| YouTube Channel

विषुवत् (viSuvat)

 
शब्दसागरः
English
विषुवत्
n.
 (-वत्) The equinoctial point.
E.
 विषु equally, (long, the day
and night, ) and मतुप् poss.
aff.
Capeller Eng
English
विषुव॑न्त्
a.
 belonging to both sides,
i.e.
 middle,
central.
m.
 middle day ((r. ))
n.
 equinox.
Yates
English
विषुवत् (वत्) 5.
n.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
विषुवत् viSuvat
adj.
 central
विषुवत् viSuvat
adj.
 having or sharing both sides equally
विषुवत् viSuvat
adj.
 middlemost
विषुवत् viSuvat
adj.
 being in the middle
विषुवत् viSuvat
m.
 summit
विषुवत् viSuvat
m.
 top
विषुवत् viSuvat
m.
 vertex
विषुवत् viSuvat
m.
 central day in a sattra or sacrificial session
विषुवत् viSuvat
n.
 equinoctial point or equinox
Wilson
English
विषुवत्
n.
 (-वत्) The equinox.
E.
 विषु equally, (long, the day and night, ) and मतुप् poss.
aff.
Apte
English
विषुवत् [viṣuvat],
m.
The equinox.
The central day in a sacrificial session.
Comp.
 -दिनम्, -दिवसः the equinoctial day. -वलयम्, -वृत्तम् equator.
Apte 1890
English
विषुवत् n. 1 The equinox.
2 The central day in a sacrificial session
(for Comp. see विषुव above).
Monier Williams Cologne
English
विषु—व॑त् a See below.
विषुव॑त् b
mfn.
 having or sharing both sides equally, being in the middle, middlemost, central,
RV.
AitBr.
TS.
विषुव॑त्
m.
 the central day in a Sattra or sacrificial session,
AV.
Br.
ŚrS.
a partic. Ekāha,
PañcavBr.
top, summit, vertex,
AV.
विषुव॑त्
m.
n.
 equinoctial point or equinox,
Yājñ.
MBh.
&c.
Monier Williams 1872
English
विषु-वत्, त्, n. (probably formed fr. विषु +
वत्), ‘possessing a separation into two equal parts, ’
the point of equal separation, i. e. the equinoctial
point or equinox
the central day in a Sattra or
sacrificial session.
—विषुवत्-प्रभा, f. the equi-
noctial shadow.
—विषुवत्-सङ्क्रान्ति, इस्, f. the
sun's equinoctial passage, the passing of the sun into
the next sign at either equinox.
—विषुवद्-भा, आस्,
f. the equinoctial shadow.
—विषुवद्-वृत्त, अम्,
n. the equinoctial circle or line.
—विषुवन्-मण्-
डल, अम्, n. the equinoctial circle or line.
Macdonell
English
विषुवत् viṣū̆-vat,
a.
 (sharing both sides 🞄equally), being in the middle (V.)
m.
 middle 🞄day (in a certain annual celebration: Br.)
🞄n. equinox (C.): -saṃkrānti,
f.
 passage of 🞄the sun to the next sign at the equinox.
L R Vaidya
English
vizuvat {% n. %} The equinoctial point.
Bopp
Latin
विषुवत् n. (a विषु s. वत्) id. AM.
Indian Epigraphical Glossary
English
viṣuvat (IE 7-1-2), ‘two’.
Cf. viṣuva.
Lanman
English
viṣuvánt,
—1. a. having or taking part
on both sides, i. e. keeping or being in the
middle
—2. m. middle day (e. g. of a
long sacrifice)
—3. m. n. esp. middle
day between the solstices, the vernal or
autumnal equinox. [viṣu, 1233c and
b end.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विषुवम्, विषुवत्, विषुपम्, विषुपः, विश्वक्
noun
समरात्रिन्दिवकालः।
"एकस्मिन् वर्षे विषुवं द्विवारं भवति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तुल्यनक्तंदिने काले विषुवद्विषुवं च तत् ॥ १४६ ॥
-wordlist-
विषुवत् (पुंक्ली), विषुव (क्ली)
पुराणम्
English
विषुवत् / VIṢUVAT. The time, when night and day are equal, is called viṣuvat. (viṣṇu purāṇa, aṁśa 2, Chapter 8).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विषुवत्,
क्ली,
 विषुवम् । इत्यमरः ॥
(यथा, महा-भारते । ३ । १९९ । १२१ ।“भवति सहस्रगुणं दिनस्य राहो-र्व्विषुवति चाक्षयमश्नुते फलम् ॥
”व्यापकः । यथा, ऋग्वेदे । १ । ८४ । १० ।“स्वादोरित्थाविषूवतो मध्वः पिबन्ति गौर्य्यः ॥
”“विषुवत इत्थमनेन प्रकारेण सर्व्वेषु यज्ञेषुव्याप्तियुक्तस्य *** विषॢ व्याप्तौ अस्मा-दौणादिकः कुप्रत्ययः । ततो मतुप् ह्रस्वनुड्-भ्यांमतुबिति मतुप उदात्तत्वम् । अन्येषामपिदृश्यत इति संहितायां दीर्घः व्यत्ययेन मतोर्व्व-त्वम् ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विषुवत्
न०
 विषु साम्यं दिवानिशोरत्रास्ति मतुप् मस्य वः । विषुवशब्दार्थे ।
Capeller
German
विषुव॑न्त् u. विषूव॑न्त् in der Mitte befindlich
(eig. zu beiden Seiten gehörig).