विरहः (virahaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishविरहः [virahḥ], 1 Parting with, separation.
Especially, the separation of lovers
सा विरहे तव दीना 4
क्षणमपि विरहः पुरा न सेहे ibid
कः संनद्धे विरहविधुरां त्वष्युपेक्षेत जायाम् 8, 12, 29, 87, 89.
Absence.
Want.
Desertion, abandonment, relinquishment.
The feeling of love in separation
see विप्रलम्भ (6).
Loneliness.Comp. -अनलः the fire of separation. -अवस्था the state of separation. -आर्त, -उत्कण्ठ, -उत्सुक suffering from separation
pining away in separation. -उत्क- ण्ठिता a woman distressed by the absence of her lover or husband, one of the several classes of a Nāyikā in poetic compositions
see S. D.* 121. -ज्वरः the fever or anguish of separation.
Apte 1890
Englishविरहः 1 Parting with, separation.
2 Especially, the separation of lovers
सा विरहे तव दीना Gīt. 4
क्षणमपि विरहः पुरा न सेहे ibid.
Me. 8, 12, 29, 85, 87.
3 Absence.
4 Want.
5 Desertion, abandonment, relinquishment.
6 The feeling of love in separation
see विप्रलंभ (6).
7 Loneliness.
Comp.
अनलः the fire of separation.
अवस्था the state of separation.
आर्त,
उत्कंठ,
उत्सुक a. suffering from separation, pining away in separation.
उत्कंठिता a woman distressed by the absence of her lover or husband, one of the several classes of a Nāyikā in poetic compositions
see S. D. 121.
ज्वरः the fever or anguish of separation.
Apte Hindi
Hindiविरहः
- वि + रह् + अच्
"बिछोह, वियोग"
विरहः
- -
विशेषतः प्रेमियों की जुदाई
विरहः
- -
अनुपस्थिति
विरहः
- -
अभाव
विरहः
- -
"उजड़ना, परित्याग, छोड़ देना"
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wordnet
Sanskrit वियोगः, विरहः, विविक्तता, विनिग्रहः
वियोजनस्य क्रिया।
"राधा कृष्णस्य वियोगम् असहत।"
विरहः, वियोगः
प्रियजनात् विच्छेदस्य क्रिया भावो वा।
"सूरदासेन राधायाः विरहस्य वर्णनं मार्मिकम् अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritविरहः, (वि + रह त्यागे + घः ।) विच्छेदः ।तत्पर्य्यायः । विप्रलम्भः २ विप्रयोगः ३वियोगः ४ । इति हेमचन्द्रः ॥
* ॥
(यथा, साहित्यदर्पणे । १० ।“सङ्गमविरहविकल्पे वरमिह विरहो न सङ्गम-स्तस्याः ।सङ्गे सैव तथैका त्रिभुवनमपि तन्मयं विरहे ॥
”भर्त्तृविरहस्तु स्त्रीणां दोषाय भवति । यथा, मनौ । ९ । १३ ।“पानं दुर्ज्जनसंसर्गः पत्या च विरहोऽटनम् ।स्वप्नोऽन्यगेहे वासश्च नारीणां दूषणानि षट् ॥
”)विरहे वर्णनीयानि यथा । तापः । निश्वासः ।चिन्ता । मौनम् । कृशाङ्गता । वत्सरतुल्य-रात्रिदैर्घ्यम् । जागरणम् । शीतले उष्णता-ज्ञानम् । इति कविकल्पलता ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.