
 6.
P.
 (Dhātup. xxviii, 57) बृह॑ति
वृह॑ति (pf. बबर्ह, वव॑र्ह
fut. वर्क्ष्यति, वर्हिष्यति
वर्ढा, वर्हिता
aor.
 बर्हीत्, अवृक्षत्
ind.
p.
 व्रिढ्वा, वर्हित्वा, वृ॑ह्य, बर्हम्, व॑र्हम्
Ved.
inf.
 वृहस्:
Pass.
 वृह्यते
aor.
 वर्हि),
to tear, pluck, root up (without a prep. only with मूलम्,
TS.
Āpast.
 ) :
Caus.
 बर्ह॑यति (See नि-√ बृह्) :
Desid.
 विवृक्षति, विवर्हिषति
Gr.
 :
Intens.
 वरीवर्ढि, वरीवृह्यते, ib.
वृह् b See √ 1. 2. बृह्
&c.
Monier Williams 1872
English
वृह् 1. वृह् (also written बृह्), cl. 6. P.
वृहति, ववर्ह, वर्हिष्यति or वर्क्ष्-
यति, अवर्हीत् or अवृक्षत् (in Ṛg-veda IV. 16,
12. [प्र] वृहतात् = प्रकर्षेण छिन्नवान् असि),
वर्हितुम् or वर्ढुम्, to pull up, tear up, eradicate,
root up
to make effort, raise, lift up, erect: Caus.
वर्हयति, -यितुम्, Aor. अववर्हत् or अवीवृहत्:
Desid. विवर्हिषति, विवृक्षति: Intens. वरीवृह्-
यते, वरीवर्ढि।
वृह् 2. वृह् (also written बृह्, cf. rts.
2. बृह्, वृंह्, 1. वृध्), cl. 1. P. वर्-
हति, cl. 6. P. वृहति (usually referred to rt. 2. बृह्),
ववर्ह, वर्हितुम्, to grow, increase, expand
to
roar, bellow (= rt. वृंह्).
3. वृह्, f. increase &c. in वृहस्-पति, p. 962.
Macdonell
English
वृह् VṚH or BṚH, v. बर्ह् BARH.
Benfey
English
1. वृह् वृह्, बृह् बृह्, i. 6, Par.
To make any effort, to raise. -- With
the prep. उद् उद्,
1. To raise, Bhaṭṭ.
17, 9.
2. To pull out, MBh. 1, 7307.
3.
To draw forth, Man. 1, 14. परि-वृ-
ढ, see separately.
† 2. वृह् वृह्, i. 1, Par.
1. To in-
crease
cf. वृध्।
2. To roar
cf. वृंह्।
Apte Hindi
Hindi
वृह्
भ्वा*तुदा*पर* - -
"उगना, बढ़ना, फैलाना"
वृह्
भ्वा*तुदा*पर* - -
दहाड़ना
L R Vaidya
English
vfh {% vi. %} The same as बृह् q.v.
Bopp
Latin
वृह् 1. et 6. P. crescere. (Vid. sq. et cf. वृंह्, वृध्, रुह्,
ऋध्, lat. virga
fortasse largus e vargus, vid. gr.
comp. §. 20.
slav. vrjch vertex, v. Miklosich p. 13.
for-
tasse gr. ὀϱχέω, v. Pott. I. 150.)
c. उत् cl. 6.
1) extollere. BHATT. 14. 8.: असीन् उद्ववृ-
हुर् दीप्तान्
17. 9.: शक्तिञ्चो ऽदवृहद् गुरुम्.
2) ex-
trahere, evellere. MAH. 1. 7307.: केशौ हरिर् उद्ववर्ह
MAN. 1. 14.: उद्ववर्हा "त्मनश्चै ऽव मनः.
Lanman
English
√vṛh or bṛh (vṛháti
vavárha
ávṛkṣat
vṛḍhá [224a]
-vṛ́hya). pluck, tear.
Kridanta Forms
Sanskrit
वृह् (वृ꣡हूँ꣡ उद्यमने - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = वर्हणम्
अनीयर् = वर्हणीयः - वर्हणीया
ण्वुल् = वर्हकः - वर्हिका
तुमुँन् = वर्हितुम् / वर्ढुम्
तव्य = वर्हितव्यः / वर्ढव्यः - वर्हितव्या / वर्ढव्या
तृच् = वर्हिता / वर्ढा - वर्हित्री / वर्ढ्री
क्त्वा = वर्हित्वा / वृढ्वा
ल्यप् = प्रवृह्य
क्तवतुँ = वृढवान् - वृढवती
क्त = वृढः - वृढा
शतृँ = वृहन् - वृहन्ती / वृहती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 वृह्
मूलधातुः:
 वृहू
धात्वर्थः:
 उद्यमने
गणः:
 तुदादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 वेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 वृहति
Grassman
German
√vṛh siehe barh.
Burnouf
French
*वृह् वृह्। वृहामि 6
p. ववर्ह
f1.
वर्हितास्मि et वर्ढास्मि
f2. वर्हिष्यामि et
वर्क्ष्यामि
a1. अवर्हिषम् et अवृक्षम्
pp. वृढ।
Elever, exhausser, faire grandir
cf. बृह्।
-- वर्हामि 1
etc. Croître, cf. वृध्।
Bruire, barêter
[comme l'éléphant] lat. barrire, cf. वृंह्।
Stchoupak
French
वृह्-
{%vṛhati
vavarha
vṛḍha- °vṛhya %} - (arracher), v. आ° उद्°
नि°, etc.