विषाण (viSANa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विषाण Subst.
	 mfn.
   (-णः-णी-णं)
	 1. The horn of an animal.
	 2. The tusks
of an elephant.
	 3. The tusk or fang of the boar.
	 f.
  (-णी)
	 1. A plant, 
the fruit of which is compared to the horn of a ram,  &c. com-
monly Mesa Sringī.
	 2. A medicinal root: see क्षीरकाकोली.
	 n.
  (-णं)
A sort of Costus,  (C. speciosus.)
 E.
  वि before अस् to be,  चानश् aff.
  
the initial of the radical rejected,  and स changed to ष
 otherwise, 
वि before षण् to serve,  aff.
   घञ्
 or विष वा-कानच् ।

Capeller Eng

English

 विषा॑ण n.
  (old also आ f.
 ) horn (adj.  —° f.
  आ & ई), 
tusk (of an elephant or Ganeśa),  claw (of a crab),  nipple
 point i.g.
  

Yates

English

 विषाण (णः-णी-णं)
m.
  f.
  n.
  The wea-
pon of an animal
f.
  A plant, 
mesha shringi. n.
  A kind of costus.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

विषाण 	-	  viSANa 	-	 n.
  	-	 claws
कर 	-	  kara 	-	 m.
  	-	 claws of a crab
अयोपाष्टि 	-	  ayopASTi 	-	 adj.
  	-	  having iron claws
वज्रनख 	-	  vajranakha 	-	 adj.
  	-	  having hard claws
नखाशिन् 	-	  nakhAzin 	-	 m.
  	-	  eating with claws
खरनखर 	-	  kharanakhara 	-	 m.
  	-	  having sharp claws
नखिन् 	-	  nakhin 	-	 adj.
  	-	  having nails or claws
अपाष्ठिह 	-	  apASThiha 	-	 adj.
  	-	  killing with the claws
अपाष्ठिहन् 	-	  apASThihan 	-	 adj.
  	-	  killing with the claws
नखदारण 	-	  nakhadAraNa 	-	 m.
  	-	  tearing with the claws
शफवत् 	-	  zaphavat 	-	 adj.
  	-	  possessing hoofs or claws
कुनख 	-	  kunakha 	-	 adj.
  	-	  having ugly nails or claws
नखन्यास 	-	  nakhanyAsa 	-	 m.
  	-	  act of inserting the claws
अष्टाशफ 	-	  aSTAzapha 	-	 adj.
  	-	  having eight hoofs or claws
महानख 	-	  mahAnakha 	-	 adj.
  	-	  having great nails or claws
सखुर 	-	  sakhura 	-	 adj.
  	-	  with the claws or having claws
कोटि 	-	  koTi 	-	 f.
  	-	  curved end of a bow or of claws
पाञ्चनख 	-	  pAJcanakha 	-	 n.
  	-	  flesh of an animal with 5 claws
नखविष 	-	  nakhaviSa 	-	 adj.
  	-	  having venom in the nail or claws
भग्नदन्तनख 	-	  bhagnadantanakha 	-	 adj.
  	-	  having the teeth and claws broken
नखविष्किर 	-	  nakhaviSkira 	-	 m.
  	-	  tearing or rending with the claws
गलितनख 	-	  galitanakha 	-	 adj.
  	-	  having the claws or nails fallen off
गलितनखदन्त 	-	  galitanakhadanta 	-	 adj.
  	-	  one who has lost his claws and teeth
सास्नालाङ्गूलककुदखुरविषाणिन् 	-	  sAsnAlAGgUlakakudakhuraviSANin 	-	 adj.
  	-	  having a dewlap tail hump claws horns
पाञ्चनख 	-	  pAJcanakha 	-	 adj.
  	-	  made of the skin of an animal with 5 claws

विषाण 	-	 viSANa 	-	 m.
  n.
  	-	  horn
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  discharging
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  top
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  peak
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  claws
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  tip of the breast
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  nipple
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  chief or best of a class or kind
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  sword or knife
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  horn-like tuft on ziva's head
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  summit
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  horn of any animal
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  tusk
विषाण 	-	 viSANa 	-	 n.
  	-	  point

Wilson

English

 विषाण subst.
mfn.
   (-णः-णी-णं)
1 The horn of an animal.
2 The tusks of an elephant.
3 The tusk or fang of the boar.
f.
  (-णी)
1 A plant,  the fruit of which is compared to the horn of a ram,  &c. commonly
Meṣa Śṛṅgī.
2 A medicinal root: see क्षीरकाकोली.
n.
  (-णं) A sort of Costus (C.
speciosus.)
E.
  वि before अस to be,  चानश् aff.
  
 the initial of the radical
rejected,  and स changed to ष
 otherwise,  वि before षण to
serve,  aff.
   घञ्.

Apte

English

विषाणः [viṣāṇḥ] णम् [ṇam] णी [ṇī],  णम् णी [विष्-बा˚ कानच्]

A horn
 साहित्यसंगीतकलाविहीनः साक्षात् पशुः पृच्छविषाणहीनः Bh.*
  2.12
 कदाचिदपि पर्यटञ् शशविषाणमासादयेत् 2.5.

The tusk of an elephant or boar
 केचिद्भिन्ना विषाणाग्रैः Mb.
 *  6.94.35
 तप्तानामुपदधिरे विषाणभिन्नाः प्रह्लादं सुरकरिणां घनाः क्षरन्तः Ki.*
  7. 13
 Śi.*
  1.6
 Bhāg.*
  1.43.15.

A horn (wind instrument).

The claws (of a crab).

A peak,  top.

The nipple,  (tip of the breast).

The chief or best of the kind. 

A sword or kinfe.

Apte 1890

English

 विषाणः 
णं,  
णी [विष्-बा° कानच्] 1 A horn
 साहित्यसंगीतकलाविहीनः साक्षात्पशुः पुच्छविषाणहीनः Bh. 2. 12
 कदाचिदपि पर्यटञ् शशविषाणमासादयेत् 2. 5. 
2 The tusk of an elephant or boar
 तप्तानामुपदधिरे विषाणभिन्नाः प्रह्लादं सुरकरिणां घनाः क्षरंतः Ki. 7. 13
 Śi. 1. 60. 

Monier Williams Cologne

English

 1. विषाण n.
  (for 2. See under वि-√ षो,  fr.
  which 1. may perhaps also come
 in older language also f(आ). and accord.
  to g. अर्धर्-चादि,  also m.
 
 ifc.  आ or ई) a horn,  the horn of any animal,  AV.
   &c.
   &c.
   (cf.   खरी-,  शश-व्°)

 a horn (wind-instrument),  BhP.
  

 the tusk (of an elephant or of a boar or of Gaṇeśa),  MBh.
  
 Hariv.
  &c.
  

 the claws (of a crab),  Pañcat.
 

 a peak,  top,  point,  summit,  ṢaḍvBr. 
 VarBṛS.
 

 the horn-like tuft on Śiva's head,  MBh.
  

 the tip of the breast,  nipple,  BhP.
  

 the chief or best of a class or kind (cf.   -भूत
 धी-व्° =
  ‘acuteness of intellect,  sagacity’),  MBh.
  
 VarBṛS.
 

 a sword or knife,  R.
  (v.l. कृपाण)

 2. वि-षा॑ण n.
  (for 1. See p.
  997,  col. 3) discharging (a fluid),  RV.
   v,  44,  11.

Monier Williams 1872

English

 विषाण विषाण,  अस्,  अम्,  m. n. (probably
fr. वि-षो,  thought by others to be fr. rt. 2. विष्), 
a horn,  the horn of any animal (usually neut.,  ख-
री-व्°,  an ass's horn,  i. e. a mere chimera or impos-
sibility,  = शश-व्°,  q. v.),  the tusk of an elephant or
boar
 (ई),  f. a particular plant (the fruit of which is
compared to a ram's horn,  = मेष-शृङ्गी)
 a medi-
cinal root,  = क्षीर-काकोली
 (अम्),  n. a sort of
medicinal plant,  Costus Speciosus (= कुष्ठ).
—वि-
षाण-कोष,  अस्,  m. the hollow of a horn.
—वि-
षाणोन्नामित-स्कन्ध (°ण-उन्°),  अस्,  आ,  अम्, 
having shoulders raised up towards (or high enough
to meet) the horns.
—विषाणोल्लिखित-स्कन्ध
(°ण-उल्°),  अस्,  आ,  अम्,  whose shoulders are grazed
or scratched by his horns (said of the leader of a
herd of cattle to mark superiority).

Macdonell

English

 विषाण viṣā́ṇa,  n.
  horn
 tusk (of an elephant,  🞄a boar,  or of Gaṇeśa
 rare)
 claws 🞄(of a crab
 rare): -vat,  a.
  (C.) horned
 having 🞄tusks
 m.
  (C.) boar.

Benfey

English

 विषाण विषाण,  i. e. वि-सो + अन,  m.
 
(f.  णी),  and n.
 
 1. The horn of an
animal,  Bhartṛ. 2,  5
 Pañc. i. d. 311.
 2. The tusks of an elephant or boar, 
Lass. 2. ed. 46,  24
 Draup. 8,  21.
 II.
f.
  णी,  The name of two plants.
 III. n.
 
Costus speciosus.
 -- Comp.
 
निस्-,  adj.
 
without tusks,  MBh. 6,  4677.
शश-, 
and
शशक-,  n.
  the horn of a hare
anything improbable or extraordinary, 
Bhartṛ. 2,  5
 3,  99.

Hindi

सींग

Apte Hindi

Hindi

विषाणः
पुं*
  - विष् + कानच्
सींग

विषाणः
पुं*
  - -
हाथी या सूअर के दांत

विषाणम्
नपुं*
   - विष् + कानच्
सींग

विषाणम्
नपुं*
   - -
हाथी या सूअर के दांत

विषाणः
पुं*
  - विष्+कानच्
चोटी

विषाणः
पुं*
  - विष्+कानच्
चूची

विषाणः
पुं*
  - विष्+कानच्
अपनी प्रकार का उतमोतम

L R Vaidya

English

 vizARa {% m.n. %} 1. A horn,  तैलाभ्यक्तविषाणा बद्धाः प्रवहणबलीवर्दाः Mrich.iv.,  कदाचिदपि पर्यटञ् शशविषाणमासादयेत् Bhartr.ii.5
 2. the tusk of an elephant or boar,  न जातु वैनायकमेकमुद्धृतं विषाणमद्यापि पुनः प्ररोहति Sis.i.60.

Bopp

Latin

 विषाण m. n. (r. 2. विष् s. part. praes. A. आन)
1) cornu
bestiae. HIT. 108. 4. MAH. 2. 2113.
2) rostrum,  probos-
cis.
3) dens eminens,  e. c. apri. DR. 8. 21.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

शृङ्ग
क्ली
शृङ्ग,  प्रधान,  शिखर,  विषाण
शृङ्गं प्रधानमिच्छन्ति शृङ्गं च शिखरं विदुः ।
शृङ्गं विषाणमित्याहुः शब्दकोषविचक्षणाः ॥ ९१ ॥
verse 1.1.1.91
page 0006

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mche ba
१) दंष्ट्र २) दंष्ट्रा ३) दन्त ४) विषाण

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अङ्गुलिः कर्णिका दन्तौ विषाणौ स्कन्ध आसनम् ॥ १२२४ ॥
-wordlist-
 
गजाङ्गुलि (स्त्री),  कर्णिका (स्त्री),  गजदन्त (पुं),  विषाण (त्रि),  गजस्कन्ध (पुं),  आसन (क्ली)

--source--
 
विषाणं कुणिका शृङ्गं सास्ना तु गलकम्बलः ॥ १२६४ ॥
-wordlist-
 
विषाण (क्ली),  कुणिका (स्त्री),  शृङ्ग (पुंक्ली),  सास्ना (स्त्री),  गलकम्बल (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

विषाण
विषाण,  दशन
दानं मदो विषाणौ च दशनौ स्कन्ध आसनम् ।
verse 2.1.1.217
page 0027

विषाण
विषाण,  शृङ्ग
भग्नशृङ्गस्तु कूटः स्याद्विषाणं शृङ्गमुच्यते ॥ २६७ ॥
verse 2.1.1.267
page 0032

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विषाणं,  क्ली,
   कुष्ठौषधम् । पशुशृङ्गम् । (यथा, साहित्यदर्पणे । १० ।“क्षिपसि शुकं वृषदंशकवदनेमृगमर्पयसि मृगादनरदने ।वितरसि तुरगं महिषविषाणेविदधच्चेतो भोगविताने ॥
”)हस्तिदन्तः । इति मेदिनी । ने,  ७७ ॥
 (यथा, शिशुपालवधे । १ । ६० ।“न जातु वैनायकमेकमुद्धृतंविषाणमद्यापि पुनः प्ररोहति ॥
”)कोलदन्तः । इति हेमचन्द्रः ॥
 (विशेषेण मद-दातरि,  त्रि । यथा,  ऋग्वेदे । ५ । ४४ । ११ ।“विषाणं परिपानमन्ति ते ।”“विषाणं विशेषेण मदस्य दातारम् ।” इतितद्भाष्ये सायणः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विषाण न०
  विष--बा० कानच् । १ पशुशृङ्गे २ हस्तिदन्ते३ कुष्ठौषधे मेदि० । ४ वराहदन्ते हेमच० ५ क्षोरकाकोल्याम्६ अजशृङ्ग्यां स्त्री मेदि० गौरा० ङीष् । सा च ७ वृश्चि-कालौ स्त्री राजनि० । ८ तिन्तिड्यां स्त्री शब्दच० ।

Capeller

German

 विषा॑ण (alt auch आ f.
 ) Horn (adj. —°
f.
  आ u. ई),  Hauzahn (des Elefanten), 
Schere (des Krebses),  Brustwarze, 
Spitze,  Schlachtmesser.

 विषा॑ण n.
 

Burnouf

French

 विषाण विषाण m.
  n.
  et विषाणी f.
  corne d'animal.
		 Défense d'éléphant,  de sanglier,  etc. -- F. esp. de plante. -- N.
costus speciosus,  bot.
विषाणकोष m.
  cavité de la corne.
विषाणिन् m.
  bête à cornes,  en gén. 
		 Taureau.
Eléphant.

Stchoupak

French

 विषाण-
 nt. (rar. -आ- f.
 ) corne 
 (aussi m.
 ) défense
d'éléphant,  de sanglier,  etc.,  pince (d'une écrevisse,  etc.) 
 touffe de
cheveux sur la tête de Śiva 
 pointe du sein,  mamelle 
 couteau 
 iic. ifc. le
meilleur de son espèce 
 -वन्त्- a. cornu 
 m.
  sanglier 
 -इन्-
a. qui a des cornes,  des défenses 
 m.
  éléphant.
°परिवर्जित- a. v. privé de cornes.
°भूत- a. v. le meilleur,  le principal.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.