वित्त (vitta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वित्त r. 10th cl. (वित्तयति-ते) To quit,  to abandon,  especially by giving
away,  to give alms
 according to some,  also (वित्तापयति-ते) ।

 वित्त mfn.
   (-त्तः-त्ता-त्तं)
	 1. Judged,  investigated,  examined,  discussed.
	 2.
Known,  famous.
	 3. Gained,  acquired.
	 n.
  (-त्तं)
	 1. Wealth,  property, 
thing,  substance.
	 2. Power.
 E.
  विद् to know,  to discuss,  to acquire, 
aff.
   क्त,  form irr
 .
 वित्त्यते त्यज्यते वित्त-घञ् ।

Capeller Eng

English

 1 वित्त a.
  known,  celebrated. 

 2 वित्त॑ a.
  got,  acquired
 seized or visited by (—°)
 f.
  आ
taken,  married
 n.
  anything found or got
 wealth,  money,  property.

Yates

English

 वित्त (त्तः-त्ता-त्तं)
a. Judged
 known
gained.
n.
  Wealth
 thing.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

वित्त 	-	  vitta 	-	 adj.
  	-	 obtained
भावित 	-	  bhAvita 	-	 adj.
  	-	 obtained
पर्याप्त 	-	  paryApta 	-	 adj.
  	-	 obtained
संलब्ध 	-	  saMlabdha 	-	 adj.
  	-	 obtained
भूत 	-	  bhUta 	-	 adj.
  	-	 obtained
अधिगत 	-	  adhigata 	-	 adj.
  	-	 obtained
अनुनीत 	-	  anunIta 	-	 adj.
  	-	 obtained
अनुप्राप्त 	-	  anuprApta 	-	 adj.
  	-	 obtained
अनुराद्ध 	-	  anurAddha 	-	 adj.
  	-	 obtained
अनुवित्त 	-	  anuvitta 	-	 adj.
  	-	 obtained
अभिप्राप्त 	-	  abhiprApta 	-	 adj.
  	-	 obtained
अवाप्त 	-	  avApta 	-	 adj.
  	-	 obtained
अवेत 	-	  aveta 	-	 adj.
  	-	 obtained
आपन्न 	-	  Apanna 	-	 adj.
  	-	 obtained
इत 	-	  ita 	-	 adj.
  	-	 obtained
उपलब्ध 	-	  upalabdha 	-	 adj.
  	-	 obtained
उपसम्पन्न 	-	  upasampanna 	-	 adj.
  	-	 obtained
उपस्थित 	-	  upasthita 	-	 adj.
  	-	 obtained
उपात्त 	-	  upAtta 	-	 adj.
  	-	 obtained
करप्राप्त 	-	  karaprApta 	-	 adj.
  	-	 obtained

वित्त 	-	  vitta 	-	 adj.
  	-	 possessed
आविष्ट 	-	  AviSTa 	-	 adj.
  	-	 possessed
उपभुक्त 	-	  upabhukta 	-	 adj.
  	-	 possessed
उपसृष्ट 	-	  upasRSTa 	-	 adj.
  	-	 possessed
करप्राप्त 	-	  karaprApta 	-	 adj.
  	-	 possessed
ग्रस्त 	-	  grasta 	-	 adj.
  	-	 possessed
धृत 	-	  dhRta 	-	 adj.
  	-	 possessed
परिभुक्त 	-	  paribhukta 	-	 adj.
  	-	 possessed
विधृत 	-	  vidhRta 	-	 adj.
  	-	 possessed
भुक्त 	-	  bhukta 	-	 adj.
  	-	 possessed
शालिन् 	-	  zAlin 	-	 adj.
  	-	 possessed of
अन्वित 	-	  anvita 	-	 adj.
  	-	 possessed of
अनपेत 	-	  anapeta 	-	 adj.
  	-	 possessed of
अभिजुष्ट 	-	  abhijuSTa 	-	 adj.
  	-	 possessed of
अभिपत्तिमत् 	-	  abhipattimat 	-	 adj.
  	-	 possessed of
अरहित 	-	  arahita 	-	 adj.
  	-	 possessed of
उपपन्न 	-	  upapanna 	-	 adj.
  	-	 possessed of
जुष्ट 	-	  juSTa 	-	 adj.
  	-	 possessed of
परिगत 	-	  parigata 	-	 adj.
  	-	 possessed of
परिग्रहवत् 	-	  parigrahavat 	-	 adj.
  	-	 possessed of

वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	 money
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	 wealth
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	 finance
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  acquired
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  famous for
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  known
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  gained
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  found
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  possessed
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  understood
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  obtained
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  caught or seized by
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  celebrated
वित्त 	-	 vitta 	-	 adj.
  	-	  notorious
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	  find
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	  property
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	  goods
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	  substance
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	  acquisition
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	  power
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	  anything found
वित्त 	-	 vitta 	-	 n.
  	-	  second astrological mansion
वित्त 	-	 vitta 	-	 ppp. 	-	  found

Wilson

English

 वित्त r. 10th cl. (वित्तयति) To quit,  to abandon,  especially by
giving away,  to give alms.

 वित्त
mfn.
   (-त्तः-त्ता-त्तं)
1 Judged,  investigated,  examined,  discussed.
2 Known,  notorious,  famous.
3 Gained,  acquired.
n.
  (-त्तं) Wealth,  property,  thing,  substance.
E.
  विद to know,  to discuss,  to acquire,  aff.
   क्त,  form irr
 .

Apte

English

वित्त [vitta],  p. p.  [विद् लाभे क्त]

Found,  discovered.

Gained,  acquired.

Examined,  investigated.

Known,  famous.

तम् Wealth,  possessions,  property,  substance.

Power.

Gold
 L.
  D. B.

The second astrological mansion.  Comp.
   -आगमः,  -उपार्जनम् acquisition of wealth. -ईशः,  -पः,  -पतिः,  -पालः an epithet of Kubera
 रुद्राणां शंकरश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् Bg.*
  1.23
 Ms.*
  7.4
 Bhāg.*
  5.1.17. -ईहा f.
  a desire for wealth
 धर्मार्थं यस्य वित्तेहा वरं तस्य निरीहता । प्रक्षालनाद्धि पङ्कस्य दूरादस्पर्शनं वरम् ॥ Udb. -जानि a.
  one who has married a wife. -दः a donor,  benefactor. -पेटा,  -टी money-receptacle,  purse. -मात्रा property. -वर्धन a.
  profitable,  lucrative. -समागमः acquisition of wealth,  income
 भूरिव्यया प्रचुरवित्तसमागमा च Pt.*
  1.425.

Apte 1890

English

 वित्त p. p. [विद् लाभे क्त] 1 Found,  discovered. 
2 Gained,  acquired. 
3 Examined,  investigated. 
4 Known,  famous. 
त्तं 1 Wealth,  possessions,  property,  substance. 
2 Power. 
Comp. 
आगमः,  
उपार्जनं acquisition of wealth. 
ईशः an epithet of Kubera
 Bg. 10. 23
 Ms. 7. 4. 
जानि a. one who has married a wife. 
दः a donor,  benefactor. 
मात्रा property. 
वर्धन a. profitable,  lucrative. 
समागमः acquisition of wealth,  income
 Pt. 1. 425. 

Monier Williams Cologne

English

 वित्त a See under √ 1. विद् &c.
  

 1. वित्त mfn.
   (for 2. See under √ 3. विद्) known,  understood (See comp. )

 celebrated,  notorious,  famous for (comp. ),  Daś.
  (cf.   Pāṇ.
  viii,  2,  58).

 2. वित्त॑ mfn.
   (for 1. See p.
  963) found,  acquired,  gained,  obtained,  possessed,  AV.
  
 Br.
 

 caught or seized by (instr. or comp. ),  Br.
 
 Kauś.

 वित्त॑ n.
  anything found,  a find,  AitBr.
  

 (in later language also pl.
 ) acquisition,  wealth,  property,  goods,  substance,  money,  power,  RV.
   &c.
   &c.
  

 the second astrological mansion,  VarYogay.
 

 3. वित्त or विन्न,  mfn.
   =
  विचारित,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 वित्त वित्त,  वित्तक,  वित्ति। See cols. 2,  3.

 वित्त,  अस्,  आ,  अम् (according to Pāṇ. VIII. 2,  56.
the forms वित्त and विन्न belong to the root when
used in cl. 7
 according to Vopa-deva also in cl. 6), 
known,  notorious,  famous
 found out,  discovered, 
investigated,  examined,  discussed,  judged
 found, 
acquired,  gained,  possessed
 (अम्),  n. wealth,  pro-
perty,  possessions,  goods,  money,  substance,  thing
power.
—वित्त-काम,  अस्,  आ,  अम्,  desirous of wealth.
—वित्त-ज,  अस्,  आ,  अम्,  produced by wealth.
—वित्त-
जानि,  इस्,  इस्,  इ,  one who has taken or married a wife, 
(Sāy. = लब्ध-भार्य।)
—वित्त-द,  अस्,  m. ‘wealth-
giver, ’ one who gives away property,  a benefactor.
—वित्त-दुग्ध,  अम्,  n. ‘wealth-milk, ’ wealth like
milk.
—वित्त-मात्रा,  f. ‘materials of property, ’
wealth.
—वित्त-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  having property, 
wealthy,  opulent,  rich.
—वित्त-वर्धन,  अस्,  ई, 
अम्,  increasing wealth,  lucrative,  profitable.
—वित्त-
विवर्धन,  अस्,  ई,  अम्,  increasing property or
capital,  bearing interest.
—वित्त-शाठ्य,  अम्,  n.
cheating in money matters.
—वित्त-हीन,  अस्,  आ,  अम्, 
deprived of wealth,  indigent.
—वित्तागम (°त-आग्°), 
अस्,  m. acquisition of property,  any source of wealth, 
means of acquiring property.
—वित्तेश (°त-ईश),  अस्, 
m. ‘lord of riches, ’ epithet of Kuvera.
—वित्तेहा
(°त-ईहा),  f. desire of wealth,  cupidity,  avarice.

Macdonell

English

 वित्त 1. vit-ta,  pp. (√ vid) known
 famous.

 वित्त 2. vit-tá,  pp. (√ 2. vid) acquired,  etc.
 🞄n.  find (Br.,  rare)
 (acquisition),  property,  🞄wealth,  money (V.,  C.): also pl.
  (C.).

Hindi

धन

Apte Hindi

Hindi

वित्त
भू* क* कृ* - विद् लाभे + क्त
"पाया,  खोजा"

वित्त
भू* क* कृ* - -
"लब्ध,  अवाप्त"

वित्त
भू* क* कृ* - -
"परीक्षित,  अनुसंहित"

वित्त
भू* क* कृ* - -
"विख्यात,  प्रसिद्ध"

वित्तम्
नपुं*
   - -
"धन दौलत जायदाद,  संपत्ति,  द्रव्य"

वित्तम्
नपुं*
   - -
शक्ति

L R Vaidya

English

 vitta {% (I) a. (f. त्ता) %} 1. Discovered,  investigated
 2. acquired,  gained
 3. famous.

 vitta {% (II) n. %} 1. Wealth,  property,  substance
 2. power.

Bopp

Latin

 वित्त v. 2. विद्.

Lanman

English

 vittá,  ppl. gotten
 as n. (like Lat. quaestus)
gettings,  that which is got,  property.
[√2vid,  ‘get.’]

Kridanta Forms

Sanskrit

विद् (वि꣡दॢँ꣡॑ लाभे - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् =  वेदनम्
अनीयर् =  वेदनीयः - वेदनीया
ण्वुल् =  वेदकः - वेदिका
तुमुँन् =  वेत्तुम्
तव्य =  वेत्तव्यः - वेत्तव्या
तृच् =  वेत्ता - वेत्त्री
क्त्वा =  वित्त्वा
ल्यप् =  प्रविद्य
क्तवतुँ =  विन्नवान् - विन्नवती
क्त =  विन्नः / वित्तः - विन्ना / वित्ता
शतृँ =  विन्दन् - विन्दन्ती / विन्दती
शानच् =  विन्दमानः - विन्दमाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  वित्त्
मूलधातुः:
   वित्त
धात्वर्थः:
  समुत्सर्गे
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  वित्तयति-ते

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  ज्ञात,  संज्ञात,  परिज्ञात,  अभिज्ञात,  विज्ञात,  विदित,  अवबुद्ध,  वित्त,  विन्न,  बुधित,  बुद्ध,  अवगत,  प्रमित,  प्रतीत,  मनित,  अवसित
adjective
 
यस्य ज्ञानं जातम्।
 "मया ज्ञातम् एतद्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

dkor rigs
१) धन २) वित्त

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वित्तं रिक्थं स्वापतेयं राः सारं विभवो वसु ॥ १९१ ॥
द्युम्नं द्रव्यं पृक्थमृक्थं स्वमृणं द्रविणं धनम् ।
हिरण्यार्थौ निधानं तु कुनाभिः शेवधिर्निधिः ॥ १९२ ॥
-wordlist-
 
वित्त (क्ली),  रिक्थ (क्ली),  स्वापतेय (क्ली),  रै (पुंस्त्री),  सार (क्ली),  विभव (पुं),  वसु (क्ली),  द्युम्न (क्ली),  द्रव्य (क्ली),  पृक्थ (क्ली),  ऋक्थ (क्ली),  स्व (पुंक्ली),  ऋक्ण (क्ली),  द्रविण (क्ली),  धन (पुंक्ली),  हिरण्य (पुं),  अर्थ (पुं),  निधान (क्ली),  कुनाभि (पुं),  शेवधि (पुं),  निधि (पुं)

--source--
 
परिक्षिप्ते वलयितं निवृत्तं परिवेष्टितम् ॥ १४७४ ॥
परिस्कृतं परीतं च त्यक्तं तूत्सृष्टमुज्झितम् ।
धूतं हीनं विधूतं च विन्नं वित्तं विचारिते ॥ १४७५ ॥
-wordlist-
 
परिक्षिप्त (क्ली),  वलयित (क्ली),  निवृत्त (क्ली),  परिवेष्टित (क्ली),  परिस्कृत (क्ली),  परीत (क्ली),  त्यक्त (क्ली),  उत्सृष्ट (क्ली),  उज्झित (क्ली),  धूत (क्ली),  हीन (क्ली),  विधूत (क्ली),  विन्न (क्ली),  वित्त (क्ली),  विचारित (क्ली)

--source--
 
ख्याते प्रतीतप्रज्ञातवित्तप्रथितविश्रुताः ।
-wordlist-
 
ख्यात (पुं),  प्रतीत (पुं),  प्रज्ञात (पुं),  वित्त (पुं),  प्रथित (पुं),  विश्रुत (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

द्युम्न
द्युम्न,  द्रव्य,  द्रविण,  रै,  सार,  स्वापतेय,  अर्थ,  स्व,  ऋक्थ,  पृक्थ,  वित्त,  धन,  हिरण्य,  वसु,  विभव
द्युम्नं द्रव्यं द्रविणं राः सारं स्वापतेयमर्थः स्वम् ।
ऋक्थं पृक्थं वित्तं धनं हिरण्यं च वसु विभवः ॥ ८० ॥
verse 1.1.1.80
page 0010

नाममाला

Sanskrit

वित्त,  वस्तु,  वसु,  द्रव्य,  स्व,  अर्थ,  द्रविण,  धन,  कस्वर
वित्तं वस्तु वसु द्रव्यं स्वार्थं रा द्रविणं धनम् ।
कस्वरं तत्पतिं प्राहुः कुवेरं चैकपिङ्गलम् ॥ ९५ ॥
वैश्रवणं राजराजमुत्तराशापतिं तथा ।
अलकानिलयं श्रीदं धनपर्यायदायकम् ॥ ९६ ॥
verse 0.1.1.95
page 0048

Vedic Reference

English

 Vitta in the Rigveda^1 and later^2 denotes ‘wealth, ’ ‘posses-
sions.’ The earth is referred to in the Taittirīya Upaniṣad^3 as
full of riches (vittasya pūrṇā). The doctrine that a man's
greatness depends on his wealth is found as early as the
Taittirīya Brāhmaṇa.^4 The striving after wealth (vittaiṣaṇā) is
mentioned in the Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad^5 as one of the
things abandoned by the sage.
1) v. 42,  9
 x. 34,  13.
2) Av. xii. 3,  52
 Taittirīya Saṃhitā, 
i. 5,  9,  2
 vi. 2,  4,  3
 Vājasaneyi Saṃ-
hitā,  xviii. 11. 14,  etc.
3) ii. 8. Cf. the name vasumatī found
in the Śāṅkhāyana Āraṇyaka,  xiii. 1.
4) i. 4,  7,  7.
5) iii. 4,  1
 iv. 4,  26.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वित्त,  त् क त्यागे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (अदन्त-चुरा०-पर०-सक०-सेट् ।) वित्तयति । वित्ता-पयति । इति दुर्गादासः ॥

 वित्तं,  क्ली,
   (विद + क्तः । “वित्तो भोगप्रत्यययोः ।”८ । २ । ५८ । इति साधुः ।) धनम् । इत्य-मरः ॥
 (यथा,  मनुः । ८ । ३६ ।“अनृतन्तु वदन् दण्ड्यः स्ववित्तस्यांशमष्टमम् ।तस्यैव वा निधानस्य संख्यायाल्पीयसींकलाम् ॥
”)

 वित्तः,  त्रि,  (विद् + क्तः । “नुदविदेति ।” ८ ।२ । ५६ । इति पक्षे नत्वाभावः ।) विचारितः ।विज्ञातः । इत्यमरः ॥
 लब्धः । इति तट्टीकायांरामाश्रमः ॥
 (विख्यातः । अत्र वित्तो भोग-प्रत्यययोः इति साधुः । यथा च पाणिनिः ।“तेन वित्तश्चुञ्चुप्चणपौ ।” ५ । २ । २६ ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वित्त त्यामे अद० चु०
  उभ०
  सक०
  सेट् । वित्तयति ते अवि-वित्तत् त वित्तापयतीत्यपि ।

 वित्त न०
  वित्त्यते त्यज्यते वित्त--घञ् । १ धने अमरः । विद-क्त वा दस्य न नः । २ ख्याते,  ३ विचारिते ४ ज्ञाते हेमच०५ लब्धे च त्रि०
  ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

वित्त  समुत्सर्गे
- (अर्थविवरणम्) समुत्सर्गस्त्यागः 
वित्तयति,  वित्तितम्,  वित्तित्त्वा  व्यय वित्तसमुत्सर्गे इतिसभ्याः  371

Capeller

German

 1. वित्त s. 1. विद्.

 2. वित्त (s. 3. विद्) n.
  Fund,  Habe,  Besitz, 
Vermögen. 

Grassman

German

 vittá siehe 1. vid.

Burnouf

French

 वित्त वित्त (pp. de विद्) connu
 notoire
 examiné, 
discuté.
		 Gagné,  acquis. -- S. n.
  biens,  richesses acquises.
वित्तद m.
  (दा) bienfaiteur.
वित्तयामि (dénom. ) accorder,  laisser,  ac.
वित्तवत् a. (sfx. वत्) riche.
वित्ति f.
  (sfx. ति) examen,  discussion
		 connaissance
probabilité.
		 Gain,  acquisition. 
वित्तेश m.
  (ईश) seigneur des richesses,  homme
très-opulent.

Stchoupak

French

 १ वित्त-
 (१विद्-) a. v. connu,  célèbre (par,  ifc.) 
 -इक- a.
id.

 २ वित्त-
 (२विद्-) a. v. acquis 
 saisi de (ifc.) 
 nt. propriété, 
richesse,  fortune,  argent 
 -मय- -ई- a. qui consiste en richesses 
-वन्त्- fortuné,  riche.
°काम- a. cupide,  avare.
°गोप्तृ- °नाथ- °प- °पति- °पाल- m.
  Kubera.
°दुग्ध- nt. richesse qui consiste dans le lait (qu'on tire de ses
vaches).
°पुरी- f.
  n.
  d'une ville.
°पेटा- -ई- f.
  corbeille où l'on tient l'argent,  sorte de bourse.
°मात्रा- f.
  somme d'argent.
°रक्षिन्- ag. (qui garde son argent),  richard.
°विवर्धिन्- ag. qui augmente le capital,  qui donne des intérêts.
°शाठ्य- nt. fraude en matière d'argent.
°संचय- m.
  accumulation de richesses.
°हीन- a. v. sans fortune,  pauvre.
°वित्तागम- m.
  acquisition de richesses,  moyen de faire fortune.
वित्ताढ्य- a. riche.
वित्ताधिपति- वित्तेश- वित्तेश्वर- m.
  = °गोप्तृ-।
वित्ताभाव- m.
  absence de fortune.
वित्तान्वित- a. v. riche.
वित्तेहा- वित्तैषणा- f.
  désir de richesse.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.