वीजपूर (vIjapUra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishWilson
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवीजपूरः, (वीजानां पूरः समूहो यत्र ।) फल-पूरः । इत्यमरः ॥
टावा लेवु इति वङ्गभाषा ॥
विजौरा इति हिन्दी भाषा ॥
तत्पर्य्यायः ।वीजपूर्णः २ पूर्णवीजः ३ सुकेशरः ४ वीजकः ५केशराम्लः ६ मातुलुङ्गः ७ सुपूरकः ८ रुचकः ९वीजफलकः १० जन्तुघ्नः ११ दन्तुरच्छदः १२पूरकः १३ रोचनफलः १४ । अस्य फलगुणाः ।अम्लत्वम् । कटुत्वम् । उष्णत्वम् । श्वासकास-पवनशमनत्वम् । कण्ठशोधनकरत्वम् । लघु-त्वम् । हृद्यत्वम् । दीपनत्वम् । रुचिकारि-त्वम् । पावनत्वम् । आध्मानगुल्महृद्रोगप्लीहो-दावर्त्तनाशित्वम् । विबन्धे हिक्कायां शूलेछर्द्द्याञ्च शस्यत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
* ॥
अपि च ।“वीजपूरफलं स्वादु रसेऽम्लं दीपनं लघु ।रक्तपित्तहरं कण्ठजिह्वाहृदयशोधकम् ।श्वासकासारुचिहरं हृद्यं तृष्णाहरं स्मृतम् ॥
”तद्भेदमधुकर्क्कटी । यथा, --“वीजपूरोऽपरः प्रोक्तो मधुरो मधुकर्क्कटी ।मधुकर्क्कटिका स्वाद्वी रोचनी शीतला गुरुः ।रक्तपित्तक्षयश्वासकाशहिक्काभ्रमापहा ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(यथा, महाभारते । ३ । १५८ । ४२ ।“मुञ्जातकांस्तथा जीवान् दाडिमान् वीज-पूरकान् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritवीजपूर पूर्य्यते पूर + घञ् ३ त० । (टावा लेवु) जम्बोरभेदे वाजपूर्णोऽप्यत्र ।“वीजपूरफलं स्वादु रमेऽम्लं दोपनं लघु । रक्तपित्त-हरं कण्ठजिह्वाहृदयशोधकम् । श्वासकासारुचि-हरं हृद्यं तृष्णाहरं स्मृतम्” । तद्भेदमधुककंटी गुणायथा “वीजपूरोऽपरः प्रोक्तामधुरा मधुमर्कटी । मधु-ककीटका स्वाद्वी रोचनी शीतला गुरुः । रक्तपित्तक्षय-श्वासकासहिक्काभ्रमापहा” भावप्र० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.