वीत (vIta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वीत mfn.
   (-तः-ता-तं)
	 1. Gone,  departed.
	 2. Exempt or freed from. 
	 3.
Loosed,  let go,  unbound.
	 4. Tranquil,  quiet,  tame.
	 5. Excepted.
	 6.
Approved,  liked,  accepted.
	 7. Unfit for war.
	 m.
  (-तः)
	 1. A horse
or elephant,  untrained to or unfit for war.
	 2. Goading an ele-
phant.
 E.
  वी to go,  aff.
   क्त ।

Capeller Eng

English

 1 वीत॑ a.
  straight,  even
 wished for,  desired,  n.
  wish, 
desire.

 2 वीत॑ a.
  gone,  ceased (—°).

 3 वीत a.
  hidden,  concealed
 covered in,  girt with (instr.  ).

Yates

English

 वीत (तः-ता-तं) 1.
n.
  A horse or ele-
phant untrained for war
 goad-
ing an elephant.
a. Tranquil, 
tame
 loosed
 departed.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 वीत
mfn.
   (-तः-ता-तं)
1 Gone,  departed.
2 Exempt or freed from. 
3 Loosed,  let go,  unbound.
4 Tranquil,  quiet,  tame.
m.
  (-तः)
1 A horse or elephant,  untrained to or unfit for war.
2 Goading an elephant.
E.
  वी to go,  aff.
   क्त.

Apte

English

वीत [vīta],  p. p.  [वि˚ इ-क्त]

Gone,  disappeared.

Gone away,  departed.

Let go,  loosed,  set free.

Excepted,  exempt.

Approved,  liked.

Unfit for war.

Tame,  quiet.

Freed from,  devoid of (mostly in comp.
 )
 वीतचिन्त,  वीतस्पृह,  वीतभी,  वीतशङ्क &c.
 

Desired,  wished for.

Put on or worn
 शुचिवल्कवीततनुः Ki.*
  6. 31. -तः An elephant or horse unfit or untrained for war. -तम् Pricking (an elephant) with the goad and striking with the legs
 वीतवीतभया नागाः Ku.*
  6.39 v. l.  (see Malli. thereon)
 निर्धूतवीतमपि बालकमुल्ललन्तम् Śi.*
  5. 47. Comp.
   -दम्भ a.
  humble,  lowly. -भय a.
  fearless,  intrepid
 वीतवीतभया नागाः Ku.*
  6.39 (v. l. ). (-यः) an epithet of Viṣṇu. -मत्सर a.
  free from envy
 नियतो वीत- मत्सरः Ms.*
  11.111. -मल a.
  pure. -राग a.
 

free from desire.

free from passion,  calm,  tranquil.

colourless.

(गः) a sage who has subdued his passions
 विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः Bg.*
  8.11.

a deified Jaina saint. -शोकः (=  अशोकः) the Aśoka tree. -सूत्रम् the sacred thread
 V.*
  5.

Apte 1890

English

 वीत p. p. [वि°इ-क्त] 1 Gone,  disappeared. 
2 Gone away,  departed. 
3 Let go,  loosed,  set free. 
4 Excepted,  exempt. 
5 Approved,  liked. 
6 Unfit for war. 
7 Tame,  quiet. 
8 Freed from,  devoid of (mostly in comp.)
 वीतचिंत,  वीतस्पृह,  वीतभी,  वीतशंक &c. 
9 Desired,  wished for. 
10 Put on or worn 
तः An elephant or horse unfit or untrained for war. 
तं Pricking (an elephant) with the goad and striking with the legs
 वीतवीतभया नागाः Ku. 6. 39 v. l. (see Malli. thereon)
 निर्धूतवीतमपि बालकमुल्ललंतं Śi. 5. 47. 
Comp. 
दंभ a. humble,  lowly. 
भय a. fearless,  intrepid. (
यः) an epithet of Viṣṇu. 
मल a. pure. 
राग a. {1} free from desire
 Ku. 6. 39 v. l. {2} free from passion. calm,  tranquil. {3} colourless. (
गः) {1} a sage who has subdued his passions. {2} a deified Jaina saint. 
शोकः (= अशोकः) the Aśoka tree. 
सूत्रं the sacred thread. 

Monier Williams Cologne

English

 1. वीत॑ mfn.
   gone,  approached &c.
  

 desired,  liked,  loved,  pleasant,  RV.
  
 ŚāṅkhŚr.

 straight,  smooth,  RV.
   iv,  2,  11
 ix,  97,  17

 trained,  quiet,  Rājat.
 

 वीत॑ n.
  a wish,  desire,  TĀr.
  

 the driving or guiding of an elephant (with a goad) &c.
  ,  Śiś.
  v,  47.

 2. वीत mfn.
   gone away,  departed,  disappeared,  vanished,  lost (often ibc.  =
  free or exempt from,  without,  -less),  Up.
  
 Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 3. वीत॑ mfn.
   covered,  hidden,  concealed,  RV.
   (cf.   कृत्स्न-व्°)

 covered or wrapped in,  girt with (instr.),  ib.
 BhP.
  

 4. वीत mfn.
   (prob. fr.
  √ वै
 for 1. 2. 3. वीत See under √ 1. 3. 4. वी) worn out,  useless,  L.
 

 वीत n.
  a useless horse or elephant,  L.
 

 वीत a See 3. वीत,  p.
  1004,  col. 2.

Monier Williams 1872

English

 1. वीत,  अस्,  आ,  अम्,  gone,  approached
 led round
the sacrificial fire (said of a horse,  Ṛg-veda 1. 162, 
15)
 accepted,  acceptable,  approved,  liked,  loved
desired,  wished for,  beautiful (Ved.)
 tranquil,  quiet, 
tame,  unfit for war
 (अस्),  m. a horse or elephant
untrained or unfit for war
 (अम्),  n. the goading of
an elephant.
—वीत-तम,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. most
acceptable,  (Sāy. = अतिशयेन कान्त,  Ṛg-veda VII.
1,  18.)
—वीत-पृष्ठ,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. having
beautiful backs (said of horses,  Sāy. = कान्त-पृष्-
ठ,  Ṛg-veda I. 162,  7).
—वीत-वार,  अस्,  आ,  अम्
(see 2. वार),  Ved. having a handsome tail,  (Sāy.
= क्रान्त-बल,  प्राप्त-बल,  Ṛg-veda VIII. 46, 
23.)

 2. वीत,  अस्,  आ,  अम् (for 3. वीत see under rt. व्ये), 
gone away,  departed,  disappeared
 set free,  loosed, 
let go,  exempt,  freed from,  devoid of.
—वीत-कल्-
मष,  अस्,  आ,  अम्,  freed from taint or sin.
—वीत-
काम,  अस्,  आ,  अम्,  free from desire.
—वीत-घृण, 
अस्,  आ,  अम्,  one from whom mercy has departed, 
merciless.
—वीतघृण-ता,  f. mercilessness.
—वीत-
जन्म-जरस,  अस्,  आ,  अम्,  not subject to birth or
old age.
—वीत-दम्भ,  अस्,  आ,  अम्,  free from pride, 
not proud,  humble,  lowly.
—वीत-भय,  अस्,  आ,  अम्, 
fearless,  undaunted
 (अस्),  m. epithet of Viṣṇu.
—वीत-भी,  ईस्,  ईस्,  इ,  free from fear,  intrepid.
—वीत-
मत्सर,  अस्,  आ,  अम्,  free from envy,  free from
passion.
—वीत-मन्यु,  उस्,  उस्,  उ,  exempt or free
from sorrow
 free from resentment or anger.
—वीत-
मल,  अस्,  आ,  अम्,  free from obscurity or darkness, 
clear,  pure.
—वीत-मोह,  अस्,  आ,  अम्,  freed from
illusion.
—वीत-राग,  अस्,  आ,  अम्,  having the passions
gone,  free from passions or affections,  dispassionate, 
devoid of desire,  calm,  tranquil
 colourless,  bleached
(अस्),  m. a sage with subdued passions
 a deified
Buddhist or Jaina saint.
—वीत-राग-स्तुति,  इस्,  f.,  N.
of a work.
—वीत-विरुद्ध-बुद्धि,  इस्,  इस्,  इ,  one
whose hostile feelings have passed away,  without
hostile intentions,  peaceable.
—वीत-शङ्क,  अस्,  आ, 
अम्,  freed from fear,  fearless.
—वीत-शोक,  अस्,  आ, 
अम्,  free from care or sorrow
 (अस्),  m. the Aśoka
tree,  Jonesia Aśoka.
—वीत-शोक-भयाबाध (°य-
आब्°),  अस्,  आ,  अम्,  free from the disturbance of sorrow
and fear.
—वीत-स्पृह,  अस्,  आ,  अम्,  free from wish
or desire.
—वीत-हव्य,  अस्,  m.,  N. of a descendant
of Aṅgiras (author of the hymn Ṛg-veda VI. 15)
of a king.
—वीतोच्चय-बन्ध (°त-उच्°),  अस्,  आ, 
अम्,  having the fastening of the knot gone,  (Kirāt.
VIII. 51.)
—वीतोत्तर (°त-उत्°),  अस्,  आ,  अम्,  having
no answer,  unable or disinclined to reply
 (अम्),  ind.
without answering.

 वीत वीत,  वीति,  &c. See p. 953,  col. 2.

 3. वीत,  अस्,  आ,  अम् (for 1. and 2. वीत see p. 953, 
col. 2),  covered,  clothed,  put on,  worn.
—वीत-सू-
त्र,  अम्,  n. the sacred thread or cord
 [cf. नि-वीत, 
उप-वीत।]

Macdonell

English

 वीत vī-tá,  pp. 〈1.〉 √ 1. vī
 n.
  desire (V.)
 〈2.〉 🞄(C.) (of √ 2. vī) trained,  quiet
 n.
  guiding 🞄an elephant (with feet and hook)
 〈3.〉 -tā,  🞄(√ vyā) hidden (RV.)
 girt with (in. 
 P.)
 🞄〈4.〉 vi‿ita (√ i
 C.)
 〈5.〉 -tá,  smooth,  straight 🞄(RV.): ā,  f.
  row,  line.

Hindi

से मुक्त

Apte Hindi

Hindi

वीत
भू* क* कृ* - वि + इ + क्त
"गया हुआ,  अंतर्हित"

वीत
भू* क* कृ* - -
"जो चला गया,  बिदा हो गया"

वीत
भू* क* कृ* - -
"जिसको जाने दिया गया,  ढीला उन्मुक्त"

वीत
भू* क* कृ* - -
"अलगाया हुआ,  विमुक्त किया हुआ"

वीत
भू* क* कृ* - -
"अनुमोदित,  पसंद किया गया"

वीत
भू* क* कृ* - -
युद्ध के अयोग्य

वीत
भू* क* कृ* - -
"पालतू,  शान्त"

वीत
भू* क* कृ* - -
"मुक्त,  शून्य "

वीतः
पुं*
  - -
हाथी या घोड़ा जो युद्ध के अयोग्य हो या सधाया न गया हो

वीतम्
नपुं*
   - -
(हाथी को) अंकुश से गोदना तथा पैरों से प्रहार करना

L R Vaidya

English

 vIta {% (I) a. (f. ता) %} 1. Gone
gone away,  departed
loosed,  set free
excepted
appproved,  liked,  accepted
unfit for war
freed from,  devoid of.

 vIta {% (II) m. %} An elephant or horse unfit for war.

 vIta {% (III) n. %} The goading of an elephant,  निर्धूतवीतमपि बालकमुल्ललंतम् Sis.v.47.

Bopp

Latin

 वीत v. इ praef. वि,  et r. व्ये.

Lanman

English

 vīta,  see √i + vi
 also referable to roots vī
and vyā.

Kridanta Forms

Sanskrit

व्ये (व्ये॒ञ् संवरणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  व्यानम्
अनीयर् =  व्यानीयः - व्यानीया
ण्वुल् =  व्यायकः - व्यायिका
तुमुँन् =  व्यातुम्
तव्य =  व्यातव्यः - व्यातव्या
तृच् =  व्याता - व्यात्री
क्त्वा =  वीत्वा
ल्यप् =  प्रव्याय
क्तवतुँ =  वीतवान् - वीतवती
क्त =  वीतः - वीता
शतृँ =  व्ययन् - व्ययन्ती
शानच् =  व्ययमानः - व्ययमाना

वी (वी॒ गतिप्रजनकान्त्यसनखादनेषु - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् =  वयनम्
अनीयर् =  वयनीयः - वयनीया
ण्वुल् =  वायकः - वायिका
तुमुँन् =  वेतुम्
तव्य =  वेतव्यः - वेतव्या
तृच् =  वेता - वेत्री
क्त्वा =  वीत्वा
ल्यप् =  प्रवीय
क्तवतुँ =  वीतवान् - वीतवती
क्त =  वीतः - वीता
शतृँ =  वियन् - वियती

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 वीत ° = विशेषेण गत,  H XLIII,  371.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  चिक्कण,  चिक्किण,  अञ्जिव,  वीत,  श्लक्ष्णक,  श्लक्ष्ण,  सुसम
adjective
 
अविषमम् पृष्ठम्।
 "मनोहरः चिक्कणं पृष्ठं विषमं करोति।"

Synonyms:
  अजिह्म,  अवक्र,  अकुटिल,  सरल,  अञ्जस,  अनराल,  अभुग्न,  प्रगुण,  वीत
adjective
 
यः वक्रः नास्ति।
 "एषा पद्धतिः अजिह्मा अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bral gyur pa
वीत

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
निषादिनां पादकर्म यतं वीतं तु तद्द्वयम् ॥ १२३१ ॥
-wordlist-
 
यत (क्ली),  वीत (क्ली)

--source--
 
पर्याणं तु पल्ययनं वीतं फल्गु हयद्विपम् ॥ १२५२ ॥
-wordlist-
 
पर्याण (क्ली),  पल्ययन (क्ली),  वीत (क्ली),  फल्गु (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वीत
वीत
उभयं वीतमाख्यातं भेदः स्थूलोच्चयो गतेः ॥ २२२ ॥
verse 2.1.1.222
page 0027

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वीतं,  क्ली,
   (वेति स्म । वी + क्तः । अथवा अजति स्म ।अज् + गत्यर्थेति क्तः ।) असारहस्त्यश्वम् ।युद्धाक्षममित्यर्थः । इत्यमरः ॥
 अङ्कुशकर्म्म । इतिमेदिनी । ते,  ५८ ॥
 (यथा,  माघे । ५ । ४७ ।“निर्धूतवीतमपि बालकमुल्ललन्तंयन्ता क्रमेण परिसान्त्वनतर्ज्जनाभिः ॥
”सांख्योक्तानुमानविशेषः । यथा,  सांख्यतत्त्व-कौमुद्याम् । ५ ।“प्रथमं तावद्द्विविधं वीतमवीतञ्च । अन्वय-मुखेन प्रवर्त्तमानं विधायकं वीतम् ॥
” अस्यविशेषविवरणं तत्रैव द्रष्टव्यम् ॥
 त्रि । कमनीयः ।यथा,  ऋग्वेदे । ४ । ७ । ६ ।“तं शश्वतीषु मातृषु वन आ वीतमश्रितम् ॥
”“वीतं कान्तम् ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
)

 वीतः,  त्रि,  (विशेषेण एति स्म । वि + इन् + क्तः ।)शान्तः । इति हेमचन्द्रः ॥
 गतः । विपूर्व्वेनधातोः क्तप्रत्ययेन निष्पन्नमिदम् ॥
 (यथा, रघौ । ५ । २ ।“स मृण्मये वीतहिरण्मयत्वात्पात्रे निधायार्घ्यमनर्घ्यशीलः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वीत न०
  वि--इण्--क्त । १ युद्धासमर्थे हस्त्यश्वादिसैन्ये अमरः२ अङ्कुशकर्मणि मेदि० । ३ न्यायाद्युक्ते अनुमानभेदे च ।अवीतशब्दे ४६५ पृ० दृश्यम् । ४ शान्ते ५ गते च त्रि०
 हेमच० ।

Capeller

German

 1. वीत॑ s. 1. वी.

 2. वीत॑ s. 2. इ.

 3. वीत s. व्या.

 4. वीत॑ schlicht,  gerade,  eben. 

Grassman

German

 1. vītá,  Part. II. von vī.

 2. vītá,  Part. II. von vyā.

 3. vītá,  a.,  gerade,  geradlinigt,  nicht krumm oder höckerig. Gegensatz vṛjiná {298, 11} [wol von 1. vī in dem Sinne: gerade ausgehen].
-ā́ [n.] pṛṣṭhā́ {298, 11}.
-ā́ [f.] stukā́ {809, 17}.

Burnouf

French

 वीत वीत pp. de वी et de व्ये।
वीतदम्भ a. exempt d'orgueil.
वीतमत्सर a. exempt d'envie.
वीतमन्यु a. exempt de colère,  exempt de souci ou de chagrin. 
वीतराग a. exempt de passion.  -- S. m.
  le chasse-mouches de
Mañjuśrī,  Bd.
वीतशोक a. exempt de douleur -- S. m.
  jonesia asoca,  bot.
वीतहव्य a. (de व्ये) chargé de l'holocauste,  couvert
par l'offrande,  ép. d'Agni,  Vd.

Stchoupak

French

 १ वीत-
 v. s. 1 वी-।

 २ वीत-
 (४ वी-) nt. désir 
 fait de stimuler,  de diriger (un
éléphant).

 ३ वीत-
 (व्या-) a. v. enveloppé,  entouré de (instr. ifc.).
वीत-सूत्र- nt. cordon brâhmanique.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.