विनोद (vinoda)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विनोद m.
  (-दः)
	 1. Eagerness,  vehemence.
	 2. Play,  sport,  pastime.
	 3.
Dismissing,  abandoning.
	 4. Diversion,  interest,  interesting pursuit
or occupation. 
	 5. Pleasure,  gratification. 
	 6. Driving away,  re-
moving.
 E.
  वि before,  नुद् to order,  aff.
   घञ् ।

Capeller Eng

English

 विनोद m.
  expulsion,  removal,  diversion,  entertainment, 
amusement. 

Yates

English

 वि-नोद (दः) 1.
m.
  Diversion
 sport
eagerness
 abandoning.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	 humour
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	 humor
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	 amusement
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  removal
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  kind of embrace
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  pleasure
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  eagerness
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  playing or amusing one's self with
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  driving away
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  vehemence
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  pastime
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  diversion
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  sport
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	  kind of palace

 
   विनोद  vinoda  m.
    humour    
   छन्द  chanda m.
   humour    
   नर्मन्  narman n.
   humour   
   आनुकूल्य  AnukUlya n.
   humouring   
   प्रसन्नता  prasannatA f.
   good humour   
   प्रत्यासत्ति  pratyAsatti f.
   good humour    
   प्रसाद  prasAda m.
   good humour   
   प्रसन्न  prasanna m.
   good humour    
   भावित  bhAvita adj.
   good-humoured  
   पलाग्नि  palAgni m.
   bilious humour    
   मायु  mAyu m.
   bilious humour   
   पित्त  pitta n.
   bilious humour    
   भ्राजक  bhrAjaka n.
   bilious humour   
   हास्यरस  hAsyarasa m.
   sense of humour    
   षड्रसासव  SaDrasAsava m.
   lymphatic humour   
   श्लेष्मन्  zleSman m.
   phlegmatic humour    
   बलहन्  balahan m.
   phlegmatic humour   
   बलास  balAsa m.
   phlegmatic humour    
   बलिन्  balin m.
   phlegmatic humour   
   लम्बन  lambana m.
   phlegmatic humour        

 
   विनोद  vinoda  m.
    humor    
   विनोदपूर्ण  vinodapUrNa  adj.
    humorous    
   कान्तिद  kAntida n.
   bilious humor   
   व्याहार  vyAhAra m.
   humorous speech   
   खट  khaTa m.
   phlegmatic or watery humor   
   क्लेदन  kledana m.
   phlegmatic or watery humor    
   चय  caya m.
   accumulation of the humors  
   कूर्मपित्त  kUrmapitta n.
   bilious humor of a tortoise   
   कटुपाक  kaTupAka adj.
   producing acrid humors in digestion  
   उत्क्लेश  utkleza m.
   disorder or corruption of the humors   
   औपसर्गिक  aupasargika m.
   irregular action of the humors of the body  
   कोपन  kopana n.
   morbid irritation of the humors of the body   
   छेदन  chedana n.
   medicine for removing the humors of the body  
   अनिल  anila m.
   wind as one of the humors or rasas of the body   
   विषमधातु  viSamadhAtu adj.
   having the bodily humors unequally proportioned  
   क्लेदु  kledu m.
   morbid combination of the three humors of the body   
   कोपन  kopana adj.
   causing morbid irritation or disorder of the humors  
   खेट  kheTa m.
   small town : the phlegmatic or watery humor of the body   
   कोप  kopa m.
   morbid irritation or disorder of the humors of the body  
   कोपवैरिन्  kopavairin m.
   enemy of the morbid irritation of the humors of the body   
   उल्ब्य  ulbya n.
   excess and vitiation of any of the three humors of the body     
            

Wilson

English

 विनोद
m.
  (-दः)
1 Eagerness,  vehemence.
2 Play,  sport,  pastime.
3 Dismissing,  abandoning.
4 Interest,  interesting pursuit or occupation. 
5 Pleasure,  gratification. 
E.
  वि before नुद to order,  aff.
   घञ्.

Apte

English

विनोदः [vinōdḥ],  1 Removing,  driving away
 श्रमविनोद
 विनोद- मिच्छन्नथ दर्पजन्मनः

A diversion,  an amusement,  any interesting or amusing pursuit or occupation
 प्रायेणैते रमणविरहेष्वङ्गनानां विनोदाः Me.*
  89
 मिथ्यैव व्यसनं वदन्ति मृगया- मीदृग्विनोदः कुतः Ś.*
  2.5.

Play,  sport,  pastime.

Eagerness,  vehement desire.

Pleasure,  happiness,  gratification
 विलपनविनोदो$प्यसुलभः U.*
  3.3
 जनयतु रसिक- जनेषु मनोरमरतिरसभावविनोदम् Gīt.*
  12.

A particular mode of sexual enjoyment.

A kind of house. Comp.
   -रसिक a.
  addicted to pleasure. -स्थानम् ground for pleasure or enjoyment.

Apte 1890

English

 विनोदः 1 Removing,  driving away
 श्रमविनोद. 
2 A diversion,  an amusement,  any interesting or amusing pursuit or occupation
 प्रायेणैते रमणविरहेष्वंगनानां विनोदाः Me. 87
 मिथ्यैव व्यसनं वदंति मृगयामीदृग्विनोदः कुतः Ś. 2. 5. 
3 Play,  sport,  pastime. 
4 Eagerness,  vehement desire. 
5 Pleasure,  happiness,  gratification
 विलपनवितोदोप्यसुलभः U. 3. 30
 जनयतु रसिकजनेषु मनोरमरतिरसभावविनोदं Gīt. 12. 
6 A particular mode of sexual enjoyment. 
7 A kind of house. 

Monier Williams Cologne

English

 वि-नोद m.
  driving away,  removal,  VarBṛS.
 
 Kathās.
 

 diversion,  sport,  pastime,  pleasure,  playing or amusing one's self with (comp. ),  Kāv.
 
 Kathās.
 
 Pañcat.
  &c.
   (°दाय ind.
  for pleasure)

 eagerness,  vehemence,  L.
 

 a kind of embrace,  L.
 

 a kind of palace,  L.
 

 N.
  of wk. on music

Monier Williams 1872

English

 वि-नोद,  अस्,  m. driving away,  removing,  dismiss-
ing,  abandoning
 diversion,  sport,  pastime,  play
interest,  interesting pursuit or occupation,  pleasure, 
gratification,  happiness
 eagerness,  vehemence
 N.
of a work on music.

Macdonell

English

 विनोद vi-noda,  m.
  removal
 (driving away 🞄of tedium),  diversion,  entertainment,  amusement,  🞄with (—°)
 pleasure,  pastime,  sport
 🞄-nodana,  n.
  diversion etc.
 -noda-vat,  a.
  🞄entertaining
 -nodin,  a.
  dispelling,  removing 🞄(—°)
 entertaining,  delighting.

Benfey

English

 विनोद विनोद,  i. e. वि-नुद् + अ,  m.
 
 1.
Dismissing,  removing,  Utt. Rāmac. 73, 
10
 Śāk. 13,  3 (Prākṛ.).
 2. Play,  pas-
time,  entertainment,  Hit. 13,  7,  M.M.
Lass. 5,  15
 sport,  Pañc. 5,  6 (सरस्-
वती-,  The sport of the goddess of elo-
quence,  i. e. literary practice).
 3.
Pleasure,  Pañc. 147,  14
 happiness, 
Śāk. 86,  17.
 4. Interest,  interesting
pursuit,  Vikr. d. 45.
 5. Eagerness.
 --
 Comp.
 
निस्-,  adj.
  without pastime,  Megh.
86.
विलपन-,  m.
  removing (viz. grief), 
by lamenting,  Utt. Rāmac. 73,  10.

Hindi

हास्य

Apte Hindi

Hindi

विनोदः
पुं*
  - वि + नुद् + घञ्
"हटाना,  दूर करना"

विनोदः
पुं*
  - -
"मनोरंजन,  दिल बहलाव,  कोई भी रोचक या रंजनकारी व्यवसाय"

विनोदः
पुं*
  - -
"खेल,  क्रीडा,  आमोद-प्रमोद"

L R Vaidya

English

 vinoda {% m. %} 1. Driving away,  removing
diversion,  interesting occupation,  प्रायेणैते रमणविरहेष्वंगनानां विनोदाः Megh.ii.24
sport,  pastime,  play
pleasure,  gratification,  जनयतु रसिकजनेषु मनोरमरतिरसभावविनोदम् Git.G.xii.
eagerness.

Bopp

Latin

 विनोद m. (Caus. r. नुद् praef. वि s. अ) oblectatio,  delec-
tatio. HIT. 8. 16. Lass. 1. 2. v. sq.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 विनोद a musical work. Quoted in Saṃgītadarpaṇa.
Oxf. 201^a. See Saṃgītavinoda.

Lanman

English

 vinoda,  m. exactly like Eng. di-version
amusement. [see √nud + vi.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 विनोद °n. Vergnügen,  Genuß,  S I,  5,  14 v.u. (Ko.)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
ज्येष्ठभगिन्यां तु वीरभवन्ती स्यात्तु नर्मणि ।
सुखोत्सवो रागरसो विनोदोऽपि किलोऽपि चा ॥ ११५ ॥
-wordlist-
 
ज्येष्ठभगिनी (स्त्री),  वीरभवन्ती (स्त्री),  सुखोत्सव (पुं),  रागरस (पुं),  विनोद (पुं),  किल (पुं)

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
कुतूहले विनोदोऽपि सौनिकः खट्टिकोऽपि च ॥ ८१ ॥
-wordlist-
 
विनोद (पुं),  खट्टिक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कौतूहल
कौतूहल,  विनोद,  कौतुक,  कुतूहल
कौतूहलं विनोदः स्यात्कौतुकं च कुतूहलम् ॥ ७२० ॥
verse 4.1.1.720
page 0083

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विनोदः,  पुं,
   (वि + नुद + घञ् ।) कौतूहलम् ।इति हलायुधः ॥
 (यथा,  कथासरित्सागरे ।१५ । १२५ ।“वाधते तञ्च नैकव्यात् सर्व्वं स मगधेश्वरः ।तत्तत्र रक्षाहेतोश्च विनोदायतनस्य ताम् ॥
”)क्रीडा । इति भूरिप्रयोगः ॥
 (यथा,  भाग-वते । ३ । १६ । २४ ।“नैतावता त्र्यधिपतेर्वत विश्वभर्त्तु-स्तेजःक्षत तव न तस्य स ते विनोदः ॥
”अपनयनम् । यथा,  शिशुपालवधे । १ । ४८ ॥
“विनोदमिच्छन्नथ दर्पजन्मनोरणेन कण्ड्वास्त्रिदशैः समं पुनः ॥
”प्रमोदः । यथा,  हितोपदेशे ।“काव्यशास्त्रविनोदेन कालो गच्छति धीमताम् ।व्यसनेन च मूर्खाणां निद्रया कलहेन वा ॥
”)आलिङ्गनविशेषः । तल्लक्षणं यथा । नायकोनायिकाया दक्षिणपादं वामपादं वा स्वमध्य-देशे स्वदक्षिणपादं वामपादं वा नायिकामध्य-देशे निधाय वक्षसि वक्षः ओष्ठे ओष्ठं दत्त्वायदाश्निषति तत् । इति कामशास्त्रम् ॥
 राज-गृहविशेषः । यथा,  --“दीर्घे त्रयो राजहस्ताः प्रसरे द्वौ प्रतिष्ठितौ ।विनोद एव द्वाराणि त्रिंशत् कोष्ठद्वयं भवेत् ॥
”इति युक्तिकल्पतरुः ॥
“द्वादशैते गृहान् वक्ष्ये तेषां लक्षणमग्रतः ।सुनन्दः सर्व्वतोभद्रो भव्यो नान्दीमुखस्तथा ॥
विनोदश्च विलासश्च विजयो विमलस्तथा ।रङ्गः केलिर्जयो वीरो द्वादशैते प्रकीर्त्तिताः ॥
”इति भविष्योत्तरपुराणम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विनोद पु०
  वि + नुद--घञ् । १ कौतूहले हला० । २ क्रोडायां३ खण्डने च । ४ गृहभेदे “दीर्घे त्रयोदशहस्ताः प्रमा-रतो द्वौ प्रथितौ । विनोद एष द्वाराणि त्रिंशत्कोष्ठ-द्वयं भवेत्” युक्तिक० ।

Capeller

German

 विनोद m.
  Vertreibung,  bes. der Sorgen
Unterhaltung,  Zeitvertreib,  Vergnügen
an (—°).

Burnouf

French

 विनोद विनोद m.
  (नुद्) réjouissance,  plaisir, 
amusement.
		 Impétuosité,  ardeur.
		 Action d'écarter,  d'ôter.
विनोदन n.
  amusement
 action d'amuser.
विनोदयामि (नुद् 10) amuser,  réjouir,  distraire
passer agréablement,  कालम् le temps.
		 Oter de,  en poussant
écarter,  éloigner,  chasser.

Stchoupak

French

 वि-नोद-
 m.
  fait de chasser,  de disperser 
 fait de se distraire, 
divertissement (souv. ifc.) 
 -न- nt. divertissement 
 -वन्त्- a.
divertissant,  amusant 
 -इन्- a. id. 
 qui chasse,  qui éloigne (ifc.) 
-इत- s. v. °नुद्-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.