विधेय (vidheya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishविधेय - vidheya - - compliant
वशंवद - vazaMvada - - compliant
अनुरोधिन् - anurodhin - - compliant
अनुवर्तिन् - anuvartin - - compliant
अनुविधायिन् - anuvidhAyin - - compliant
उपावसायिन् - upAvasAyin - - compliant
कृतानुकूल्य - kRtAnukUlya - - compliant
दक्षिण - dakSiNa - - compliant
वशिन् - vazin - - compliant
विनयग्राहिन् - vinayagrAhin - - compliant
विनयस्थ - vinayastha - - compliant
सम्प्रतीत - sampratIta - - compliant
आश्रव - Azrava - - compliant
वशंवदित - vazaMvadita - - made compliant
विश्वश्रुष्टि - vizvazruSTi - - compliant to all
अविधायिन् - avidhAyin - - not docile or compliant
विधेय - vidheya - - subjectto
विधेय - vidheya - - compliant
विधेय - vidheya - - dependenton
विधेय - vidheya - - programmable [ computer ]
विधेय - vidheya - - to be drawn
विधेय - vidheya - - tractable
विधेय - vidheya - - liable to be ruled or governed or influenced by
विधेय - vidheya - - to be performed or practised or done
विधेय - vidheya - - to be bestowed or procured
विधेय - vidheya - - to be kindled
विधेय - vidheya - - subject or obedient to
विधेय - vidheya - - docile
विधेय - vidheya - - to be exhibited or displayed or shown or betrayed
विधेय - vidheya - - what is to be done
विधेय - vidheya - - subdued or overcome by
विधेय - vidheya - - to be used or employed
विधेय - vidheya - - to be enjoined
विधेय - vidheya - - submissive
विधेय - vidheya - - to be stated or settled or established
विधेय - vidheya - - servant
विधेय - vidheya - - subject
विधेय - vidheya - - applicability
विधेय - vidheya - - duty
विधेय - vidheya - - usefulness
विधेय - vidheya - - necessity
विधेय - vidheya - - dependenton
उपकरणाधीन - upakaraNAdhIna - - device-dependent [ computer ]
उपकरणनिघ्न - upakaraNanighna - - device-dependent [ computer ]
उपकरणावलम्बिन् - upakaraNAvalambin - - device-dependent [ computer ]
यन्त्रावलम्बी - yantrAvalambI - - machine-dependent [ computer ]
यन्त्राधीन - yantrAdhIna - - machine-dependent [ computer ]
यन्त्रनिघ्न - yantranighna - - machine-dependent [ computer ]
युष्मदायत्त - yuSmadAyatta - - dependentuponyou
आधारसापेक्ष - AdhArasApekSa - - platform-dependent [ computer ]
आश्रयसापेक्ष - AzrayasApekSa - - platform-dependent [ computer ]
संसक्त - saMsakta - - dependent
अनुक - anuka - - dependent
अनुयू - anuyU - - dependent
अनुलम्ब - anulamba - - dependent
अन्याधीन - anyAdhIna - - dependent
उपजीविन् - upajIvin - - dependent
गुणभूत - guNabhUta - - dependent
निघ्न - nighna - - dependent
निघ्नक - nighnaka - - dependent
परस्वोपजीविक - parasvopajIvika - - dependent
विधेय - vidheya - - programmable [ computer ]
विधियोग्य - vidhiyogya - - programmable [ computer ]
विधेय vidheya dependent on
उपकरणाधीन upakaraNAdhIna device-dependent [ computer ]
उपकरणनिघ्न upakaraNanighna device-dependent [ computer ]
उपकरणावलम्बिन् upakaraNAvalambin device-dependent [ computer ]
यन्त्रावलम्बी yantrAvalambI machine-dependent [ computer ]
यन्त्राधीन yantrAdhIna machine-dependent [ computer ]
यन्त्रनिघ्न yantranighna machine-dependent [ computer ]
युष्मदायत्त yuSmadAyatta dependent upon you
आधारसापेक्ष AdhArasApekSa platform-dependent [ computer ]
आश्रयसापेक्ष AzrayasApekSa platform-dependent [ computer ]
आलम्बते { आलम्ब् } Alambate { Alamb } verb depend
लम्बते { लम्ब् } lambate { lamb } verb depend
आयत् Ayat depend on
परवत् paravat dependant
अस्वच्छन्द asvacchanda dependant
अस्वतन्त्र asvatantra dependant
नाथवत् nAthavat dependant
संसक्त saMsakta dependent
अनुक anuka dependent
अनुयू anuyU dependent
Wilson
EnglishApte
Englishविधेय [vidhēya], pot. p.
To be done or performed.
To be enjoyed or prescribed.
(a) Dependent on, at the disposal of
अथ विधिविधेयः परिचयः 2.13. (b) Subject to, influenced or controlled by, subdued or overpowered by (usually in )
निद्राविधेयं नरदेव- सैन्यम् 7.62
संभाव्यमानस्नेहरसेनाभिसंधिना विधेयीकृतो$पि 1
आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति 2.64
भ्रातुः सौहार्देन विधेयीकृतो$स्मि 7
3.1
3.2
19.4
आज्ञाविधेया वयम् Pañch.1.57
विभीषणविधेयाः खलु राक्षसाः Pratimā 7.
Obedient, tractable, compliant, submissive
अविधेयेन्द्रियः पुंसां गौरिवैति विधेयताम् 11.33.
To be predicated (in )
अत्र मिथ्या- महिमत्वं नानुवाद्यं अपि तु विधेयम् K. 7.
A functionary, one who is in charge of anything
त्वं तस्य भव वश्यश्च विधेयश्च सदानघ Rā.2.3.9.
यम् What ought to be done, a duty
विधीयतां तत्र विधेयमुत्तरम् 1.25
16.62.
The predicate of a proposition. -यः A servant, dependant. -अविमर्शः a fault of composition which consists in assigning to the predicate a subordinate position or in expressing it imperfectly (अविमृष्टः प्राधान्येनानिर्दिष्टो विधेयांशो यत्र K. 7
see examples ad )-आत्मन् of Viṣṇu. -ज्ञ one who knows one's duty
स भृत्यो यो विधेयज्ञः 1.337.
पदम् the object to be accomplished.
the predicate
नात्रैषा वचनव्यक्तिः ये यजमाना इत्युद्देशपदम् ऋत्विजः इति विधेयपदम् ŚB. on MS.* 6.6.2.
Apte 1890
Englishविधेय pot. p. 1 To be done or performed.
2 To be enjoyed or prescribed.
3 (a) Dependent on. at the disposal of
अथ विधिविधेयः परिचयः Māl. 2. 13. (b) Subject to, influenced or controlled by, subdued or overpowered by (usually in comp.)
तिद्राविधेयं नरदेवसैन्यं R. 7. 62
संभाव्यमानस्नेहरसेनाभिसंधिना विधेयीकृतोऽपि Māl. 1. Bg. 2. 64
भ्रातुः सौहार्देन विधेयीकृतोस्मि Mv. 7
Mu. 3. 1
Śi. 3. 20
R. 19. 4.
4 Obedient, tractable, compliant, submissive
अविधेयेंद्रियः पुंसां गौरिवैति विधेयतां Ki. 11. 33.
5 To be predicated (in gram &c.)
अत्र मिथ्यामहिमत्वं नानुवाद्यं अपि तु विधेयं K. P. 7.
यं 1 What ought to be done, a duty
Ki. 1. 25, 16. 62.
2 The predicate of a proposition.
यः A servant, dependant.
Comp.
अविमर्शः a fault of composition which consists in assigning to the predicate a subordinate position or in expressing it imperfectly ( अविमृष्टः प्राधान्येनानिर्दिष्टो विधेयांशो यत्र K. P. 7: see examples ad loc.).
आत्मन् m. N. of Viṣṇu.
ज्ञ a. one who knows one's duty
स भृत्यो यो विधेयज्ञः Pt. 1. 337.
पदं {1} the object to be accomplished. {2} the predicate.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishवि-धेय, अस्, आ, अम्, to be arranged or prescribed
to be enjoined (as a rule &c.)
to be performed or
practised or done
liable to be ruled or governed or
influenced by, governable, subject to
compliant, sub-
missive, tractable.
—विधेय-ज्ञ, अस्, आ, अम्, knowing
what ought to be done.
—विधेय-ता, f. or विधेय-
त्व, अम्, n. fitness to be prescribed or enjoined
fitness
for enactment (as a rule or law), necessary or proper
act or conduct
tractableness, docility, submission.
—विधेय-पद, अम्, n. an object to be accom-
plished.
—विधेय-मार्ग, अस्, m. the seeking to
do a necessary act.
—विधेयात्मन् (°य-आत्°), आ, m.
‘having a well-governed nature, ’ epithet of Viṣṇu.
Macdonell
Englishविधेय vi-dheya, fp. to be procured
enjoined, 🞄prescribed
to be affirmed
— manifested 🞄or displayed
— prepared
— performed 🞄or done (ord. mg.)
tractable, compliant
🞄completely at the disposal of, subject to, controlled 🞄or overpowered by (—°)
what ought 🞄to be done, duty: -jña, knowing what 🞄ought to be done
-tā, prescription
submission
🞄-tva, submission
-vartin, 🞄obedient, subject to any one.
Apte Hindi
Hindiविधेय
सं* कृ* - वि + धा + यत्
"किये जाने के योग्य, अनुष्ठेय"
विधेय
सं* कृ* - -
विहित या नियत किये जाने योग्य
विधेय
सं* कृ* - -
"आश्रित, निर्भर"
विधेय
सं* कृ* - -
"अधीन, प्रभावित, नियन्त्रित, दमन किया गया, परास्त किया गया"
विधेय
सं* कृ* - -
"आज्ञाकारी, शासनीय, अनुवर्ती, वश्य"
विधेय
वि* - -
विधेय (कर्ता के संबंध में कही गई बात) होने के योग्य
विधेयम्
- -
"जो किया जाना चाहिए, कर्तव्य"
विधेयम्
- -
प्रतिज्ञा या प्रस्थापना की उक्ति
विधेयः
- -
"सेवक, भृत्य"
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinAbhyankara Grammar
Englishविधेय (l) predicate as constrasted with उद्देश्य
cf.समर्थाधिकारस्य विधेयसामाना- धिकरण्यनियमेनर्थकः M.Bh. on P.II.1. 1 Vart. 17: (2) that which should be prescribed as contrasted with प्रतिषेध्य: cf. तिङ् च कश्चिद्विडधेयः कश्चित् प्रातषेध्य: M.Bh. on P.I. 2.64 Vart.9.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritविधेये विनयस्थः स्यादाश्रवो वचने स्थितः ।
विधेय (पुं), विनयस्थ (पुं), आश्रव (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritविधेयः, त्रि, विधातुं शक्यः । (वि + धा + “अचोयत् ।” ३ । १ । ९७ । इति यत् । “ईद्यति ।” ६ । ४ ।६५ । इति आत ईत् ।) वाक्यस्थः । तत्पर्य्यायः ।विनयग्राही २ वचनेस्थितः ३ आश्रवः ४ । इत्य-मरः ॥
(यथा, महाभारते । ५ । २३ । १३ ।“कर्णोऽमात्यः कुशली तात कच्चित्सुयोधनो यस्य मन्दो विधेयः ॥
”)विधिजन्यबोधविषयः । यथा, --“अनुवाद्यमनुक्त्वा तु न विधेयमुदीरयेत् ।न ह्यलब्धास्पदं किञ्चित् कुत्रचित् प्रतितिष्ठति ॥
”इत्येकादशीतत्त्वम् ॥
अपि च । प्रमाणान्तरासन्निहितं कर्म्म प्रथमंबुद्धौ न विषयीभवति शब्दादेव तस्य कर्म्मणउपस्थितिरित्युपादेये विधेये कर्म्मणि पूजादौशुचितत्कालजीविनः कर्म्माधिकारात् प्रमाणा-न्तरलभ्यत्वेनाविधेयत्वात्तिथ्यादिर्गुणः । इतितिथ्यादितत्त्वम् ॥
(कर्त्तव्यम् । यथा, बृहत्-संहितायाम् । ९५ । ४९ ।“द्बात्रिंशत्प्रविभक्ते दिक्चक्रे यद्यथा समु-द्दिष्टम् ॥
तत्तथा विधेयं गुणदोषफलं यियासूनाम् ॥
” * ॥
अधीनः । यथा, रघुः । १९ । ४ ।“सन्निवेश्य सचिवेष्वतः परंस्त्रीविधेयनवयौवनोऽभवत् ॥
”तथा च तत्रैव । ७ । ६२ ।“तस्थौ ध्वजस्तम्भनिषण्णदेहंनिद्राविधेयं नरदेवसैन्यम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritविधेय वि + धा--यत् । १ विधातं योग्ये २ वचनस्थे आ-यत्ते अमरः । ३ विधिना बोध्ये च । ४ उद्देश्यप्रकार-तया ज्ञाययाने विलक्षणविषयतायुते पदार्थे यथापर्वतो वह्निमानित्यादौ वह्निर्विधेयः । पचतीत्यादौपाककृतिः आख्यातार्थस्य विधेयतयैव बोधस्याङ्गी-कारात् । विधेयता तु विलक्षणविषयता अनुवाद्य-भिन्ननिष्ठा “अनुवादमनुक्त्वा च न विधेयमुदीरयेत्” इतिशाब्दिकनियमः । प्रत्यक्षादिप्रमितविशेष्यतावच्छेदकता-भिन्ना विशेष्यतानिरूपिता च सेत्यन्ये ।
Capeller
GermanBurnouf
FrenchStchoupak
Frenchवि-धेय-
a. v. à établir, à arranger, à construire, à
exécuter, à procurer
qui se soumet à, qui est au pouvoir, qui dépend de
(gén. ), docile
किम् अत्र -अम् qu'y faire ? -ता- dépendance,
soumission
-त्व- nt. id.
fait de pouvoir être employé ou utilisé
-ई-कृ- soumettre, assujettir.
°ज्ञ- ag. qui sait ce qu'il y a à faire.
°वर्तिन्- a. soumis, obéissant.
विधेयात्मन्- a. dont l'âme est soumise, contrôlée.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.