वियत् (viyat)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वियत् n.
  (-यत्) Sky,  heaven,  æther,  atmosphere.
 E.
  वि privative,  यम् to
refrain or cause,  aff.
   क्विप् and तुक् final.

Capeller Eng

English

 वियन्त् a.
  going asunder,  dissolving,  perishing
 n.
  विय॑त्
the air or sky (as the space between the two separated,  i.e.
  heaven and
earth).

Yates

English

 वियत् (त्) 5.
n.
  Sky.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   वियत्  viyat  adj.
   going apart or asunder  
   वियत्  viyat  adj.
   being dissolved   
   वियत्  viyat  adj.
   passing away  
   वियत्  viyat  adj.
   vanishing   
   वियत्  viyat  n.
   heaven  
   वियत्  viyat  n.
   air   
   वियत्  viyat  n.
   atmosphere  
   वियत्  viyat  n.
   ether   
   वियत्  viyat  n.
   kind of metre  
   वियत्  viyat  n.
   sky   
   वियतते  { वियत् }  viyatate  { viyat } verb  dispose in various rows  
   वियातयति  { वियत् }  viyAtayati  { viyat } verb caus.  punish   
   वियातयति  { वियत् }  viyAtayati  { viyat } verb caus.  do penance  
   वियातयति  { वियत् }  viyAtayati  { viyat } verb caus.  torment   
   वियातयति  { वियत् }  viyAtayati  { viyat } verb caus.  pain     
            

Wilson

English

 वियत्
n.
  (-यत्) Sky,  heaven,  ether,  atmosphere.
E.
  वि privative,  यम to refrain or cease,  aff.
   क्विप,  and तुक्
final.

Apte

English

वियत् [viyat],  a.
  Passing away,  vanishing
 कुटुम्बपोषाय विय- न्निजायुर्न बुध्यते$र्थं विहतं प्रमत्तः Bhāg.*
  7.6.14
9.21.3. n.
   The sky,  atmosphere,  ether
 पश्योदग्रप्लुतत्वाद्वियति बहुतरं स्तोकमुर्व्यां प्रयाति Ś.*
  1.7. R.*
  13.4
 हंसपङ्क्तिरपि नाथ संप्रति प्रस्थिता वियति मानसं प्रति Ghaṭakarpara. 

Comp.
  गङ्गा the heavenly Ganges.

the galaxy. -चारिन् (वियच्चारिन्) m.
  a kite. -पताका lightning
 सौदामिनी स्फुरति नाद्य वियत्पताका Ṛs.*
  3.12. -पथः the atmosphere. -भूतिः f.
  darkness.-मणिः (वियन्मणिः),  -मध्यहंसः (वियन्मध्यहंसः) the sun
 Dk.*
  1.1.

Apte 1890

English

 वियत् n. The sky,  atmosphere,  ether
 पश्योदग्रवतत्वाद्बियति बहुतरं स्तोकमुर्व्यां प्रयाति Ś. 1. 7
 R. 13. 40. 
Comp. 
गंगा {1} the heavenly Ganges. {2} the galaxy. 
चारिन् ( वियच्चारिन्) m. a kite. 
भूतिः f. darkness. 
मणिः (वियन्मणिः) the sun. 

Monier Williams Cologne

English

 1. वि-√ यत् Ā. -यतते,  to dispose in various rows,  AV.
   :
Caus.
  -यातयति,  to place in rows,  arrange,  TS.
 
to do penance,  AV.
  
to torment,  pain,  punish,  MBh.
  

 2. वि-य॑त् mfn.
   (pr.  p.
  of वि- √ 5. इ) going apart or asunder,  RV.
   i,  164,  38

 being dissolved,  passing away,  vanishing,  BhP.
  

 वि-य॑त् n.
  the sky,  heaven,  air,  atmosphere (prob. as ‘that which parts asunder or forms the intermediate region between heaven and earth’),  VS.
  &c.
   &c.
  

 ether (as an element),  BhP.
  
 Sarvad.

 N.
  of the 10th mansion,  VarBṛS.
 

 a kind of metre,  VS.
 

Monier Williams 1872

English

 वियत् 1. वि-यत्,  cl. 1. A. -यतते,  -यतितुम्, 
to dispose in various rows (?): Caus. -यातयति,  -यि-
तुम्,  to place in rows,  arrange,  dispose of
 to do
penance
 to pain,  torment,  harass,  disturb
 to punish.

 वियत् 2. वि-यत्,  त्,  n. (probably connected
with वि-यम् below
 but according to some,  pres.
part. of rt. 5. इ with 2. वि
 according to others fr.
rt. 1. वी),  sky,  heaven,  ether,  atmosphere.
—वियच्-
चारिन्,  ई,  m. ‘sky-goer, ’ a kite (= चिल्ल).
—वियद्-
गङ्गा,  f. ‘sky-Ganges, ’ the heavenly Ganges
 the
galaxy.
—वियद्-गति,  इस्,  f. going or moving in the
air.
—वियद्-भूति,  इस्,  f. ‘sky-power, ’ darkness.
—वियन्-मणि,  इस्,  m. ‘sky-gem, ’ the sun.

Macdonell

English

 वियत् vi-yat,  a.
  [pr. pt. √ i: going apart,  🞄outspread],  departing (rare)
 -yát,  n.
  intermediate 🞄region between heaven and earth,  🞄sky,  atmosphere
 ether as an element (rare): 🞄(yad) -gata,  pp. moving or flying in the air
 🞄n-madhya-haṃsa,  m.
  sun
 n-maya,  a.
  (ī) 🞄consisting of air.

Benfey

English

 वियत् वियत् (perhaps वि-यम् + त्),  n.
 
Sky,  heaven,  Pañc. iii. d. 147.

Apte Hindi

Hindi

वियत्
नपुं*
   - "वियच्छति न विरमति-वि + यम् + क्विप्,  म लोपः,  तुकागमः"
"आकाश,  अन्तरिक्ष"

L R Vaidya

English

 viyat {% n. %} The sky,  the atmosphere,  वियद्गतः पुष्पकचंद्रशालाः क्षणं प्रतिश्रुन्मुखराः करोति R.xiii.40,  हंसपंक्तिरपि नाथ संप्रति प्रस्थिता वियति मानसं प्रति Ghat.9.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

०,  अनन्त,  अन्तरिक्ष,  अभ्र,  अम्बर,  अम्बुद,  असत्,  आकाश,  खं,  ख,  गगन,  छिद्र,  जलद,  जलधर,  जलधरपथ,  दिव,  नग्न,  नभ,  पयोद,  पयोधर,  पुष्कर,  पूर्ण,  पृथु,  पृथुल,  बिन्दु,  मेघ,  रन्ध्र,  वरीय,  विन्दु,  वियत्,  विष्णुपद,  विष्णुपाद,  विहायस्,  वृहत्,  व्योम,  शून्य

Bopp

Latin

 वियत् n. (ut mihi videtur,  a r. वी ire s. part. praes. अत्)
aër. HIT. 10. 1.

Indian Epigraphical Glossary

English

 viyat (IE 7-1-2),  ‘cypher’.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  नभः,  गगनम्,  आकाशः,  अम्बरम्,  अभ्रम्,  द्योः,  द्यौः,  पुष्करम्,  अन्तरीक्षम्,  अन्तरिक्षम्,  अनन्तम्,  युरवर्त्मम्,  खं,  वियत्,  विष्णुपदम्,  विहायः,  नाकः,  अनङ्गः,  नभसम्,  मेघवेश्म,  मबाविलम्,  मरुद्वर्तम,  मेघवर्त्म,  त्रिविष्टपम्,  अब्भं
noun
 
पृथिव्याः ऊर्ध्वं दृश्यमानः अवकाशः।
 "विद्याधराः नभसि चरन्तिः।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
व्योमान्तरिक्षं गगनं घनाश्रयो विहाय आकाशमनन्तपुष्करे ।
अभ्रं सुराभ्रोडुमरुत्पथोऽम्बरं खं द्योदिवौ विष्णुपदं वियन्नभः ॥ १६३ ॥
-wordlist-
 
व्योमन् (क्ली),  अन्तरिक्ष (क्ली),  गगन (क्ली),  घनाश्रय (पुं),  विहायस् (पुंक्ली),  आकाश (पुंक्ली),  अनन्त (क्ली),  पुष्कर (क्ली),  अभ्र (क्ली),  सुरपथ (पुं),  अभ्रपथ (पुं),  उडुपथ (पुं),  मरुत्पथ (पुं),  अम्बर (क्ली),  ख (क्ली),  द्यो (स्त्री),  दिव् (स्त्री),  विष्णुपद (क्ली),  वियत् (क्ली),  नभस् (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

नभस्
नभस्,  मरुद्वर्त्मन्,  वियत्,  विहायस्,  तारापथ,  पुष्कर,  अन्तरिक्ष,  व्योमन्,  अम्बर,  विष्णुपद,  ख,  द्यौ,  विहायसा,  गगन,  द्यु
नभो मरुद्वर्त्म वियद्विहाय-
स्तारापथः पुष्करमन्तरिक्षम् ।
व्योमाम्बरं विष्णुपदं च खं द्यौ-
र्विहायसा स्याद्गगनं तथा द्युः ॥ १३७ ॥
verse 1.1.1.137
page 0017

नाममाला

Sanskrit

ख,  विहायस्,  वियत्,  व्योमन्,  गगन,  आकाश,  अम्बर,  द्यो,  नभस्,  अभ्र,  अन्तरीक्ष,  घनाघनपथ,  घनपथ,  मेघपथ,  जीमूतपथ,  अभ्रपथ,  बलाहकपथ,  पर्जन्यपथ,  मिहिरपथ,  नभ्राट्पथ,  पवनपथ,  पवमानपथ,  वायुपथ,  वातपथ,  अनिलपथ,  मरुत्पथ,  समीरणपथ,  गन्धवाहपथ,  श्वसनपथ,  सदागतिपथ,  नभस्वत्पथ,  मातरिश्वपथ,  चरण्युपथ,  जवनपथ,  प्रभञ्जनपथ,  घनाघनमार्ग,  घनमार्ग,  मेघमार्ग,  जीमूतमार्ग,  अभ्रमार्ग,  बलाहकमार्ग,  पर्जन्यमार्ग,  मिहिरमार्ग,  नभ्राट्मार्ग,  पवनमार्ग,  पवमानमार्ग,  वायुमार्ग,  वातमार्ग,  अनिलमार्ग,  मरुत्मार्ग,  समीरणमार्ग,  गन्धवाहमार्ग,  श्वसनमार्ग,  सदागतिमार्ग,  नभस्वत्मार्ग,  मातरिश्वमार्ग,  चरण्युमार्ग,  जवनमार्ग,  प्रभञ्जनमार्ग
खं विहायो वियद् व्योम गगनाकाशमम्बरम् ।
द्यौर्नभोऽभ्रोऽन्तरीक्षं च मेघवायुपथोऽप्यथ ॥ ५३ ॥
verse 0.1.1.53
page 0028

Tamil

வியத் : விண்வெளி,  ஆகாயம்.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वियत्,  क्ली,
   (वियच्छति न विरमतीति । वि +यम + “अन्येभ्योऽपि दृश्यते ।” ३ । २ । १७८ ।इति क्विप् । क्वौ चगमादीनामिति मलोपे तुक् ।)आकाशम् । इत्यमरः ॥
 (यथा,  भागवते ।३ । ८ । ३३ ।“तर्ह्येव तन्नाभिसरःसरोज-मात्मानमम्भः श्वसनं वियच्च ।ददर्श देवो जगतो विधातानातः परं लोकविसर्गदृष्टिः ॥
”द्यवापृथिव्यौ । अत्र द्बिवचनस्य प्रयोगः स्यात् ।यथा,  तैत्तिरीयब्राह्मणे । १ । १ । ३ । २ ।“द्यावापृथिवी सहास्ताम् । ते वियती अब्रूताम् ॥
”तथाच शतपथब्राह्मणे । ७ । १ । २ । २३ ।“तयोर्वियत्योर्योऽन्तरेणाकाश आसीत् तदन्त-रिक्षमभवत् ॥
” * ॥
 वि + या + शतृ । गमन-शीले,  त्रि । यथा,  भागवते । ७ । ६ । १४ ।“कुटुम्बपोषाय वियन्निजायु-र्न बुध्यतेऽर्थं विहतं प्रमत्तः ॥
”तथा,  तत्रैव । ९ । २१ । ३ ।“वियद्बित्तस्य ददतो लब्धं लब्धं बुभूषतः ।निष्किञ्चनस्य धीरस्य सकुटुम्बस्य सीदतः ।व्यतीयुरष्टचत्वारिंशदहान्यपिबतः किल ॥
”“वियद्वित्तस्य वियतो गगनादिव उद्यमं विनैवदैवादुपस्थितं वित्तं भोग्यं यस्य । यद्वा वियत्व्ययं प्राप्नुवद्वित्तं भोग्यं यस्य ।” इति तट्टीकायांश्रीधरस्वामी ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वियत् न०
  वि + यम--क्विप् मलोपे तुक् । आकाशे अमरः ।

Capeller

German

 वियन्त् auseinander gehend,  zerrinnend
n.
  विय॑त् der Luftraum (eig. das Klaffende, 
die Kluft).

Burnouf

French

 वियत् वियत् n.
  (वि
 इ
 sfx. अत्) l'air.
वियति m.
  (sfx. इ) oiseau.
वियच्छारिन् a. (चर्) qui va dans l'air. -- S. m.
  oiseau
		 milan
		 cerf-volant
		 etc.
वियद्गङ्गा f.
  le Gange céleste.
वियद्भूति f.
  obscurité.
वियद्मणि m.
  le Soleil.

Stchoupak

French

 १ वि-यत्-
 caus. tourmenter,  peiner 
 punir.

 २ वियत्°
 °यद्° °यन्° v. वियन्त्-।

 वि-यन्त्-
 partic. qui passe 
 °यत्- nt. espace entre le ciel et la
terre,  air,  éther 
 °यन्मयई- a. qui consiste en air.
वियच्-चर- a. qui se meut dans l'air.
वियत्-पताका- f.
  (bannière céleste),  éclair.
°स्थ- a. qui se tient dans l'air.
वियद्-गत- a. v. id.
वियन्-मध्य-हंस- m.
  soleil.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.