| YouTube Channel

विषम् (viSam)

 
Apte
English
विषम् [viṣam], [विष्-क]
Poison, venom (said to be
m.
 also in this sense)
विषं भवतु मा भूद्वा फटाटोपो भयंकरः
Pt.*
 1.24.
Water
विषं जलधरैः पीतं मूर्च्छिताः पथिकाङ्गनाः
Chandr.*
 5. 82 (where both senses are intended).
The fibres of a lotus-stalk.
Gum-myrrh.
A poisonous weapon
विमोक्ष्यन्ति विष क्रुद्धाः कौरवेयेषु भारत
Mb.
 * 3.8.3.
Comp.
 -अक्त, -दिग्ध
a.
 poisoned, envenomed.
अङ्कुरः a spear.
a poisoned arrow. -अन्तक
a.
 antidotal. (-कः) an epithet of Śiva. -अपह, -घ्न
a.
 repelling poison, antidotic. -आननः, -आयुधः, -आस्यः a snake. -आस्या the marking-nut plant. -आस्वाद
a.
 tasting poison
मध्वापातो विषास्वादः स धर्मप्रतिरूपकः
Ms.*
 11.9. -उदम्, -जलम् poisonous water
आस्फोट्य गाढरशनो न्यपतद्विषोदे
Bhāg.*
 1. 16.6. -कण्ठः
N.
 of Śiva. -कुम्भः a jar filled with poison. -कृत
a.
 poisoned
तव भार्या महावाहो भक्ष्यं विषकृतं यथा
Rām.*
 4.6.8. -कृमिः a worm bred in poison. ˚न्याय see under न्याय. -घटिका
N.
 of a solar month. -घातिन्
m.
 Śirīṣa tree. -घ्न
a.
 *** antidotal, serving as an antidote
इति चिन्ताविषघ्नो$यमगदः किं न पीयते
H.*
 1.
(घ्नः) an antidote.
the शिरीष and चम्पक trees.
(घ्नी) turmeric.
colocynth. -जुष्ट
a.
poisonous.
poisoned, affected by poison. -ज्वरः a buffalo. -तन्त्रम् toxicology.-दः a cloud
जगदन्तकालसमवेतविषद ...
Śi.*
 15.73. (-दम्) green vitriol. -दन्तकः a snake. -दर्शनमृत्युकः, -मृत्यु a kind of bird (said to be Chakora). -दिग्ध
a.
 poisoned.-द्रुमः
=
 ˚वृक्ष, q. v. -धरः a snake
वहति विषधरान् पटीरजन्मा
Bv.*
 1.74. ˚निलयः the lower regions, the abode of snakes.-पुष्पम् the blue lotus. -नाडी a particular inauspicious period of time. -पुष्पकः a disease caused by eating poisonous flowers. -प्रयोगः use of poison, administering poison. -भिषज्
m.
 , -वैद्यः a dealer in antidotes, a curer of snake-bites
संप्रति विषवैद्यानां कर्म
M.*
 4.
मन्त्रः a spell for curing snake-bites.
a snake-charmer, conjurer.-मुच्
m.
 a serpent. -रसः a poisoned potion, poisonliquid
चिराद्वेगारम्भी प्रसृत इव तीव्रो विषरसः
U.*
 2.26. -विद्या cure of poison. -विधानम् administering poison judicially.-वृक्षः, -द्रुमः a poisonous tree
विषवृक्षो$पि संवर्ध्य स्वयं छेत्तुम- सांप्रतम्
Ku.*
 2.55
श्रितासि चन्दनभ्रान्त्या दुर्विपाकं विषद्रुमम्
U.*
 1. 46. ˚न्याय see under न्याय. -वेगः the circulation or effect of poison.
व्यवस्था the state of being poisoned.
the effect of the poison
मन्त्रबलेन विषव्यवस्थामपनेतुमक्षमः
Dk.*
 1.1. -शालूकः the root of the lotus. -शूकः, -शृङ्गिन्, -सृक्कन्
m.
 a wasp. -सूचकः the Chakora bird. -हरा, -री An epithet of the goddess Manasā. -हृदय
a.
 'poison-hearted', malicious. -हेतिः a serpent.
Apte Hindi
Hindi
विषम्
नपुं*
 - विष् + क
"जहर, हलाहल "
विषम्
नपुं*
 - -
जल
विषम्
नपुं*
 - -
कमलडण्डी के तन्तु या रेशे
विषम्
नपुं*
 - -
"लोबान, एक सुगन्धित द्रव्य का गोंद, रसगन्ध"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वत्सनाभः, विषम्, उग्रम्, महौषधम्, गरलम्, मारणम्, स्तौङ्ककम्
noun
विषवृक्षविशेषः।
"वत्सनाभस्य मूलेभ्यः विषं प्राप्यते।"
Synonyms:
 वत्सनाभः, अमृतम्, विषम्, उग्रम्, महौषधम्, गरलम्, मारणम्, नागः, स्तौकृंकम्, प्राणहारकम्, स्थावरादि
noun
विषवृक्षविशेषः।
"वत्सनाभः मधुरः अस्ति।"
Synonyms:
 विषम्, गरम्, गरः, गरलम्, गरदम्, भूगरम्, जीवनाघातम्, जङ्गुलम्, जाङ्गुलम्, हलागलम्, हलाहलः, हालाहालम्, पालहलम्, हलहलम्, हाहलम्, हाहलः, कालकूटम्, कालकूटः, कलाकुलम्, काकोलम्, काकोलः, सौराष्ट्रिकम्, दारदः, प्रदीपनः, ब्रह्मपुत्रः, शौक्तिकेयः, वत्सनाभः, धूलकम्, निदः, क्ष्येडः
noun
सः पदार्थः यस्य प्राशनेन जीवः व्याकुलो भवति म्रियते वा।
"समुद्रमन्थनात् प्राप्तं विषं शिवेन पीतम्।"
Synonyms:
 जलम्, वारि, अम्बु, अम्भः, पयः, सलिलम्, सरिलम्, उदकम्, उदम्, जडम्, पयस्, तोयम्, पानीयम्, आपः, नीरम्, वाः, पाथस्, कीलालम्, अन्नम्, अपः, पुष्करम्, अर्णः, पेयम्, सलम्, संवरम्, शंवरम्, संम्बम्, संवत्सरम्, संववरः, क्षीरम्, पायम्, क्षरम्, कमलम्, कोमलम्, पीवा, अमृतम्, जीवनम्, जीवनीयम्, भुवनम्, वनम्, कबन्धम्, कपन्धम्, नारम्, अभ्रपुष्पम्, घृतम्, कं, पीप्पलम्, कुशम्, विषम्, काण्डम्, सवरम्, सरम्, कृपीटम्, चन्द्रोरसम्, सदनम्, कर्वुरम्, व्योम, सम्बः, सरः, इरा, वाजम्, तामरस, कम्बलम्, स्यन्दनम्, सम्बलम्, जलपीथम्, ऋतम्, ऊर्जम्, कोमलम्, सोमम्, अन्धम्, सर्वतोमुखम्, मेघपुष्पम्, घनरसः, वह्निमारकः, दहनारातिः, नीचगम्, कुलीनसम्, कृत्स्नम्, कृपीटम्, पावनम्, शरलकम्, तृषाहम्, क्षोदः, क्षद्मः, नभः, मधुः, पुरीषम्, अक्षरम्, अक्षितम्, अम्ब, अरविन्दानि, सर्णीकम्, सर्पिः, अहिः, सहः, सुक्षेम, सुखम्, सुरा, आयुधानि, आवयाः, इन्दुः, ईम्, ऋतस्ययोनिः, ओजः, कशः, कोमलम्, कोमलम्, क्षत्रम्, क्षपः, गभीरम्, गम्भनम्, गहनम्, जन्म, जलाषम्, जामि, तुग्र्या, तूयम्, तृप्तिः, तेजः, सद्म, स्रोतः, स्वः, स्वधा, स्वर्गाः, स्वृतिकम्, हविः, हेम, धरुणम्, ध्वस्मन्वतु, नाम, पवित्रम्, पाथः, अक्षरम्, पूर्णम्, सतीनम्, सत्, सत्यम्, शवः, शुक्रम्, शुभम्, शम्बरम्, वूसम्, वृवूकम्, व्योमः, भविष्यत्, वपुः, वर्वुरम्, वर्हिः, भूतम्, भेषजम्, महः, महत्, महः, महत्, यशः, यहः, यादुः, योनिः, रयिः, रसः, रहसः, रेतम्
noun
सिन्धुहिमवर्षादिषु प्राप्तः द्रवरुपो पदार्थः यः पान-खान-सेचनाद्यर्थम् उपयुज्यते।
"जलं जीवनस्य आधारम्। /अजीर्णे जलम् औषधं जीर्णे बलप्रदम्। आहारकाले आयुर्जनकं भुक्तान्नोपरि रात्रौ न पेयम्।"
Tamil
Tamil
விஷம் : விஷம், தண்ணீர்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: विषम्
Root: विष
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ venom
Shloka(s):
1|8|9|3 ► !!! not found !!! (पातालभोगिवर्गः)
3|3|53|2 ► विषाभिमरलोहेषु तीक्ष्णं क्लीबे खरे त्रिषु॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|228|1 ► शृङ्गारादौ विषे वीर्ये गुणे रागे द्रवे रसः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|8|9|3 ⇢ क्ष्वेडः (क्ष्वेड) (पुं) ⇒ bent, noise, sound, venom, poison, curved, wicked, crooked, depraved, bamboo rod or stake, difficult to be approached, mystical name of the letter m, singing or buzzing in the ear, type of cucumber or melon plant
➠ 1|8|9|3 ⇢ गरलम् (गरल) (नपुं) ⇒ poison, measure, venom of a snake, bundle of grass or hay, Indian aconite [Aconitum Ferox -Bot.]
➠ 1|8|9|3 ⇢ विषः (विष) (पुं)
➠ 1|8|9|3 ⇢ विषम् (विष) (नपुं)
➠ 3|3|53|2 ⇢ तीक्ष्णम् (तीक्ष्ण) (नपुं) ⇒ hot, acid, iron, rude, keen, heat, rough, harsh, sharp, fiery, haste, death, poison, severe, battle, zealous, pungent, vehement, pungency, sea-salt, over-rigid, any weapon, pestilence, inauspicious, sharp language, self-abandoning, Thai long pepper [Piper Chaba - Bot.], Asa foetida [Ferula Asa Foetida - Bot.], kaaSTa paaTali tree [Bignonia Suaveolens - Bot.]
➠ 3|3|228|1 ⇢ रसः (रस) (पुं) ⇒ soup, milk, aroma, broth, resin, serum, elixir, sentiment, green onion, taste or character of a work, myna tree [Vangueria Spinosa - Bot.]
Related word(s):
जातिः ➡ द्रव्यम्
उपजीव्य_उपजीवक_भावः ➡ विषहारिवैद्यः
परा_अपरासंबन्धः ➡ स्थावरविषभेदाः