विसर्जन (visarjana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विसर्जन n.
  (-नं)
	 1. Gift,  donation. 
	 2. Quitting,  relinquishing.
	 3. Send-
ing,  dispatching.
	 4. Dismissing,  sending away.
	 5. Throwing the
image,  &c. into holy water,  as the concluding rite of the festival
of a deity.
 E.
  वि before सृज् to let go,  aff.
   ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 विस॑र्जन n.
  cessation,  end
 making cease,  remove
letting go,  dismission etc. = prec.
  as far as creation. 

Yates

English

 वि-सर्जन (नं) 1.
n.
  Gift
 quitting
sending.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	 disperse
दारयति / -ते  { दॄ } 	-	  dArayati / -te  { dRR } 	-	 verb 	-	 disperse
दरयति  { दॄ } 	-	  darayati  { dRR } 	-	 verb 	-	 disperse
भिनक्ति  { भिद् } 	-	  bhinakti  { bhid } 	-	 verb 	-	 disperse
अवकिरति  { अवकॄ } 	-	  avakirati  { avakRR } 	-	 verb 	-	 disperse
दारयते  { दॄ } 	-	  dArayate  { dRR } 	-	 verb 	-	 disperse
प्रतनोति  { प्रतन् } 	-	  pratanoti  { pratan } 	-	 verb 	-	 disperse
प्रतनुते  { प्रतन् } 	-	  pratanute  { pratan } 	-	 verb 	-	 disperse
प्रविकिरति  { प्रविकॄ } 	-	  pravikirati  { pravikRR } 	-	 verb 	-	 disperse
विभिनत्ति  { विभिद् } 	-	  vibhinatti  { vibhid } 	-	 verb 	-	 disperse
विभिन्त्ते  { विभिद् } 	-	  vibhintte  { vibhid } 	-	 verb 	-	 disperse
विभ्रमति  { विभ्रम् } 	-	  vibhramati  { vibhram } 	-	 verb 	-	 disperse
विभ्राम्यति  { विभ्रम् } 	-	  vibhrAmyati  { vibhram } 	-	 verb 	-	 disperse
विचिनोति  { विचि } 	-	  vicinoti  { vici } 	-	 verb 	-	 disperse
विचिनुते  { विचि } 	-	  vicinute  { vici } 	-	 verb 	-	 disperse
विधमति  { विधम् } 	-	  vidhamati  { vidham } 	-	 verb 	-	 disperse
विधूनोति  { विधू } 	-	  vidhUnoti  { vidhU } 	-	 verb 	-	 disperse
विधूनुते  { विधू } 	-	  vidhUnute  { vidhU } 	-	 verb 	-	 disperse
विघटते  { विघट् } 	-	  vighaTate  { vighaT } 	-	 verb 	-	 disperse
विघट्टयति  { विघट्ट् } 	-	  vighaTTayati  { vighaTT } 	-	 verb 	-	 disperse

विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	 dismissal
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	 disperse
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  cessation
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  shooting
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  driving out
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  giving
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  deserting
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  casting
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  setting at liberty
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  sending forth
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  end
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  abandoning
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  bestowing
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  relaxation
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  emission
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  creation
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  evacuation
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  answering a question
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  product
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  discharge
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  creating
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  throwing
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  discard
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  hurting
विसर्जन 	-	 visarjana 	-	 n.
  	-	  giving up

 
   विसर्जन  visarjana n.
   discard   
   तनू करोति  { तनूकृ }  tanU karoti  { tanUkR } verb  discard    
   विजहाति  { वि- हा }  vijahAti  { vi- hA } verb 3  discard   
   अपास्यति  { अप- अस् }  apAsyati  { apa- as } verb 4  discard    
   अपहस्तयति  { अप- हस्तय् }  apahastayati  { apa- hastay } verb denom  discard   
   अपास्त  apAsta adj.
   discarded   
   अवधूत  avadhUta adj.
   discarded  
   विधूत  vidhUta adj.
   discarded   
   अपास्य  apAsya adj.
   discarded  
   निरस्त  { निर्- अस् }  nirasta  { nir- as } ppp.  discarded   
   अपास्यत्  apAsyat adj.
   discarding  
   खण्डना  khaNDanA f.
   discarding   
   अवधूय  { अव्- ढू }  avadhUya  { av- DhU } ind.
   discarding  
   निराकरोति  { निरा- कृ }  nirAkaroti  { nirA- kR } verb 8  discard off   
   मोचन  mocana n.
   act of discarding  
   अवधूतवेष  avadhUtaveSa adj.
   or having discarded clothes   
   अपास्य  apAsya ind.
   having thrown away or discarded     
            

Wilson

English

 विसर्जन
n.
  (-नं)
1 Gift,  donation. 
2 Quitting,  relinquishing.
3 Sending,  dispatching.
4 Dismissing,  sending away.
5 Throwing the image,  &c. into holy water,  as the concluding rite of the
festival of a deity.
E.
  वि before सृज to let go,  aff.
   ल्युट्.

Apte

English

विसर्जनम् [visarjanam],  1 Emitting,  sending forth,  pouring down
 समतया वसुवृष्टिविसर्जनैः R.*
  9.6.

Giving away,  a gift,  donation
 R.*
  9.6.

Voiding
 वाष्वग्निविप्रमादित्यमपः पश्यंस्तथैव गाः । न कदाचन कुर्वीत बिण्मूत्रस्य विसर्जनम् ॥ Ms.*
  4.48.

Casting off,  quitting,  abandoning
 श्रुतदेहविसर्जनः पितुः R.*
  8.25.

Sending away,  dismissal.

Allowing (the deity invoked) to go (opp.  आवाहन).

Setting a bull at liberty on certain occasions.

Driving out (cows to pasture).

Product,  creation. 

Apte 1890

English

 विसर्जनं 1 Emitting,  sending forth,  pouring down
 समतया वसुवृष्टिविसर्जनैः R. 9. 6. 
2 Giving away,  a gift,  donation
 R. 9. 6. 
3 Voiding
 Ms. 4. 48. 
4 Casting off,  quitting,  abandoning
 श्रुतदेहविसर्जनः पितुः R. 8. 25. 
5 Sending away,  dismissal. 
6 Allowing (the deity invoked) to go (opp. आवाहन). 
7 Setting a bull at liberty on certain occasions. 

Monier Williams Cologne

English

 वि-सर्जन m.
  pl.
  N.
  of a family,  BhP.
  

 वि-स॑र्जन n.
  cessation,  end,  RV.
  
 ŚrS.
 
 Hariv.

 relaxation (of the voice),  VS.
 
 ŚBr.

 evacuation,  RV.
  

 abandoning,  deserting,  giving up,  MBh.
  
 Ragh.

 discharge,  emission,  Mn.
  
 Ragh.

 sending forth,  dismissal,  Yājñ.
 
 MBh.
   &c.
  

 driving out (cows to pasture),  Vās.
 ,  Introd.

 throwing (the image of a deity into holy water,  as the concluding rite of a festival),  Cat.
 

 setting (a bull) at liberty (on partic.  occasions),  MW.
  

 giving,  bestowing,  Kāv.
 

 hurting,  casting,  shooting,  R.
 

 creating,  RV.
  

 product,  creation,  BhP.
  

 answering a question,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 वि-सर्जन,  अम्,  n. the act of sending forth, 
emitting,  letting loose,  sending among,  dismissing, 
dispatching,  dismissal
 setting a bull at liberty on
particular occasions
 throwing the image of a deity
into holy water (as the concluding rite of a festival)
abandoning,  relinquishing,  quitting,  abandonment, 
giving up
 giving away,  gift,  donation.

Macdonell

English

 विसर्जन vi-sárjana,  n.
  cessation,  end,  removal 🞄(V.,  E.)
 creating (RV.)
 C.: relinquishment,  🞄desertion
 discharge,  emission
 🞄sending away,  dismission of a person
 driving 🞄of cows to pasture (—°)
 bestowing,  🞄giving
 -sarjanīya,  m.
  final aspirate (gr.)
 🞄-sarjita,  cs. pp. (√ sṛj) abandoned,  turned 🞄adrift
 -sarpa,  m.
  spread,  diffusion
 erysipelas,  🞄and similar kinds of inflammation
 🞄-sarpaṇa,  a.
  spreading
 n.
  shifting (int.)
 🞄diffusion,  increase
 (vi) -sarpin,  a.
  coming 🞄forth,  issuing,  against (—°)
 moving or gliding 🞄about
 spreading,  diffusing itself. 

Benfey

English

 विसर्जन विसर्जन,  i. e. वि-सृज् + अन, 
n.
 
 1. Relinquishing,  Nal. 10,  15.
 2.
Sending away,  dismissing,  Chr. 9,  38.
 3. Sending.
 4. Donation,  Lass. 80,  3
(Prākṛ.).
 5. Throwing the image of a
deity in holy water,  as the concluding
rite of a festival.

Apte Hindi

Hindi

विसर्जनम्
नपुं*
   - वि + सृज् + ल्युट्
"उद्गार,  प्रेषण,  उडेलना"

विसर्जनम्
नपुं*
   - -
"प्रदान करना,  भेंट,  दान"

विसर्जनम्
नपुं*
   - -
मलत्याग

विसर्जनम्
नपुं*
   - -
"डाल देना,  त्याग देना,  परित्याग करना"

विसर्जनम्
नपुं*
   - -
"भेज देना,  बिदा करना"

विसर्जनम्
नपुं*
   - -
(देवता को) बिदा करना

विसर्जनम्
नपुं*
   - -
किसी विशेष अवसर पर साँड को छोड़ देना

L R Vaidya

English

 visarjana {% n. %} 1. Emitting,  letting loose,  समतया वस्य्वृष्टिविसर्जनैः R.ix.6 (where the word is used in this sense and in sense 2)
giving away
abandoning,  relinquishing,  R.viii.25
dismissal
setting a bull at liberty on certain occasions.

Bopp

Latin

 विसर्जन n. (r. सृज् praef. वि s. अन) relictio. N. 10. 15.

Lanman

English

 visárjana,  n. the letting go
 evacuation.
[√sṛj + vi.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 विसर्जन n. *das Beantworten einer Frage,  Mahāvy. 245,  188
 °Auswischen (einer Zeichnung),  Prabandh. 305,  9 v.u. 7 v.u. Vgl. Tawney,  S. 192,  Anm. 5.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
दानमुत्सर्जनं त्यागः प्रदेशनविसर्जने ।
विहायितं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ॥ ३८६ ॥
विश्राणनं निर्वपणमपवर्जनमंहतिः ।
-wordlist-
 
दान (क्ली),  उत्सर्जन (क्ली),  त्याग (पुं),  प्रदेशन (क्ली),  विसर्जन (क्ली),  विहायित (क्ली),  वितरण (क्ली),  स्पर्शन (क्ली),  प्रतिपादन (क्ली),  विश्राणन (क्ली),  निर्वपण (क्ली),  अपवर्जन (क्ली),  अंहति (स्त्री)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विसर्ज्जनं,  क्ली,
   (वि + सृज् + ल्युट् ।) दानम् ।परित्यागः । इत्यमरः ॥
 (यथा,  रघुवंशे । ८ । २५ ।“श्रुतदेहविसर्ज्जनं पितु-श्चिरमश्रूणि विमुच्य राघवः ॥
”)संप्रेषणम् । इति मेदिनी । ने,  २०५ ॥
 (पुं,   यदुवं-शीयानामन्यतमः । यथा,  भागवते । ११ । ३० । १८ ।“विसर्ज्जनाः कुकुराः कुन्तयश्चमिथस्तु जघ्नुः सुविसृज्य सौहृदम् ॥
”विशेषेण सृज्यते इति । वि + सृज + कर्म्मणिल्युट् । उत्पादिते,  त्रि । यथा,  भागवते । १० ।१६ । ५७ ।“त्वया सृष्टमिदं विश्वं धातुर्गुणविसर्ज्जनम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विसर्जन न०
  वि + सृज--ल्युट् । १ दाने अमरः २ त्यागे च ।वि + सृज--णिच् ल्युट् । ३ प्रेरणे मेदि० ।

Capeller

German

 विस॑र्जन n.
  das Aufhören u. s. w. = vor.
bis Entleerung.

Grassman

German

 visárjana,  n. [von sṛj m. ví],  1〉 Ausgiessung
 2〉 Emanation,  Schöpfung (vgl. vísṛṣṭi)
 3〉 Ausbreitung,  weite Ausdehnung.
-ena 2〉 asyá (dieser Welt) {955, 6}.
-e 1〉 avatásya {681, 11}. — 3〉 {413, 3} (rájasas).

Stchoupak

French

 वि-सर्जन-
 nt. cessation 
 abandon (de,  gén. ) 
 émission de (gén. 
ifc.) 
 fait de congédier,  de laisser sortir (not. les vaches de l'étable) 
fait de lancer,  de décocher 
 don de (ifc.) 
 création 
 -ईय- m.
  =
विसर्ग- (gramm. ) 
 °सर्जित- v. {%°SṚJ- 
 °sarjya- %} a. v. à
congédier,  à renvoyer.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.