| YouTube Channel

विश्रम्भ (vizrambha)

 
शब्दसागरः
English
विश्रम्भ
m.
(-म्भः)
1. Trust, confidence.
2. Affection, affectionate inquiry.
3. Festive or sportive noise or tumult, amorous quarrel.
4. Rest,
repose.
5. Killing.
E.
वि before श्रम्भ् to trust,
aff.
घञ्, and the
initial optionally changed
also विस्रम्भ
Capeller Eng
English
विश्रम्भ
m.
trust, confidence in (loc. ,
gen.
, or —°)
unrestrained behaviour, ease.
Yates
English
वि-श्रम्भ (म्भः) 1.
m.
Trust, confidence,
affection
festive noise.
Spoken Sanskrit
English
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- intimacy
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- playful or amorous quarrel
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- trust
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- guilelessness
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- loosening
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- confidence in
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- confidence
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- killing
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- absence of restraint
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- slackening
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- cessation
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- familiarity
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- relaxation
विश्रम्भ - vizrambha -
m.
- confidence
Wilson
English
विश्रम्भ
m.
(-म्भः)
1 Trust, confidence.
2 Affection, affectionate inquiry.
3 Festive or sportive noise or tumult.
E.
वि before स्रम्भ to trust,
aff.
घञ्, and the initial
optionally changed
also विस्रम्भ.
Apte
English
विश्रम्भः [viśrambhḥ], 1 Trust, confidence, familiar confidence, perfect intimacy or familiarity
विश्रम्भादुरसि निपत्य लब्ध- निद्राम्
U.*
1.49
Māl.
3.1.
A confidential matter, secret
विश्रम्भेष्वभ्यन्तरीकरणीया K.
Rest, relaxation.
An affectionate inquiry.
A love-quarrel, an amorous dispute.
Killing.
Comp.
-आलापः, -कथा, -भाषणम् confidential or familiar conversation. -पात्रम्, -भूमिः, -स्थानम् an object of confidence, a confidant, trusty person. -प्रवण
a.
trustful
विश्रम्भप्रवूणः पुरा मम पिता नीतः कथाशेषताम्
Mu.*
5.21. -भृत्यः confidential servant.
Apte 1890
English
विश्रंभः 1 Trust, confidence, familiar confidence, perfect intimacy or familiarity
विश्रंमादुरसि निपत्य लब्धनिद्रां U. 1. 49
Māl. 3. 1.
2 A confidential matter, secret
विश्रभेष्वभ्यंतरीकरणीया K.
3 Rest, relaxation.
4 An affectionate inquiry.
5 A love-quarrel, an amorous dispute.
6 Killing.
Comp.
आलापः,
भाषणं confidential or familiar conversation.
पात्रं,
भूमिः,
स्थानं an object of confidence, a confidant, trusty person.
Monier Williams Cologne
English
वि-श्रम्भ
m.
(ifc. f(आ). ) slackening, loosening, relaxation (of the organs of utterance), cessation,
RPrāt.
trust, confidence in (loc.
gen.
, or comp. )
absence of restraint, familiarity, intimacy,
MBh.
Kāv.
&c.
(ibc. or °भात्
ind.
, °भेण
ind.
‘confidingly, confidentially’
°भं कृ with
gen.
, ‘to win the confidence of’
कस्मै °भं कथयामि, ‘in whom shall I trust?’)
a playful or amorous quarrel,
L.
killing (?),
L.
Monier Williams 1872
English
वि-श्रम्भ, अस्, m. trust, confidence
rest
the
relaxing of the organs of utterance, lowering or sink-
ing of the voice (applied to the An-udātta accent in
grammar)
affection, affectionate inquiry
playful or
amorous quarrel, festive or sportive tumult
killing.
—विश्रम्भालाप (°भ-आल्°), अस्, m. confidential
talk, affectionate conversation.
Benfey
English
विश्रम्भ वि-श्रम्भ् + (also विस्रम्भ
विस्रम्भ),
m.
1. Trust, confidence,
Pañc. i. d. 306
ii. d. 190.
2. Affec-
tion, Hit. 46, 1, M.M. (-आलाप, Affec-
tionate talk).
3. Sportive noise.
Apte Hindi
Hindi
विश्रम्भः
पुं*
- वि + श्रम्भ् + घञ्
"विश्वास, भरोसा, अन्तरंग विश्वास, पूर्ण घनिष्ठता या अन्तरंगता"
विश्रम्भः
पुं*
- -
"गुप्त बात, रहस्य"
विश्रम्भः
पुं*
- -
"आराम, विश्राम"
विश्रम्भः
पुं*
- -
स्नेहसिक्त परिपृच्छा
विश्रम्भः
पुं*
- -
"प्रेम-कलह, प्रीतिविषयक झगड़ा"
विश्रम्भः
पुं*
- -
हत्या
L R Vaidya
English
viSraMBa {% m. %} 1. Trust, confidence, विश्रंभादुरसि निपत्य लब्धनिद्राम् Ut.i.
(hence also ‘any confidential matter’)
2. rest, repose
3. affectionate inquiry
4. amorous quarrel
5. killing.
Bopp
Latin
विश्रम्भ m. (r. श्रम्भ् praef. वि s. अ)
1) fiducia, confisio.
2) familiaritas. HIT. 21. 4. 25. 17. 29. 12.: विश्रम्भालाप.
Lanman
English
viśrambha, m. confidence. [√śrambh
+ vi.]
Abhyankara Grammar
English
विश्रम्भ relaxation, a characteristic of the grave accent as contrasted with अायाम which characterizes the acute accent
cf. उदात्तश्चानुदात्तश्च स्वरितश्च त्रयः स्वराः आयामविश्रम्भाक्षेपैस्त उच्यन्तेSक्षराश्रयाः विश्रम्भः अधोगमनं गात्राणाम् Uvvaṭa on R.Pr.III.1.विश्रम्भ is the same as अन्ववसर्ग which is ex- plained in the Mahābhāṣya as अन्ववसर्गो गात्राणां शिथिलता. M. Bh. on P. I.2.29, 30.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
समौ विश्रम्भविश्वासौ परिणामस्तु विक्रिया १५१८
-wordlist-
विश्रम्भ (पुं), विश्वास (पुं), परिणाम (पुं), विक्रिया (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विश्रम्भ
विश्रम्भ, विश्वास
विष्कम्भः प्रतिबन्धो विश्रम्भः कथ्यते विश्वासः
verse 4.1.1.769
page 0088
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विश्रम्भः,
पुं,
(वि + श्रन्भ + घञ् ।) विश्वासः ।इत्यमरः
(यथा, भागवते २३ ।“नित्यं पर्य्यचरत् प्रीत्या भवानीव भवं प्रभुम् ।विश्रम्भेणात्मशौचेन गौरवेण दमेन
”)केलिकलहः प्रणयः इति मेदिनी भे, २०
वधः इति विश्वः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विश्रम्भ
पु०
वि + श्रन्म--घञ् विश्वासे अमरः प्रणये३ केलिकलहे मेदि० बधे विश्वः
Capeller
German
विश्रम्भ
m.
Vertrauen zu (Gen. , Loc. o. —°),
Zutraulichkeit, Unbefangenheit.
Burnouf
French
विश्रम्भ विश्रम्भ
m.
(श्रम्भ्) confiance, foi
Amitié, intimité.
Relâchement [de l'organe vocal dans
l'accentuation] tg.
Qqf. bruit joyeux.
Stchoupak
French
वि-श्रम्भ-
m.
confiance, intimité
-अं गम्- लभ्- avoir confiance,
devenir confiant
-अं कृ- id.
gagner la confiance de (gén. )
-आत्
-एण en toute confiance
-ण- nt. fait de gagner la confiance de (ifc.)
-णं गम्- gagner la confiance
-णीय- a. v. qui inspire confiance
à (gén. )
-तां गम्- inspirer confiance
-इन्- a. qui a confiance
dans (ifc.)
qui inspire confiance
confidentiel.
°कथा- °गर्भ-कथा- °संकथा-
f.
°कथित- nt.
pl.
conversation confidentielle, entretien intime
विश्रम्भालाप-
m.
id.
विश्रम्भार्ह- a. digne de confiance.
विश्रम्भास्पदता-
f.
fait d'inspirer confiance.